İşyerinde öğrenme eğilimlerine yönelik ölçek geliştirme çalışması

Öz

Bu araştırmada bireylerin işyerinde öğrenme eğilimlerini belirlemek için bir anket geliştirme çalışması yapmak amaçlanmıştır. Uzman görüşleri ve ön uygulama sonucunda 30 maddeden oluşan 5’li derecelendirmeli bir anket formu ortaya çıkmıştır. Anketin güvenirlik analizi için “Cronbach Alfa” test istatistiği kullanılmış olup güvenirlik Katsayısının 0.691 olduğu tespit edilmiştir. Geçerlik testi için ise KMO (Kaiser-Meyer-Olkin) ve Bartlett testleri uygulanmıştır. KMO katsayısının 0.733 olup faktör analizinin verilerin yapısına uygun olduğu ve örneklem büyüklüğünün anketin sonuçlarını değerlendirmek için yeterli olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Bartlett Küresellik Testi sonuçlarına göre korelasyonun faktör analizi için yeterli olduğu (Ki-Kare=2072,673; p=0.000) sonucuna varılmıştır. Araştırmada meslek grubu olarak devlet üniversitesi kütüphanelerinde çalışan Bilgi ve Belge Yönetimi mezunu kütüphaneciler seçilmiştir. Anket formu 525 kişilik evrenin içinden basit rastgele örneklem yöntemiyle ulaşılan 245 katılımcıya Google Formlar aracılığıyla çevrimiçi olarak uygulanmıştır. Anket, 14 ifadeden oluşan işyerinde öğrenmeye yönelik ilgi ve ihtiyaçlar, 8 ifadeden oluşan işyerinde öğrenme biçimleri ve yine 8 ifadeden oluşan işyerinde öğrenme engelleri olmak üzere toplam üç alt boyuttan oluşmaktadır. Araştırmanın sonunda, geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılarak geliştirilen bu anket çalışmasının gelecekteki çalışmalarda başka meslek gruplarına uygulanması ve büyük katılımlı test tekrar-test uygulamaları ile ölçeğe dönüştürme çalışmaları yapılması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• İşyerinde öğrenme
• anket geliştirme
• geçerlik
• güvenirlik

Developing a scale for workplace learning tendencies

Abstract

In this research, it is aimed to develop a questionnaire to determine the learning tendencies of individuals in the workplace. As a result of expert opinions and pre-application, a 5-pointed questionnaire consisting of 30 items emerged. “Cronbach Alpha” test statistics were used for the reliability analysis of the questionnaire and the reliability coefficient was found to be 0.691. For the validity test, KMO (Kaiser-Meyer-Olkin) and Bartlett tests were applied. It was determined that the KMO coefficient was 0.733 and the factor analysis was suitable for the structure of the data and the sample size was sufficient for analyzing the results of the questionnaire. In addition, according to the results of the Bartlett Test of Sphericity, it was concluded that the correlation was sufficient for factor analysis (Chi-Square=2072,673; p=0.000). In the research, librarians who are graduates of Information and Records Management working in state university libraries were selected as the professional group. The questionnaire form was applied online via Google Forms to 245 participants who were reached by simple random sampling method from a population of 525 people. The questionnaire consists of three sub-dimensions: “interests and needs for learning in the workplace” with 14 statements, “forms of learning in the workplace” with 8 statements, and “learning barriers in the workplace” with 8 statements. At the end of the paper, it was suggested that the questionnaire, which was developed by conducting a validity and reliability analysis, could be applied to other occupational groups in future studies and that scale conversion studies could be carried out with test-retest applications with large participation.

Keywords

• Workplace learning
• developing questionnaire
• validity
• reliability

References

1. Bauer, J., & Mulder, R. H. (2010). In search of a good method for measuring learning from errors at work. In Marianne Van Woerkom ve Rob Poell (Eds.) Workplace Learning, 123-140, Routledge.
2. Bilginoğlu, E., & Yozgat, U. (2021). İşyerinde hatalardan öğrenme ölçeği Türkçe formunun geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Yönetim Bilimleri Dergisi, 19(40), 299-322. https://doi.org/10.35408/comuybd.716676
3. Bülbül, S. (1991). Halk eğitimine giriş. Anadolu Üniversitesi Ders Kitapları Yayınları, (118).
4. Büyüköztürk, Ş. (2005). Anket geliştirme. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(2), 133-151. https://dergipark.org.tr/en/pub/tebd/issue/26124/275190
5. Coffield, F. (2007). The necessity of informal learning. Policy Press.
6. Coombs, P. H., with Prosser, R. C., & Ahmed, M. (1973). New paths to learning for children and youth. New York: International Council for Educational Development.
7. Duman, A. (2000). Yetişkinler eğitimi. Ütopya Yayınları, Ankara.
8. Dunn, D. G. (2009). An analysis of informal learning in the 21 st century workplace (Doctoral dissertation, Capella University). https://www.proquest.com/docview/305161598?pq-origsite=gscholar&fromopenview=true

