KÜLTÜRLERARASI VE DİSİPLİNLERARASI BOYUTUYLA KARŞILAŞTIRMALI EDEBİYAT BİLİMİ

İnsan sosyal bir varlıktır ve içinde büyüdüğü toplumun önemli bir unsurudur. Bir kişinin tek başına hayatını sürdürebilmesi olanak dışıdır. Yaşamını devam ettirebilmesi için pek çok insanla ilişki kurmaya, alış verişe ihtiyacı olacaktır. Böylelikle kişi kendi ihtiyaçlarını karşıladığı gibi bulunduğu topluma da katkı sunmuş olur. Benzer bir durumun toplumlar ve milletler arası ilişkiler için de geçerli olduğu söylenebilir. Hiçbir toplum ve milletin kendi başına gelişim göstereceği, bir diğer toplum ya da milletin sosyal, kültürel, ekonomik vb. kazanımlarına başvurmadan ilerleme kaydedebileceği düşünülemez. Dolayısıyla her birey ve toplumun farklı kültürden birey ve toplumlarla ilişki kurmaya ihtiyaç duyacağı gelişim ve ilerleme açısından olmazsa olmaz bir zorunluluk olarak ifade edilebilir. Karşılaştırmalı edebiyat, yukarıda bahsi geçen ilişkileri tespit etmeye, milletler arası münasebetleri ortaya koymaya çalışan bir disiplin olarak açıklamak mümkündür. Bu disiplinin temelinde Alman düşünür Goethe’nin Weltliteratur olarak adlandırılan yaklaşımı vardır. Weltliteratur, farklı ulusların ürettiği edebiyat eserlerinin aidiyet durumu gözetilmeksizin tüm insanlara ve insanlığa hitap etmesinin ve böylelikle tüm insanlığı kapsayan genel bir dünya edebiyatına ulaşılmasının hedeflendiği bir bakış açısı olarak açıklanabilir. Bir diğer ifadeyle böyle bir yaklaşım, tüm dünya ülkelerinden ortaya çıkan edebiyat ürünlerinin Weltliteratur kavramının çatısı altında toplanması ve farklılıklardan bireşimlere ulaşılması şeklinde özetlenebilir. Bu çalışmada karşılaştırmalı edebiyatın kültürler ve disiplinlerarası ilişkisi irdelenecektir.