GENERAL ALLENBY DÖNEMİNDE FİLİSTİN’DE ASKERİ YÖNETİM VE NEBİ MUSA OLAYLARI (1917-1920)
Öz
İngiltere’nin, 1917’de Filistin’i işgal ettikten sonra orada kurduğu askeri yönetim ülkenin yönetimi ve güvenliği konularında faaliyetini devam ettirmiştir. Buna göre askerler; bu iki alanda Filistin’de mevcut durumu korumakla yükümlüdür. Yönetim ile ilgili konuda Filistin, idari merkezlere ayrılmış ve askeri valiler görevlendirilmiştir. Valiler bulundukları ili yönetirken savaş koşullarına göre hareket etmiştir. Bu sayede askeri yönetim Filistin’de mevcut olan dengeyi korumuştur. Askeri yöneticilerin Filistin'de görevli olduğu diğer konu ise ülke güvenliğinin sağlanmasıdır. Askeri yöneticiler, Filistin'de güvenliği sağlama konusunda görevlerini yerine getirirken Londra Dış İşleri Bakanlığında alınan politik kararlardan ister istemez etkilenmiştir. Bu kararlardan birisi olan Londra Dış İşleri Bakanlığı’nın Filistin’de Siyonistleri destekleyerek bir Yahudi Ulusal Evi inşa etmek istemesi, Askeri yöneticileri Filistin'de güvenliği sağlama konusunda zor durumda bırakmıştır. Haliyle bu durum Filistin’de yaşayan Arapları da rahatsız etmiştir. 1920 yılı bahar aylarında gerçekleşen Nebi Musa Şenlikleri, Arap tepkisinin ilk kıvılcımı olmuş ve iki toplum çatışmıştır. Bu ise askeri yönetimin sona ermesini beraberinde getirmiştir.
Anahtar Kelimeler
References
- FO 371/3384, From Allenby’s Instructions for the Military Administration of all occupied territory in Syria and Palestine To war Office London, 23 October 1918.
- Occupied Enemy Territory Administration South, Reports of the Military Administration 1918, Goverment Press, Caıro, 1918.
- Reports Occupied Enemy Territory Administration South, Reports of the Military Administration 1919, Goverment Press, Cairo, 1919.
- Reports Occupıed Enemy Territory Administration South, Reports of the Military Administration 1919, Goverment Press, Cairo, 1920.
- Interim Report, by Maj. Gen. P. Palin, Brig. Gen. E. Wild Blood and Lieut. Col. E. Vaughan Edwards on events of 4 April 1920, 7 May 1920
- Bıyıklı, M. (2006). Batı İşgalleri Karşısında Türkiye’nin Ortadoğu Politikaları Atatürk Dönemi. İstanbul: Gökkubbe Yayınları.
- Caplan, N. (2015). Palestine Jewry and the Arab Question 1917-1925. London: Routledge.
- Caplan, N. Futile Diplomacy early Arab-Zionist Negotiation Attempts 1913-1931. London: Routledge.
- Cohen, M.J. (1987). The Origins and Evolution of the Arab-Zionist Conflict. Berkeley: University Of California Press.
- Cohen, M.J. (2014). Britain’s Moment in Palestine Retrospect and Perspectives 1917-48. London: Routlegde. Cleveland, W.L. (2008). Modern Ortadoğu Tarihi, (Çev: M. Harmancı). İstanbul: Agora Kitaplığı.