Research Article

MÜZİK DESTEKLİ ANIMSAMA TERAPİSİNİN DEMANSLI YAŞLI BİREYLERİN BİLİŞSEL FONKSİYONLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: SİSTEMATİK DERLEME VE META ANALİZ PROTOKOLÜ

Volume: 26 Number: 1 April 24, 2024
TR EN

MÜZİK DESTEKLİ ANIMSAMA TERAPİSİNİN DEMANSLI YAŞLI BİREYLERİN BİLİŞSEL FONKSİYONLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: SİSTEMATİK DERLEME VE META ANALİZ PROTOKOLÜ

Abstract

Amaç: Demanslı bireylere uygulanan müzik destekli anımsama terapisinin (MDAT), bilişsel işlevler üzerine etkisinin araştırılacağı sistematik derleme ve meta analiz çalışmasının protokolünün sunulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmada, MDAT’ın demanslı yaşlı bireylerin bilişsel fonksiyonları üzerindeki etkisini değerlendiren randomize kontrollü çalışmalar sistematik olarak incelenecektir. Literatür tarama ve çalışmaların seçimi gibi süreçlerde rehber olarak sistematik derleme ve meta analiz çalışmaları için hazırlanmış olan Preferred Reporting Items for Systematic Review and Meta-Analysis Protocols kontrol listesi kullanılacaktır. Araştırmanın verileri literatürde yayınlanmış çalışmalardan elde edileceği için etik kurul onayına gerek duyulmamıştır. Arama dizeleri; “Wiley Online Library, Scopus, Web of Science, PubMed, EBSCOhost CINAHL Compete ve Cochrane Library” veri tabanlarında taranacaktır. Literatür taraması, İngilizce dilinde, yıl sınırlaması yapılmadan, 16 Ocak 2024 tarihine kadar gerçekleştirilecektir. Tarama iki araştırmacı tarafından bağımsız olarak yürütülecektir. Üçüncü araştırmacı işlemin doğruluğunu kontrol edecek ve uzlaşma sağlanamayan veriler için uzman görüşü verecektir. Dâhil edilen çalışmalar Cochrane ROB-2 aracı kullanılarak değerlendirilecektir. Veri ayıklama sürecinde incelenen çalışmalar iki araştırmacı tarafından incelenip ayıklanacak ve ilgili forma kaydedilecektir. Kodlayıcı güvenirliği ve değerlendiriciler arası uyumu belirlemede Cohen’s Kappa istatistiği için SPSS sürüm 22.0 paket programından faydalanılacaktır. Çalışmalardan elde edilen sonuçlara göre müzik destekli anımsama terapisinin etkinliğini değerlendirmek için ilgili çalışma sonuçları (örneğin ruh sağlığındaki değişiklikler) üzerinde meta-analiz gerçekleştirilecektir. Eğer meta-analiz mümkün değilse, sonuçlar sistematik derleme olarak raporlanacaktır. Bulgular: Literatürde farklı müdahaleler olan müzik ve anımsama terapisinin yaşlı bireylerde bilişsel işlevleri iyileştirdiği belirtilmektedir. Müzik destekli anımsama terapisinin de benzer şekilde demanslı yaşlı bireylerin bilişsel işlevlerini iyileştireceği düşünülmektedir. Sonuç: Bu sistematik derlemeden elde edilen bulgular, araştırmacılar için müdahale programlarının geliştirilmesi ve uygulanmasına yol gösterici olacaktır. Bu kapsamda birlikte uygulanan müzik destekli anımsama terapisi müdahalesinin özelliklerini ve etkinliğini belirleyecek olan bu çalışmanın bulguları, demanslı yaşlılarda bilişsel işlevleri iyileştirmeye yönelik çözüm sunma potansiyeline sahiptir.

Keywords

References

  1. Chalise HN. Aging: Basic concept. Am J Biomed Sci Res.2019;1(1):8-10.
  2. United Nations (UN). Accessed date/ Erişim tarihi: 20 Mart 2024: https://www.un.org/en/UN-system/ageing.
  3. World Health Organization (WHO). Accessed date/ Erişim tarihi: 19 Mart 2024: https://digitallibrary.un.org/ record/3846855/files/WorldPopulationAgeing2019Highli ghts.pdf
  4. Aslan M, Hocaoğlu Ç. Yaşlanma ve yaşlanma dönemiyle ilişkili psikiyatrik sorunlar. DÜ Sağlık Bil Enst Derg. 2017;7(1):53-62.
  5. Keskin A, Uncu G, Tanburoğlu A, Adapınar D. Yaşlanma ve yaşlılıkla ilgili nörolojik hastalıklar. Osmangazi Tıp Derg. 2016;38(1):75-82.
  6. Demirtaş Ş, Güngör C, Demirtaş RN. Sağlıklı yaşlanma ve fiziksel aktivite: Bireysel, psikososyal ve çevresel özelliklerin buna katkısı. Osmangazi Tıp Derg. 2017;39(1):100-108.
  7. Arvanitakis Z, Shah RC, Bennett DA. Diagnosis and management of dementia. JAMA. 2019;322(16):1589- 1599.
  8. Martyr A, Nelis SM, Quinn C, et al. Living well with dementia: A systematic review and correlational meta- analysis of factors associated with quality of life, well- being and life satisfaction in people with dementia. Psychol Med. 2018;48(13):2130-2139.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Services and Systems (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 24, 2024

