VERGİ YURTTAŞLIĞI: KAVRAM, UNSURLARI VE GELİŞTİRME YÖNTEMLERİ

Vergi literatürüne yeni bir kavram olarak giren vergi yurttaşlığı; klasik anlamda, vergi yasalarının parlamentoda kabul edilmesinin vergi mükelleflerince kabulünü ifade etmekte iken; çağdaş anlamda vergi yurttaşlığı, bunun yanı sıra, vergi idaresinin uygulamalarına bağlı olarak ortaya çıkan güven ilişkisi sonucunda, vergi yasalarının mükelleflerce kabulünü de kapsayan bir kavram olarak ortaya çıkmaktadır. Böylece vergi yurttaşlığı, mükelleflerin vergi yasalarının oluşturulması sürecine güvenmelerinden, idari anlamda bu yasaları kabullerini de içeren bir kavram haline gelmiştir. Vergi yurttaşlığı kavramının temelinde de üç unsurun bulunduğu görülmekte olup, bunlar; mükelleflerin vergiyi ve vergi ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmeyi kabul etmeleri (onaylamaları), bu kabulün, sadece parlamentoda vergi yasasının kabulüne bağlı olarak değil, aynı zamanda vergi idaresinin uygulamalarına bağlı olarak da gerçekleşmesi ve mükelleflerin vergiyi ve vergi ile ilgili ödevlerini gönüllü olarak yerine getirme derecelerini, vergi idaresi ile aralarındaki “karşılıklı” güven ilişkisine bağlı olarak belirlemeleri biçiminde karşımıza çıkmaktadır. Vergiye gönüllü uyum, vergi ahlakı ve vergi bilinci kavramlarından da farklı bir kavram olan vergi yurttaşlığının geliştirilmesinde ise; vergi ile ilgili kararların demokratik biçimde alınması, verginin kullanılmasına ilişkin kararların demokratik olması, mükelleflerin vergiye karşı duyarlılıklarının artırılması, vergide okunabilirliğin sağlanması, vergi denetiminin artırılması, vergide uygunluk ilkesinin gözetilmesi, vergide adalet ilkesinin gözetilmesi ve vergi idaresinin fiziki koşullarının geliştirilmesi etkili olmaktadır.

Tax citizenship, which is a new concept in the tax literature normally refers to tax payers accepting that the tax legislation is passed in the parliament, but in the contemporary sense of the phrase, it refers to a concept that covers the acceptance of the tax legislation by tax payers as a result of the trusting relationship stemming from the practices of the tax offices. Thus, tax citizenship turned into a concept that incorporates the tax payers trusting the process of building tax legislation as well as their acceptance of such legislation in an administrative sense. There are three elements that are in the core of the concept of tax citizenship and these are; tax payers accepting tax and their tax-related application (approving of), and that such acceptance will not depend only on the passing of the tax legislation in the parliament but also on the practices of the tax administration and the degree of willingness of the tax payers to fulfill their tax payer obligation and the fulfilling of obligations on the basis of ‘mutual’ trust. In the development of tax citizenship, which is a concept different from willing payment of taxes, or tax morality and tax consciousness; democratic decision-making in tax usage, increasing sensitivity of the tax payers regarding taxes, ensuring tax readability, increasing tax audits, observing tax compliance principles, and improvement of physical conditions of tax administration are effective