Ayn Rand’ın Objektivizm Felsefesinde Araç Olarak Mantık ve Mantık İlkeleri
Abstract
Objektivizm felsefesinin kurucusu Ayn Rand, insanın sahip olduğu en değerli şeyin yaşam olduğu görüşündedir. İnsanlar yaşamlarını sürdürmelerini sağlayacak olan bilgileri elde edebilmek için düşünmek zorundadır. Düşünmek denilen şey akılla yapılır yani insanın sağ kalmasını sağlayacak olan aracı aklıdır. İnsanın aklını kullanarak yaşamında iyi eylemlerde bulunması ve başarılı olabilmesinin yolu; mantık, amaç ve özsaygıdan oluşan üç ilkeye bağlı kalmasıyla mümkün olur. Burada insanlara yaşamında rehber olma görevini üstlenen objektivizm felsefesinin dayandığı aracı güç, mantıktır. Kendi aklını kullanma özgürlüğüne sahip bireyler, yaratıcı düşünme biçimiyle ve mantıksal kurallara bağlı kalarak eserlerini üretir, iyi eylemlerde bulunur ve mutlu bir yaşam sürerler. Onun objektivizm felsefesinin temelinde, “objektif gerçeklik” kavramı bulunmaktadır. Objektif gerçeklik, insanın duygularından, beklentilerinden bağımsız olarak var olan şeydir. Bu gerçeklik ise varoluş, bilinçlilik ve özdeşlik şeklinde üç aksiyoma dayanır. Aklın apaçık olarak kabul ettiği ve kanıtlanmaya ihtiyaç hissedilmeyen bu üç aksiyom, klasik mantığın zemininde bulunan “özdeşlik, çelişmezlik ve üçüncü halin imkansızlığı” ilkesini hatırlatmaktadır. Ayn Rand bu üç ilkeden hareketle objektivizm felsefesinin mutlak gücünün aracı olarak “mantığı” göstermektedir.
Keywords
References
- Akarsu, Bedia. Felsefe Terimleri Sözlüğü. İstanbul: İnkılap Kitabevi, 1998.
- Aristoteles. Kategoriler. Çev.: Saffet Babür. Ankara: İmge Kitabevi Yayınları, 2002.
- Aristoteles. İkinci Çözümlemeler. Çev.: Ali Houshıary. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2005.
- Aristoteles. Metafizik. Çev.: Ahmet Arslan. İstanbul: Sosyal Yayınları, 2010.
- Beşe, Ahmet-Can, Nevzat. “Ayn Rand’ın Felsefesinde Sanatın Neliği ve Psiko-Epistemik İşlevi”, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8/2,(2006): 60-80.
- Cevizci, Ahmet. Felsefe Terimleri Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları, 2003.
- Cevizci, Ahmet. Felsefe Sözlüğü, İstanbul: Say Yayınları, 2015.
- Dykes, Nicholas. “Mrs. Logic And Law, A Critique of Ayn Rand’s View of Government”, Philosophical Notes: 50, Libertarian Allians, 1998. http://www.libertarian.co.uk/lapubs/philn/philn050.pdf (Erişim Tarihi: 25.04. 2019)
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Logic
Journal Section
Dissertation
Publication Date
July 1, 2019
Submission Date
May 31, 2019
Acceptance Date
June 25, 2019
Published in Issue
Year 2019 Volume: 1 Number: 1