Research Article

KUTÜLAMARE KUŞATMASINA ETKİ EDEN İKİ FAKTÖR: İAŞE VE HASTALIKLAR

Volume: 15 Number: 1 January 31, 2025
EN TR

KUTÜLAMARE KUŞATMASINA ETKİ EDEN İKİ FAKTÖR: İAŞE VE HASTALIKLAR

Abstract

Osmanlı İmparatorluğu’nun Almanya ile yaptığı 2 Ağustos 1914 tarihli gizli ittifak, 29 Ekim 1914’te fiilen Birinci Dünya Savaşı’na girmesine neden olmuştur. Böylece bu tarihten itibaren Osmanlı İmparatorluğu, İngiltere’nin düşmanı olarak savaşın taraflarından biri haline gelmiştir. İngilizler savaşın başından itibaren Osmanlı topraklarını ele geçirmek için Irak’ı işgale başlamışlardır. Kuzeyden güneye doğru genişleyen İngiliz askerî harekâtı başlangıçta rahat bir ilerleme sergiledi. Bağdat yakınlarındaki Selman-ı Pak’a kadar uzayan işgal, Kasım 1915’te burada Türk Ordusu tarafından durduruldu. Çekilen 6. İngiliz tümeninin komutanı Charles Townshend, müstahkem mevki haline getirdiği Bağdat’la Basra arasındaki Kutülamare kasabasına girerek, savunma konumunda kaldı. Türk askerî birlikleri tarafından sarılan Kutülamare kasabası içerisindeki İngiliz tümeni yaklaşık 4,5 aylık bir kuşatma sonucunda açlık ve hastalıklara çözüm bulunamadığından Türklere teslim oldu. Bu yazı, kuşatmanın kaderini belirleyen açlık ve hastalıkların harp üzerinde ne kadar önemli sonuçlar doğurabileceğini göstermeye yöneliktir. Hem kuşatanlar hem de kuşatılanlar benzer şekillerde bu iki durumdan etkilenmişlerdir. Kasabada sıkışıp kalan İngiliz tümeninin sonunu ise çatışmalardan ziyade açlık ve hastalıklar belirlemiştir. Bu zafer, Birinci Dünya Savaşı üzerinde belirleyici bir etkiye sahip değildir. Ancak burada iki noktada Kutülamare zaferinin etkisinden bahsedilebilir. Birincisi Irak coğrafyasında İngilizlerin ilerleme hızını kestiği için savaşın 1918’e kadar uzamasını sağlamıştır. Doğal olarak genel şartlar bu süreçte değişmiştir. İkincisi de İngilizlerin askerî gücünün yenilmez kabul edilmesine ağır bir darbe olmuştur.

Keywords

Kutülamare, Irak Cephesi, Birinci Dünya Savaşı

References

  1. A) Arşiv Belgeleri
  2. a) Yayınlanmamış Arşiv Belgeleri
  3. T.C. Genelkurmay, Askerî Tarih ve Stratejik Etüd Başkanlığı Arşivi, Birinci Dünya Savaşı Koleksiyonu. Klasör (K): Dosya (D): Fihrist (F):
  4. K. 3672, D. 314, F. 2-40.
  5. K. 3672, D. 314, F. 6-48.
  6. K. 3698, D. 1/235-4, F. 1-162.
  7. b) Yayınlanmış Arşiv Belgeleri
  8. Askerî Tarih Belgeleri Dergisi, (2016) Kûtü’l-Amare Kuşatması ve Zaferi, 65 (137), Ankara: Genelkurmay Personel Başkanlığı, Askerî Tarih ve Stratejik Etüt (ATASE) Daire Başkanlığı Yayını.
  9. B) Kitaplar
  10. Apak, R. (1998). Yetmişlik bir subayın hatıraları, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayını.
APA
Avcı, O. (2025). KUTÜLAMARE KUŞATMASINA ETKİ EDEN İKİ FAKTÖR: İAŞE VE HASTALIKLAR. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(1), 1-18. https://izlik.org/JA39GX56TL
AMA
1.Avcı O. KUTÜLAMARE KUŞATMASINA ETKİ EDEN İKİ FAKTÖR: İAŞE VE HASTALIKLAR. KUSBD. 2025;15(1):1-18. https://izlik.org/JA39GX56TL
Chicago
Avcı, Orhan. 2025. “KUTÜLAMARE KUŞATMASINA ETKİ EDEN İKİ FAKTÖR: İAŞE VE HASTALIKLAR”. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 15 (1): 1-18. https://izlik.org/JA39GX56TL.
EndNote
Avcı O (January 1, 2025) KUTÜLAMARE KUŞATMASINA ETKİ EDEN İKİ FAKTÖR: İAŞE VE HASTALIKLAR. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 15 1 1–18.
IEEE
[1]O. Avcı, “KUTÜLAMARE KUŞATMASINA ETKİ EDEN İKİ FAKTÖR: İAŞE VE HASTALIKLAR”, KUSBD, vol. 15, no. 1, pp. 1–18, Jan. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA39GX56TL
ISNAD
Avcı, Orhan. “KUTÜLAMARE KUŞATMASINA ETKİ EDEN İKİ FAKTÖR: İAŞE VE HASTALIKLAR”. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 15/1 (January 1, 2025): 1-18. https://izlik.org/JA39GX56TL.
JAMA
1.Avcı O. KUTÜLAMARE KUŞATMASINA ETKİ EDEN İKİ FAKTÖR: İAŞE VE HASTALIKLAR. KUSBD. 2025;15:1–18.
MLA
Avcı, Orhan. “KUTÜLAMARE KUŞATMASINA ETKİ EDEN İKİ FAKTÖR: İAŞE VE HASTALIKLAR”. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 15, no. 1, Jan. 2025, pp. 1-18, https://izlik.org/JA39GX56TL.
Vancouver
1.Orhan Avcı. KUTÜLAMARE KUŞATMASINA ETKİ EDEN İKİ FAKTÖR: İAŞE VE HASTALIKLAR. KUSBD [Internet]. 2025 Jan. 1;15(1):1-18. Available from: https://izlik.org/JA39GX56TL