Review

Dijital Emek ve Katılımcı Kültürün Sosyal Medya Platformlarındaki Yansımaları

Volume: 10 Number: 1 June 30, 2026
EN TR

Dijital Emek ve Katılımcı Kültürün Sosyal Medya Platformlarındaki Yansımaları

Abstract

Dijital çağın hızla gelişmesiyle birlikte, sosyal medya platformları milyarlarca kullanıcının bir araya geldiği, içeriklerin üretildiği ve paylaşıldığı dinamik bir ortam haline gelmiştir. Bu ortamda, kullanıcıların dijital emeği ve içeriklerin mülkleştirilmesi önemli tartışma konuları olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu makalede dijital emeğin mülkleştirilmesi katılımcı kültür bağlamında ele alınarak, dijital emeğin sömürüsü incelenecektir. Çalışmada Alvin Toffler'ın üretüketici kavramı, Dallas Smythe'nin izleyici metası, Christian Fuchs'un dijital emek kavramı, Karl Marx'ın emek-değer kuramı, Tim O’Reilly’nin web 2.0 kavramı, boş zaman ve Henry Jenkins'ın katılımcı kültür kavramı gibi önemli teorik çerçeveler kullanılarak, sosyal medya platformlarında üretilen dijital emek ve bu emeğin sömürüsü ele alınacak ve dijital emeğin teorik çerçevesi oluşturulacaktır.

Keywords

Dijital emek, üretüketici, sosyal medya, izleyici metası, katılımcı kültür, dijital emeğin sömürüsü, maddi olmayan emek

References

  1. Aksoy, S. (2019). Kültür Endüstrisi Güdümünde Boş Zaman Pratiklerinde Tektipleşme: “Keyif” Etiketi İle Yapılmış Instagram Paylaşımları Üzerine Bir İnceleme. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi (AKİL), 31, 601-622.
  2. Atabey, E. (2022). Sosyal Medyayı Dijital Emek Üzerinden Okumak. İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi İletişim Fakültesi Yeni Yüzyıl’da İletişim Kongresi (s. 57-67). İstanbul: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Yayınları.
  3. Atikaslan, H. O. (2022). Türkiye’de K-Pop Hayranlığı ve Dijital Emek: Twitter Hayran Hesapları. Intermedia International e-Journal, 9(17), 212-234.
  4. Aymaz, G. (2019). Bir Üretim Aracı ve Bir İdeoloji Olarak Dijital Medya: Frankfurt Okulu'nun Kültür Endüstrisi Kavramı ve Dijital Emek İlişkisi. Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi 6. Uluslararası İletişim Günleri Dijital Dönüşüm Sempozyumu, (s. 53-80). İstanbul.
  5. Aytaç, Ö. (2005). Kapitalizm ve Boş Zaman. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, 6(1).
  6. Aytaç, Ö. (2006). Tüketimcilik ve Metalaşma Kıskacında Boş Zaman. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(1), 27-53.
  7. Baudrillard, J. (2008). Tüketim Toplumu Söylenceleri Yapıları (3. b.). H. Deliceçaylı& F. Keskin (Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  8. Bozbay, B., & Koç Akgül, S. (2023). Dijital emek bağlamında Instagram: Dijital emeğin farkındalığı üzerine nitel bir çalışma. İNİF E- Dergi, 8(2), 210-228.
  9. Çeliker Saraç, D., & Aksoy, S. (2021). Dijital Medya Platformu İncelemelerinde Emek Tartışmaları: Ekonomi Politik Bir Değerlendirme. İlef Dergisi, 8(1), 133-156.
  10. Çetin, B. N. (2019). Üretüketim Olgusu Bağlamında Örtülü Emek Olarak Dijital Üretüketici Emeği. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 77, 349-382.
APA
Karabulut, Z. (2026). Dijital Emek ve Katılımcı Kültürün Sosyal Medya Platformlarındaki Yansımaları. Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(1), 235-258. https://doi.org/10.47140/kusbder.1691041
AMA
1.Karabulut Z. Dijital Emek ve Katılımcı Kültürün Sosyal Medya Platformlarındaki Yansımaları. Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;10(1):235-258. doi:10.47140/kusbder.1691041
Chicago
Karabulut, Zeynep. 2026. “Dijital Emek Ve Katılımcı Kültürün Sosyal Medya Platformlarındaki Yansımaları”. Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 10 (1): 235-58. https://doi.org/10.47140/kusbder.1691041.
EndNote
Karabulut Z (June 1, 2026) Dijital Emek ve Katılımcı Kültürün Sosyal Medya Platformlarındaki Yansımaları. Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 10 1 235–258.
IEEE
[1]Z. Karabulut, “Dijital Emek ve Katılımcı Kültürün Sosyal Medya Platformlarındaki Yansımaları”, Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 10, no. 1, pp. 235–258, June 2026, doi: 10.47140/kusbder.1691041.
ISNAD
Karabulut, Zeynep. “Dijital Emek Ve Katılımcı Kültürün Sosyal Medya Platformlarındaki Yansımaları”. Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 10/1 (June 1, 2026): 235-258. https://doi.org/10.47140/kusbder.1691041.
JAMA
1.Karabulut Z. Dijital Emek ve Katılımcı Kültürün Sosyal Medya Platformlarındaki Yansımaları. Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;10:235–258.
MLA
Karabulut, Zeynep. “Dijital Emek Ve Katılımcı Kültürün Sosyal Medya Platformlarındaki Yansımaları”. Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 10, no. 1, June 2026, pp. 235-58, doi:10.47140/kusbder.1691041.
Vancouver
1.Zeynep Karabulut. Dijital Emek ve Katılımcı Kültürün Sosyal Medya Platformlarındaki Yansımaları. Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026 Jun. 1;10(1):235-58. doi:10.47140/kusbder.1691041