Year 2017, Volume 56 , Issue 4, Pages 148 - 165 2017-12-01

AÇIK MADEN İŞLETMELERİNDEKİ İŞ MAKİNESİ OPERATÖRLERİNİN GÜRÜLTÜ MARUZİYETİNİN İNCELENMESİ
INVESTIGATION OF NOISE EXPOSURE OF HEAVY EQUIPMENT OPERATORS IN SURFACE MINES

Bülent Erdem [1] , Zekeriya Duran [2] , Tuğba Doğan [3] , Hüsnü Yüksel [4]


İşitme kaybı gürültüye bağlı ortaya çıkan bir meslek hastalığı gibi görünse de insan bedeni üzerindeki etkileri düşünüldüğünde iş kazalarının nedenleri içerisinde önemli yer oluşturmaktadır. Bu çalışmada maden işletmelerinde kullanılan farklı tip ve modelde 67 adet iş makinesinden
gürültü ölçümleri alınmıştır. İş makineleri arasında hafriyat kamyonu, terskepçe hidrolik ekskavatör, paletli dozer, greyder, lastik tekerlekli yükleyici, lastik tekerlekli titreşimli silindir, hidrolik kırıcı, delici, döner kepçeli ekskavatör, bant aktarma aracı, dökücü, kömür yükleyici, kömür dökücü ve terskepçe yükleyici bulunmaktadır. Gürültü ölçümleri Sivas ve komşu illerde yer alan yol inşaat çalışması, kum ocağı, açık kireçtaşı işletmesi, açık demir işletmesi, açık altın işletmesi ve açık kömür işletmesi olmak üzere toplam altı işyerinden alınmıştır. Paletli dozer en yüksek gürültü maruziyetine neden olurken döner kepçeli tipteki kömür yükleyici ile sericileri en düşük gürültü maruziyetine yol açmaktadır. İş makinesi evreleri bazında da en düşük gürültü maruziyeti çoğunlukla bekleme evresinde, en yüksek gürültü maruziyeti ise genellikle araçların temel işlevlerini yaparken oluşmaktadır.

Though hearing loss may appear to emerge as an occupational disease related to noise, when its effects on human body is considered it can be realized that it constitutes an important place in the causes of occupational accidents. In this study noise measurements were taken from 67 units of mining machinery of different types and models used in the mining operations. Among them dumpers, hydraulic backhoes, crawled dozers, graders, wheeled front-end loaders, wheeled vibrating rollers, hydraulic breakers, drills, bucket wheel excavators, their integrated tripper
cars, spreaders, bucket wheel type coal loaders, coal spreaders and backhoe loaders can be mentioned. Noise measurements were taken from a total of six mining workplaces, including a road construction work, a sand quarry, an open limestone quarry, an open iron mine, an open gold mine and an open coal mine. Crawled dozer ranks the highest in noise exposure while coal loader/spreader ranks the lowest. On the basis of mining equipment, the lowest noise exposure was recorded mostly in the waiting phase while the highest occurred when the machines performed their basic functions.

