Osmanlı Şiirinden Giyim-Kuşam Literatürüne Bazı Ekler

Klasik edebiyat metinlerinin kurguya, soyut kavramlara ve hayallere dayalı metinler olmakla birlikte somut gerçeklere dair bilgi ve çağrışımlar taşıdığı bugüne kadar yapılmış çalışmalarla gün ışığına çıkmış bir gerçektir. Edebi metinler yoluyla bugün tarih, kültür, sanat, sanat tarihi vb. birçok alana dair bilgiler edinilmesi mümkün olabiliyor. Bu bakımdan edebiyat metinlerinin ve bilhassa şiirlerin dikkatli bir gözle tetkik edilmesi gerekmektedir. Şairler yapmış oldukları kelime oyunlarıyla pek çok kez tarihi bir gerçekliğe, sosyal hayata dair bir sahneye veya o gün kullanılan bir eşya yahut giyim kuşam unsuruna çağrışım yaparak üstü kapalı kalmış ve başka kaynaklarda rastlanması zor olan birtakım bilgilerin ipuçlarını verirler. Bu makalede Osmanlı giyim-kuşamına dair kaynaklarda ismine rastlanmayan ancak şiirlerde giyim kuşama ait unsurlar oldukları anlaşılır biçimde kullanılan bazı kavramlara yer verilmiştir. Tespit edilen kavramların türü ve niteliği konusunda manzum metinler dışında herhangi bir metinde yahut lügatte bir bilgi veya tanım bulunmuşsa buna yer verilmiş, bulunamadığı takdirde bu kavramların yer aldığı farklı şairlere ait beyitlerden yola çıkılarak çıkarımlarda bulunulmuştur. Diğer yandan söz konusu kavramların yer aldığı beyitler edebî yönü gözetilerek ve kelimeler arası ilişkilere dikkat çekilerek etraflıca açıklanmaya çalışılmıştır.