MEVLÂNÂ’NIN GAZELLERİNDE KONU ÇEŞİTLİLİĞİ, KIŞ GAZELİ
Öz
Klasik edebiyatımızda gazellerin konusu genelde aşk olmakla birlikte Mevlânâ hayata dair tüm konuları gazellerinde işlemiştir. Onun amacı inançlarını, düşüncelerini insanlara aktarabilmektir. Bunun için şiiri bir araç olarak kullanmıştır. Mevlânâ en kısa gazellerinde bile çok sayıda konuyu ele almış ve muhatabına anlatmak istediği düşünceyi vermiştir. Bu makalede ele alınacak onbeş beyitten oluşan bir gazelin her beytinde farklı bir konuya değinerek ayet, peygamber kıssası, hadis, tasavvuf anlayışı, toplum hayatı, insan psikolojisi gibi çok şeylerden bahsetmiştir. Bu gazel, Mevlânâ’nın şiirlerindeki mevzuların çokluğunu ve zenginliğini göstermesi bakımından önemlidir. Bu bir gazel bile onun bilgisinin derinliğini, toplumun dertleriyle nasıl ilgili olduğunu, herkesin seviyesine nasıl inebildiğini açıkça ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Mevlânâ , Gazel , Dîvân-ı Kebîr , Kış
References
- Gölpınarlı, A. (2020). Yunus Emre Hayatı ve Bütün Şiirleri (XII. baskı). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. İpekten, H. (1996). Gazel. DİA.XIII. İstanbul.
- Kabaklı, A. (2009). Mevlânâ’nın Sanatı ve Şiir Anlayışı. https://akademik.semazen.net/article_detail.php?id=504
- Kırlangıç, H. (2007). Mevlânâ’nın Şiir Anlayışı, Mevlânâ (Edt. Osman Horata, Adnan Karaismailoğlu). Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay.
- Küçük, S. (1994). Baki Divanı Tenkitli Basım. Ankara.
- Mevlânâ Celâleddîn Muhammed. Divan-ı Kebir, Konya Mevlânâ Müzesi Kütüphanesi, Müzelik Yazma Kitaplar, 68 ve 69 Numara.
- Mevlânâ Celâleddîn Muhammed. (1374hş.). Kulliyât-ı Dîvân-ı Şems (Tsh. Bedî‘uzzamân Furûzânfer). Tahran: Nigâh Yayınları.
- Mevlânâ Celâleddîn Muhammed. (1379hş./2000). Dîvân-ı Kebîr (Nşr. Bedî‘uzzamân Furûzânfer). Tahran: İntişârât-i Behzâd.
- Mevlânâ Celâleddîn Muhammed. (2007). Mesnevî-i Ma’nevî (Hzl. Adnan Karaismailoğlu, Derya Örs). Ankara: Akçağ Yay.
- Mevlânâ Celâleddîn Rumi. (2004). MesnevîI-II (Trc. Adnan Karaismailoğlu) (2. Baskı). Ankara: Akçağ Yay.
- Sâdî-yi Şîrâzî. (2018). Gülistan (Çev. Adnan Karaismailoğlu) (2. Baskı). Ankara: Akçağ Yay.