Research Article

AŞIRI EBEVEYN KONTROLÜNÜN SOSYAL KAYGI ve GÖSTERİŞ TÜKETİMİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ: GENÇ TÜKETİCİLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Volume: 14 Number: 2 July 31, 2024
TR EN

AŞIRI EBEVEYN KONTROLÜNÜN SOSYAL KAYGI ve GÖSTERİŞ TÜKETİMİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ: GENÇ TÜKETİCİLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Öz

Son zamanlarda duygular veya duygusal deneyimlerin tüketicileri etkileyen değişkenler arasında olduğu, pazarlama yazınında dikkat çeken bir konu haline gelmiştir. Bu noktada aşırı ebeveyn kontrolü gibi sorunlu aile içi iletişim ve etkileşimler, çocukların ve uzun vadede gençlerin duygusal gelişimini etkileyebilmektedir. Bu durumun tüketici davranışlarına yansımalarının olması beklenebilir. Ancak çocukluk döneminde yaşanan travmatik deneyimlerin bir türü olarak dahi ifade edilebilen aşırı ebeveyn kontrolünün, tüketiciler üzerinde etkilerine ilişkin bilimsel bilginin kısıtlı olduğu görülmektedir. Bu araştırmada, aşırı ebeveyn kontrolünün gençlerin sosyal kaygı ve gösteriş tüketimine olası etkilerini ortaya koymak amaçlanmaktadır. Betimsel saha çalışması niteliğinde olan bu araştırmada, önlisans öğrencileriyle araştırma değişkenlerini içeren bir anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Elde edilen birincil verilerin yapısal geçerlilik ve güvenilirliği incelenmiş ve regresyon analiziyle araştırma bulguları ortaya konulmuştur. Aşırı ebeveyn kontrolünün sosyal kaygı boyutlarını (sosyal kaygı yeni, olumsuz değerlendirilme kaygısı ve sosyal kaygı genel) pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Bununla birlikte, aşırı ebeveyn kontrolünün, gençlerin gösteriş tüketimini de pozitif yönde etkilediği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan sosyal kaygının gösteriş tüketimini etkilemediği ve aşırı ebeveyn kontrolünün gösteriş tüketimine etkisinde aracılık rolü üstlenmediği belirlenmiştir. Disiplinler arası bir bakış açısıyla gerçekleştirilen araştırma bulgularının, gösteriş tüketimi ve aşırı ebeveyn kontrolü yazını bakımından yararlı olması umulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Aşırı Ebeveyn Kontrolü , Sosyal Kaygı , Gösteriş Tüketimi , Tüketim