Submission Date

December 12, 2023

Acceptance Date

March 27, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 26 Number: 1

APA
Kaplan Uyan, T., Aşık, E., & Keser, İ. (2024). MÜZİK DESTEKLİ ANIMSAMA TERAPİSİNİN DEMANSLI YAŞLI BİREYLERİN BİLİŞSEL FONKSİYONLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: SİSTEMATİK DERLEME VE META ANALİZ PROTOKOLÜ. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine, 26(1), 46-51. https://doi.org/10.24938/kutfd.1403610
AMA
1.Kaplan Uyan T, Aşık E, Keser İ. MÜZİK DESTEKLİ ANIMSAMA TERAPİSİNİN DEMANSLI YAŞLI BİREYLERİN BİLİŞSEL FONKSİYONLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: SİSTEMATİK DERLEME VE META ANALİZ PROTOKOLÜ. Kırıkkale Uni Med J. 2024;26(1):46-51. doi:10.24938/kutfd.1403610
Chicago
Kaplan Uyan, Tuğçe, Elif Aşık, and İlkay Keser. 2024. “MÜZİK DESTEKLİ ANIMSAMA TERAPİSİNİN DEMANSLI YAŞLI BİREYLERİN BİLİŞSEL FONKSİYONLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: SİSTEMATİK DERLEME VE META ANALİZ PROTOKOLÜ”. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine 26 (1): 46-51. https://doi.org/10.24938/kutfd.1403610.
EndNote
Kaplan Uyan T, Aşık E, Keser İ (April 1, 2024) MÜZİK DESTEKLİ ANIMSAMA TERAPİSİNİN DEMANSLI YAŞLI BİREYLERİN BİLİŞSEL FONKSİYONLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: SİSTEMATİK DERLEME VE META ANALİZ PROTOKOLÜ. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine 26 1 46–51.
IEEE
[1]T. Kaplan Uyan, E. Aşık, and İ. Keser, “MÜZİK DESTEKLİ ANIMSAMA TERAPİSİNİN DEMANSLI YAŞLI BİREYLERİN BİLİŞSEL FONKSİYONLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: SİSTEMATİK DERLEME VE META ANALİZ PROTOKOLÜ”, Kırıkkale Uni Med J, vol. 26, no. 1, pp. 46–51, Apr. 2024, doi: 10.24938/kutfd.1403610.
ISNAD
Kaplan Uyan, Tuğçe - Aşık, Elif - Keser, İlkay. “MÜZİK DESTEKLİ ANIMSAMA TERAPİSİNİN DEMANSLI YAŞLI BİREYLERİN BİLİŞSEL FONKSİYONLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: SİSTEMATİK DERLEME VE META ANALİZ PROTOKOLÜ”. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine 26/1 (April 1, 2024): 46-51. https://doi.org/10.24938/kutfd.1403610.
JAMA
1.Kaplan Uyan T, Aşık E, Keser İ. MÜZİK DESTEKLİ ANIMSAMA TERAPİSİNİN DEMANSLI YAŞLI BİREYLERİN BİLİŞSEL FONKSİYONLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: SİSTEMATİK DERLEME VE META ANALİZ PROTOKOLÜ. Kırıkkale Uni Med J. 2024;26:46–51.
MLA
Kaplan Uyan, Tuğçe, et al. “MÜZİK DESTEKLİ ANIMSAMA TERAPİSİNİN DEMANSLI YAŞLI BİREYLERİN BİLİŞSEL FONKSİYONLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: SİSTEMATİK DERLEME VE META ANALİZ PROTOKOLÜ”. The Journal of Kırıkkale University Faculty of Medicine, vol. 26, no. 1, Apr. 2024, pp. 46-51, doi:10.24938/kutfd.1403610.
Vancouver
1.Tuğçe Kaplan Uyan, Elif Aşık, İlkay Keser. MÜZİK DESTEKLİ ANIMSAMA TERAPİSİNİN DEMANSLI YAŞLI BİREYLERİN BİLİŞSEL FONKSİYONLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: SİSTEMATİK DERLEME VE META ANALİZ PROTOKOLÜ. Kırıkkale Uni Med J. 2024 Apr. 1;26(1):46-51. doi:10.24938/kutfd.1403610

This Journal is a Publication of Kırıkkale University Faculty of Medicine.