ÇAYLAK MEHMED TEVFİK’İN “TAHRİC-İ HARÂBÂT”I

Yusuf Can Tıraş

doi:10.20322/littera.345248

ÇAYLAK MEHMED TEVFİK’İN “TAHRİC-İ HARÂBÂT”I

Öz

Mehmed Tevfik, 1843-1893 yılları arasında yaşayan, manzum ve mensur birçok eseri olan bir yazardır. Çıkarmış olduğu “Çaylak” dergisi sebebiyle Çaylak Tevfik olarak da anılmaktadır. Asıl ününü de bu dergi sayesinde kazanmıştır. Tanzimat Edebiyatı içerisinde eserler veren yazar, o dönem şair ve yazarlarının gölgesinde kalmakla beraber, inşâ, hikaye, letaif, tezkire ve antoloji türlerinde eserler meydana getirmiştir. Tanzimat Edebiyatı’nın en önemli ediblerinden olan Ziya Paşa, yazmış olduğu “Harâbât” antolojisinde divan şiirini övmüş, bunun sonucunda da Namık Kemal “Tahrîb-i Harâbât” adlı eserini meydana getirmiştir. İncelemesini yapacağımız “Tahrîc-i Harâbât” da Ziya Paşa’nın “Harâbât” antolojisine benzer mahiyette, divan şiirinden seçilen beyitlerle oluşturulmuş küçük hacimli bir eserdir. Bu eser, 1884/1885(1300) tarihinde İstanbul’da Ebu’z-Ziyâ matbaasında basılmıştır. Arap alfabesi sıralamasına göre düzenlenmiştir. Yazarının eseri hakkında bir önsözü bulunmamaktadır. Eserde, beyitleri geçen şairlerin biyografileri de bulunmamaktadır. Eserde Fuzûlî, Nâbî, Enderunlu Fazîl, Sâbit, Şeyh Gâlib gibi tanınmış divan şairlerinin yanı sıra “lâ-edrî” olarak adlandırılan şairi bilinmeyen beyitler de bulunmaktadır. Çalışmamızda, öncelikle Mehmed Tevfik’in hayatı ve eserleri hakkında bilgi verilecek, daha sonra eserde yer alan beyitler, şairlerin mahlaslarının alfabetik sıralamasına göre verilecektir.

Anahtar Kelimeler

Divan Şiiri,Antoloji,Beyit,Mehmed Tevfik,Tahric-i Harâbât

Kaynakça

Akün, Ömer F. (1993). “Çaylak Tevfîk”md. İslam Ansiklopedisi. C.8. s.240-245. (http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c08/c080178.pdf E.T 17/10/2017)
Fatma Sabiha Kutlar Oğuz, Müjgân Çakır ve Hanife Koncu (2017). “Kâfile-i Şu’ârâ – Mehmed Tevfîk”. http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/54130,53958mehmed-tevfikkafile-i-suarapdfpdf.pdf?0 Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları: Ankara
Saral İ. Vd(2009). “Mehmed Tevfîk, Yadigâr-ı Macaristan Asr-ı Abdülhamid Han”. Türk Macar Dostluğu Derneği Yayınları
Mehmed Tevfîk (1300). “Tahrîc-i Harâbât”. Ebuzziyâ Matbaası: İstanbul (Nüsha, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığı Sayısal Arşiv ve E- Kaynaklar’dan temin edilmiştir. Demirbaş no: AUE_00413)
Mehmed Tevfîk (1991). “İstanbul’da Bir Sene”. (haz.: Nuri Akbayar). İletişim Yayınları: İstanbul
Mehmed Tevfîk (2017). “Bu Âdem”. (haz.: Adem Balkaya). Fenomen Yayınları:Erzurum
Yıldırım, Haluk E. (2013). “Folklorcu Kimliğiyle Mehmed Tevfik Çaylak Eserleri Üzerine Bir Araştırma”. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı ABD Yüksek Lisans Tezi (Basılmamış). Kars

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yusuf Can Tıraş
UŞAK ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI (DR)
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Ocak 2018

Gönderilme Tarihi

19 Ekim 2017

Kabul Tarihi

16 Ocak 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 4 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.20322/littera.345248

IZ

https://izlik.org/JA32PX92LK

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Tıraş, Y. C. (2018). ÇAYLAK MEHMED TEVFİK’İN “TAHRİC-İ HARÂBÂT”I. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, 4(1), 172-186. https://doi.org/10.20322/littera.345248

AMA

1.Tıraş YC. ÇAYLAK MEHMED TEVFİK’İN “TAHRİC-İ HARÂBÂT”I. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature. 2018;4(1):172-186. doi:10.20322/littera.345248

Chicago

Tıraş, Yusuf Can. 2018. “ÇAYLAK MEHMED TEVFİK’İN ‘TAHRİC-İ HARÂBÂT’I”. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature 4 (1): 172-86. https://doi.org/10.20322/littera.345248.

EndNote

Tıraş YC (01 Ocak 2018) ÇAYLAK MEHMED TEVFİK’İN “TAHRİC-İ HARÂBÂT”I. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature 4 1 172–186.

IEEE

[1]Y. C. Tıraş, “ÇAYLAK MEHMED TEVFİK’İN ‘TAHRİC-İ HARÂBÂT’I”, Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, c. 4, sy 1, ss. 172–186, Oca. 2018, doi: 10.20322/littera.345248.

ISNAD

Tıraş, Yusuf Can. “ÇAYLAK MEHMED TEVFİK’İN ‘TAHRİC-İ HARÂBÂT’I”. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature 4/1 (01 Ocak 2018): 172-186. https://doi.org/10.20322/littera.345248.

JAMA

1.Tıraş YC. ÇAYLAK MEHMED TEVFİK’İN “TAHRİC-İ HARÂBÂT”I. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature. 2018;4:172–186.

MLA

Tıraş, Yusuf Can. “ÇAYLAK MEHMED TEVFİK’İN ‘TAHRİC-İ HARÂBÂT’I”. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature, c. 4, sy 1, Ocak 2018, ss. 172-86, doi:10.20322/littera.345248.

Vancouver

1.Yusuf Can Tıraş. ÇAYLAK MEHMED TEVFİK’İN “TAHRİC-İ HARÂBÂT”I. Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature. 01 Ocak 2018;4(1):172-86. doi:10.20322/littera.345248

Cited By

Son dönem Osmanlı tezkirecilerinden Çaylak Tevfik ve Siyer-i Nebîsi (inceleme-çeviri yazı)

Kayseri Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.51177/kayusosder.1168100

Tezkire Yazarı Mehmed Tevfik’in Göz Ardı Edilmiş Siyer-i Nebî’si: Levâmi‘ü’n-nûr

Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi

https://doi.org/10.34083/akaded.744652