  • Çakır, A., 2010. Ankara’da Mobilya İmalatı Yapan 7 Fabrikada Gürültü Düzeylerinin Saptanması ve Gürültüye Bağlı İşitme Kayıplarının İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 70 s, Ankara.
  • Çetin, O., 2000. OAL’de Gürültüye Bağlı İşitme Kayıplarının İncelenmesi. TMMOB Maden Mühendisleri Odası Dergisi, Eylül-Aralık, 39-45.
  • Çınar, İ., 2005. Madencilikte Gürültü Analizi, Modellenmesi ve Haritalanması. Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 141 s, Konya.
  • Çınar İ., Şensöğüt C., 2013. Evaluation of Noise Measurements Performed in Mining Sites for Environmental Aspects. Int. J. Environ. Res., 7 (2), 383-386.
  • Çınar İ., Şensöğüt C., 2015. Mermer Hazırlama Tesislerinde Oluşan Gürültünün İşçiler Üzerindeki Maruziyet Değerlerinin Belirlenmesi. Maden İşletmelerinde İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 21-22 Aralık, 335-344, Adana.
  • ÇSGB, 2012. İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 6 s, Ankara. ÇSGB, 2013. Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 6 s, Ankara.
  • Ediz, İ. G., Beyhan, S., Akçakoca, H., Sarı, E., 2002. Madencilikte Gürültüye Bağlı İşitme Kayıplarının İncelenmesi. Türkiye 13. Kömür Kongresi Bildiriler Kitabı, 29-31 Mayıs, 13-22, Zonguldak.
  • Engel, J. R., Kosala, K., 2007. Sources of Vibroacoustic Hazards in Open-Pit Mines of Mineral Raw Materials. Archives of Acoustics, 32 (2), 251-262.
  • Erarslan, O., 1995. Noise Monitoring and Control at the A.L.I. Soma Coal Region in Eynez Mine. Master Thesis, Graduate School of Natural and Applied Sciences, Dokuz Eylül University, 113 p, İzmir.
  • Ergün, F., Toprak, R., Aktürk, N., 2004. Açık Ocak Maden İşletmelerinin Neden Olduğu Çevresel Gürültü. Hacettepe Üniversitesi Çevre Bilimleri, Sayı 6, 1-9.
  • Erol, İ., Su, O., 2015. Mekanize Bir Yeraltı Maden İşletmesinde Gürültü Seviyelerinin İncelenmesi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 30 (2), 191-200.
  • Ertürk, B., 2001. Hidrolik gürültü ve azaltma yöntemleri, II. Ulusal Hidrolik Ve Pnömatik Kongresi ve Sergisi Bildiriler Kitabı, 8-11 Kasım, İzmir.
  • Frank, T., Bise, C. J., Michael, K., 2003. A Hearing Conservation Program for Coal Miners. Occupational Health&Safety, 72 (6), 106-110.
  • Fişne, A., 2008. Türkiye Taşkömürü Kurumu Ocaklarında Gürültü Koşullarının İncelenmesi, Etkilenme Düzeylerinin İstatistiksel Analizi ve Risk Değerlendirmesi. Doktora tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 217 s, İstanbul.
  • Garvey, D. J., 2000. Mining MSHA’s New Noise Exposure Regulations. Professional Safety, 45 (1), 12-53.
  • Kosała, K., Bartłomiej, S., 2016. Analysis of Noise Pollution in an Andesite Quarry with the Use of Simulation Studies and Evaluation Indices. International Journal of Occupational Safety and Ergonomics, 22 (1), 92-101.
  • McBride, D. I., 2004. Noise-induced Hearing Loss and Hearing Conservation in Mining. Occupational Medicine, 54 (5), 290-296.
  • Mutlu, A., 2010. Madencilikte Gürültüye Bağlı İşitme Kayıplarının Tespiti: Taş Kırma Eleme Tesisi Örneği. Yüksek lisans tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 128 s, Eskişehir.
  • Özmen, A., 2014. Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik Hükümlerinin Örneklerle ve Saha Uygulamalarıyla Açıklanması. İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlık Tezi, ÇSGB İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, 151 s, Ankara.
  • Parnell, J., 2015. Acoustic Signature of Open Cut Coal Mines. Proceedings of Australian Acoustical Society Conference, 15-18 November, 1-8, Hunter Valley, Australia.
  • Pleban, D., Piechowicz, J., Kosała, K., 2013. The Inversion Method in Measuring Noise Emitted by Machines in Opencast Mines of Rock Material. International Journal of Occupational Safety and Ergonomics, 19 (2), 321–331.
  • Sabuncu, H. H., 2000. İşyeri Hekimliği Ders Notları. Türk Tabipler Birliği, 207-226, Ankara.
  • Sezek, H., 2009. İş Sağlığı ve Güvenliği Alanında Gürültü Ölçümleri, Kişisel Maruziyet Hesaplama, Kullanılacak Kulak Koruyucu Seçimi. İş Sağlığı ve Güvenliği Dergisi, 9 (44), 10-13.
  • Sharma, O., Mohanan, V., Singh, M., 1998. Noise Emission Levels in Coal Industry. Applied Acoustics, 54 (1), 1-7.
  • Svantek, 2017. SvanPC++ Software User Manual V.2.1, SVANTEK SP. Z O.O., 261 p, Warsaw, Poland.
  • Şahin, K., 1998. Aydın Linyit İşletmesinde Gürültü Seviyesinin Araştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Osmangazi Üniversitesi, 114 s, Eskişehir.
  • Şensöğüt, C., Eralp, H., 1998. Ömerler Yeraltı Ocağındaki Gürültü Ölçümleri ve Öneriler. Türkiye 11. Kömür Kongresi Bildiriler Kitabı, 10-12 Haziran, Bartın-Amasra, 43-52.
  • Şensöğüt, C., Çınar, İ., 2007. An Empirical Model for the Noise Propagation in Open Cast Mines - A Case Study. Applied Acoustics, 68 (9), 1026-1035.
  • Şensöğüt, C., 2007. Occupational Noise in Mines and Its Control – A Case Study. Polish J. of Environ. Stud., 16 (6), 939-942.
  • Yüksel, H., 2017. Türkiye’de Bazı Maden Makinalarında Gürültü Ölçümü ve Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Cumhuriyet Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 153 s, Sivas.
  • WEB1, 2017. http://www,cdc,gov/niosh/topics/ohl/, alındığı tarih: 02.06.2017
  • WEB2, 2017. https://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2016/02/08/noise/, alındığı tarih: 02.06.2017
Primary Language tr
Subjects Engineering, Multidisciplinary
Journal Section Research Article
Authors

Orcid: 0000-0002-1226-9248
Author: Bülent Erdem (Primary Author)
Institution: Cumhuriyet Üniversitesi, Maden Mühendisliği Bölümü, SİVAS
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-9327-8567
Author: Zekeriya Duran
Institution: Cumhuriyet Üniversitesi, Sivas Meslek Yüksek Okulu, SİVAS
Country: Turkey