References

  1. Abraham, V., & Reitman, A. (2018). Conspicuous consumption in the context of consumer animosity. International Marketing Review, 35(3), 412-428.
  2. Affrunti, N. W., & Ginsburg, G. S. (2012a). Maternal overcontrol and child anxiety: The mediating role of perceived competence. Child Psychiatry & Human Development, 43, 102-112.
  3. Affrunti, N. W., & Ginsburg, G. S. (2012b). Exploring parental predictors of child anxiety: The mediating role of child interpretation bias. Child & Youth Care Forum, 41, 517-527.
  4. Affrunti, N. W., & Woodruff-Borden, J. (2015). Parental perfectionism and overcontrol: examining mechanisms in the development of child anxiety. Journal of Abnormal Child Psychology, 43, 517-529.
  5. Benli, B., & Ferman, M. (2019). The effect of cultural dimensions on conspicuous consumption and online compulsive buying behavior: a comparative study among Turkish and American consumers. Journal of Management Marketing and Logistics, 6(2), 103-127.
  6. Booth, C., & Hasking, P. (2009). Social anxiety and alcohol consumption: The role of alcohol expectancies and reward sensitivity. Addictive behaviors, 34(9), 730-736.
  7. Borelli, J. L., Margolin, G., & Rasmussen, H. F. (2015). Parental overcontrol as a mechanism explaining the longitudinal association between parent and child anxiety. Journal of Child and Family Studies, 24, 1559-1574.
  8. Bögels, S. M., van Oosten, A., Muris, P., & Smulders, D. (2001). Familial correlates of social anxiety in children and adolescents. Behaviour Research and Therapy, 39(3), 273-287.
  9. Bronner, F., & de Hoog, R. (2018). Conspicuous consumption and the rising importance of experiential purchases. International Journal of Market Research, 60(1), 88-103.
  10. Buckner, J. D., Eggleston, A. M., & Schmidt, N. B. (2006). Social anxiety and problematic alcohol consumption: The mediating role of drinking motives and situations. Behavior Therapy, 37(4), 381-391.
APA
Bozacı, İ., & Geçmiş Yüksel, H. H. (2024). AŞIRI EBEVEYN KONTROLÜNÜN SOSYAL KAYGI ve GÖSTERİŞ TÜKETİMİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ: GENÇ TÜKETİCİLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 14(2), 239-256. https://izlik.org/JA52CS49HW
AMA
1.Bozacı İ, Geçmiş Yüksel HH. AŞIRI EBEVEYN KONTROLÜNÜN SOSYAL KAYGI ve GÖSTERİŞ TÜKETİMİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ: GENÇ TÜKETİCİLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. KUSBD. 2024;14(2):239-256. https://izlik.org/JA52CS49HW
Chicago
Bozacı, İbrahim, and Havva Hacer Geçmiş Yüksel. 2024. “AŞIRI EBEVEYN KONTROLÜNÜN SOSYAL KAYGI Ve GÖSTERİŞ TÜKETİMİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ: GENÇ TÜKETİCİLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 14 (2): 239-56. https://izlik.org/JA52CS49HW.
EndNote
Bozacı İ, Geçmiş Yüksel HH (July 1, 2024) AŞIRI EBEVEYN KONTROLÜNÜN SOSYAL KAYGI ve GÖSTERİŞ TÜKETİMİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ: GENÇ TÜKETİCİLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 14 2 239–256.
IEEE
[1]İ. Bozacı and H. H. Geçmiş Yüksel, “AŞIRI EBEVEYN KONTROLÜNÜN SOSYAL KAYGI ve GÖSTERİŞ TÜKETİMİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ: GENÇ TÜKETİCİLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”, KUSBD, vol. 14, no. 2, pp. 239–256, July 2024, [Online]. Available: https://izlik.org/JA52CS49HW
ISNAD
Bozacı, İbrahim - Geçmiş Yüksel, Havva Hacer. “AŞIRI EBEVEYN KONTROLÜNÜN SOSYAL KAYGI Ve GÖSTERİŞ TÜKETİMİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ: GENÇ TÜKETİCİLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 14/2 (July 1, 2024): 239-256. https://izlik.org/JA52CS49HW.
JAMA
1.Bozacı İ, Geçmiş Yüksel HH. AŞIRI EBEVEYN KONTROLÜNÜN SOSYAL KAYGI ve GÖSTERİŞ TÜKETİMİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ: GENÇ TÜKETİCİLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. KUSBD. 2024;14:239–256.
MLA
Bozacı, İbrahim, and Havva Hacer Geçmiş Yüksel. “AŞIRI EBEVEYN KONTROLÜNÜN SOSYAL KAYGI Ve GÖSTERİŞ TÜKETİMİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ: GENÇ TÜKETİCİLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA”. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 14, no. 2, July 2024, pp. 239-56, https://izlik.org/JA52CS49HW.
Vancouver
1.İbrahim Bozacı, Havva Hacer Geçmiş Yüksel. AŞIRI EBEVEYN KONTROLÜNÜN SOSYAL KAYGI ve GÖSTERİŞ TÜKETİMİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ: GENÇ TÜKETİCİLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. KUSBD [Internet]. 2024 Jul. 1;14(2):239-56. Available from: https://izlik.org/JA52CS49HW