Sivil-Asker Uyumunun Anayasa Yapım Siyasetine Etkisi: 1971-1973 Anayasa Değişiklikleri
Öz
Anayasa yapımı, demokrasiye geçiş aşamasında siyasal kurumların yaratılması ve demokrasinin pekişmesi bağlamında ciddi fırsatlar sunmaktadır. Anayasa yapım siyasetinde ideal olan mutabakata dayalı, toplumun tüm katmanlarının temsil edilebildiği, uzlaşılarak ulaşılan genel görüş birliğine dayalı oydaşmacı bir anayasa yapım tarzının benimsenmiş olmasıdır. Türkiye’nin anayasa yapım tecrübesi ise geniş bir toplumsal mutabakata dayanması ve siyasal kurumların yaratılması açısından bir dizi kaçırılmış fırsat olarak görülmektedir. Çok partili hayata geçtikten sonra hayat bulan 1961 ve 1982 Anayasaları askeri darbelerin sonucunda, oydaşmanın uzağında askeri seçkinlerin dayatmasıyla hayata geçirilmiştir. 1971 ve 1973 anayasa değişiklikleri ise her ne kadar demokrasinin örselenmesi bağlamında sorunlu olsa da yapılış tarzı gereği sivil ve asker uyumunu yansıtması bağlamında diğerlerinden ayrılmaktadır ki bu çalışma da söz konusu anayasa değişikliklerini sivil-asker uyumu bağlamında değerlendirmeyi hedeflemektedir.
Anahtar Kelimeler
References
- ALBRIGHT, David, “Comparative Conceptualization of Civil-Military Relations”, World Politics, 1980, Volume 32, July, Isuue 4.s.553-576.
- ARCAYÜREK, Cüneyt, Çankaya’ya Giden Yol, Bilgi Yayınevi, Ankara 1985.
- BATUR, Muhsin, Anılar ve Görüşler “Üç Dönemin Perde Arkası”, Milliyet Yayınları, İstanbul 1985.
- BLAND, Douglas, “Managing the ‘Expert Problem’ in Civil-Military Relations”, European Security,1999, Vol. 8, No. 3.s.25-43.
- BONIME-BLANC, Andrea, Spain’s Transition to Democracy: The Politics of Constitution Making, Westview Press, 1987.
- BURK, James, “Morris Janowitz and the Origins of Sociological Research”, Armed Forces and Society, 1993,Vol. 19, No.2.s.167-185.
- ERDOĞAN, Mustafa, Anayasa Hukuku, Orion Kitapevi, Ankara 2011.
- ERİM, Nihat,12 Mart Anıları, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 2007.
- ETZIONI-HALEVY, Eva, “Civil-Military Relations and Democracy: The Case of the Military-Political Elites’ Connection in Israel”, Armed Forces and Society, 1996,Vol. 22, No. 3. S.401-417.
- GÖZÜBÜYÜK, Şeref, Yönetsel Yargı, Tuhan Kitapevi Yayınları, Ankara 2005.