Orcid: 0000-0000-0000-0000
Author: Tuğba Doğan
Institution: Cumhuriyet Üniversitesi, Maden Mühendisliği Bölümü, SİVAS
Country: Turkey


Orcid: 0000-0000-0000-0000
Author: Hüsnü Yüksel
Institution: Cumhuriyet Üniversitesi, Maden Mühendisliği Bölümü, SİVAS
Country: Turkey


Dates

Publication Date : December 1, 2017

Bibtex @research article { madencilik391535, journal = {Bilimsel Madencilik Dergisi}, issn = {2564-7024}, address = {Selanik Cad. No: 19/4 06650 Kızılay-Çankaya / ANKARA - TURKEY}, publisher = {TMMOB Maden Mühendisleri Odası}, year = {2017}, volume = {56}, pages = {148 - 165}, doi = {10.30797/madencilik.391535}, title = {AÇIK MADEN İŞLETMELERİNDEKİ İŞ MAKİNESİ OPERATÖRLERİNİN GÜRÜLTÜ MARUZİYETİNİN İNCELENMESİ}, key = {cite}, author = {Erdem, Bülent and Duran, Zekeriya and Doğan, Tuğba and Yüksel, Hüsnü} }
APA Erdem, B , Duran, Z , Doğan, T , Yüksel, H . (2017). AÇIK MADEN İŞLETMELERİNDEKİ İŞ MAKİNESİ OPERATÖRLERİNİN GÜRÜLTÜ MARUZİYETİNİN İNCELENMESİ. Bilimsel Madencilik Dergisi , 56 (4) , 148-165 . DOI: 10.30797/madencilik.391535
MLA Erdem, B , Duran, Z , Doğan, T , Yüksel, H . "AÇIK MADEN İŞLETMELERİNDEKİ İŞ MAKİNESİ OPERATÖRLERİNİN GÜRÜLTÜ MARUZİYETİNİN İNCELENMESİ". Bilimsel Madencilik Dergisi 56 (2017 ): 148-165 <https://dergipark.org.tr/en/pub/madencilik/issue/35230/391535>
Chicago Erdem, B , Duran, Z , Doğan, T , Yüksel, H . "AÇIK MADEN İŞLETMELERİNDEKİ İŞ MAKİNESİ OPERATÖRLERİNİN GÜRÜLTÜ MARUZİYETİNİN İNCELENMESİ". Bilimsel Madencilik Dergisi 56 (2017 ): 148-165
RIS TY - JOUR T1 - AÇIK MADEN İŞLETMELERİNDEKİ İŞ MAKİNESİ OPERATÖRLERİNİN GÜRÜLTÜ MARUZİYETİNİN İNCELENMESİ AU - Bülent Erdem , Zekeriya Duran , Tuğba Doğan , Hüsnü Yüksel Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.30797/madencilik.391535 DO - 10.30797/madencilik.391535 T2 - Bilimsel Madencilik Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 148 EP - 165 VL - 56 IS - 4 SN - 2564-7024- M3 - doi: 10.30797/madencilik.391535 UR - https://doi.org/10.30797/madencilik.391535 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Bilimsel Madencilik Dergisi AÇIK MADEN İŞLETMELERİNDEKİ İŞ MAKİNESİ OPERATÖRLERİNİN GÜRÜLTÜ MARUZİYETİNİN İNCELENMESİ %A Bülent Erdem , Zekeriya Duran , Tuğba Doğan , Hüsnü Yüksel %T AÇIK MADEN İŞLETMELERİNDEKİ İŞ MAKİNESİ OPERATÖRLERİNİN GÜRÜLTÜ MARUZİYETİNİN İNCELENMESİ %D 2017 %J Bilimsel Madencilik Dergisi %P 2564-7024- %V 56 %N 4 %R doi: 10.30797/madencilik.391535 %U 10.30797/madencilik.391535
ISNAD Erdem, Bülent , Duran, Zekeriya , Doğan, Tuğba , Yüksel, Hüsnü . "AÇIK MADEN İŞLETMELERİNDEKİ İŞ MAKİNESİ OPERATÖRLERİNİN GÜRÜLTÜ MARUZİYETİNİN İNCELENMESİ". Bilimsel Madencilik Dergisi 56 / 4 (December 2017): 148-165 . https://doi.org/10.30797/madencilik.391535
AMA Erdem B , Duran Z , Doğan T , Yüksel H . AÇIK MADEN İŞLETMELERİNDEKİ İŞ MAKİNESİ OPERATÖRLERİNİN GÜRÜLTÜ MARUZİYETİNİN İNCELENMESİ. Madencilik. 2017; 56(4): 148-165.
Vancouver Erdem B , Duran Z , Doğan T , Yüksel H . AÇIK MADEN İŞLETMELERİNDEKİ İŞ MAKİNESİ OPERATÖRLERİNİN GÜRÜLTÜ MARUZİYETİNİN İNCELENMESİ. Bilimsel Madencilik Dergisi. 2017; 56(4): 165-148.