9. Eraut, M. (2004). Informal learning in the workplace. Studies in Continuing Education, 26(2), 247–273. https://doi.org/10.1080/158037042000225245
10. Erigüç, G., & Balçık, P. Y. (2007). Öğrenen örgüt ve hemşirelerin değerlendirmelerine yönelik bir uygulama. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 10(1), 75-106. https://dergipark.org.tr/en/pub/hacettepesid/issue/7561/99366
11. Field, A. (2009). Discovering statistics using Spss: (and sex and drugsand Rock 'n' roll). Sage Publications.
12. Gürkan, G. Ç. (2007). Öğrenen örgütler: Yüksek öğrenim kurumlarının öğrenen örgüt olması. Yönetim Bilimleri Dergisi, 5(2), 107-116. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/702225
13. Jarvis, P. (2004). Adult education and lifelong learning: Theory and practice. Routledge.
14. Karadeniz, G., & Akçakanat, T. (2019). İşte kendini yetiştirme: Kavramsal bir çerçeve. In H.Hale Künüçen, Xatire Quliyeva, Yılmaz Seçgin (Eds.) Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimlerde Yenilikçi Yaklaşımlar, 62, Ekin Yayınevi.
15. Karaman, H., Atar, B., & Aktan, D. Ç. (2017). Açımlayıcı faktör analizinde kullanılan faktör çıkartma yöntemlerinin karşılaştırılması. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37(3), 1173–1193. https://doi.org/10.17152/gefad.309356
16. Karasar, N. (2002). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler. Nobel Yayınları.
17. Kim, K., Hagedorn, M., Williamson, J., & Chapman, C. (2004). Participation in adult education and lifelong learning: 2000-01. National household education surveys of 2001. NCES 2004-050. US Department of Education. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED483093.pdf
18. Knowles, M. (1996). Andragogy: An emerging technology for adult learning. London, UK.
19. Korkmaz, M. (2008). Okul müdürlerinin liderlik stilleri ile öğrenen örgüt özellikleri arasındaki ilişki üzerine nicel bir araştırma. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 53(53), 75-98. https://dergipark.org.tr/en/pub/kuey/issue/10344/126715
20. Lindeman, E. C. (1969). Halk eğitiminin anlamı (Çev. Celal Şentürk). Orijinal Eserin Yayını, 1926. Halk Eğitimi Genel Müdürlüğü Yayınları.
21. Maç, N., & Dede, A. (2008). İş yeri̇nde informel öğrenme ve informel öğrenmeni̇n isti̇hdam üzerindeki̇ rolü. Konya: Konya Ticaret Odası.
22. Malcolm, J., Hodkinson, P., & Colley, H. (2003). The interrelationships between informal and formal learning. Journal of Workplace Learning, 15(7/8), 313–318. https://doi.org/10.1108/13665620310504783
23. Marsick, V. J. (2006). Informal strategic learning in the workplace. In Streumer, J. (Ed.) Work-Related Learning. Springer, Dordrecht. https://doi.org/10.1007/1-4020-3939-5_2
24. Marsick, V. J., & Watkins, K. E. (2001). Informal and incidental learning. New Directions For Adult and Continuing Education, 2001(89), 25-34.
25. Miser, R. (2011). Yaşamboyu öğrenmenin bir bileşeni: İnformal öğrenme. Yeniden İmece, 8(29), 44-46.
26. Miser, R. (2013). Yaşam boyu öğrenme kavram ve bağlam. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Mezunları Derneği Yayını.
27. Öneren, M. (2012). İşletmelerde öğrenen örgütler yaklaşımı. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 4(7), 161-176.
28. Resnik, J. (2006). International organizations, the “Education–economic growth” blackbox, and the development of world education culture. Comparative Education Review, 50(2), 173–195. https://doi.org/10.1086/500692
29. Schugurensky, D. (2000). The forms of informal learning: Towards a conceptualization of the field. NALL Working Paper 93(9). https://doi.org/10.1016/j.radphyschem.2013.01.037
30. Titmus, C. (1985). Yetişkin eğitimi terimleri. (Oğuzkan, A.F., Çev.). Ankara: UNESCO Türkiye Milli Komisyonu.
31. Werquin, P. (2009). Recognition of non-formal and informal learning in OECD countries: An overview of some key issues. REPORT-Zeitschrift für Weiterbildungsforschung, 32(3), 11-23. https://doi.org/10.3278/REP0903W011
32. Yıldız, D., & Uzunsakal E. (2018). Alan araştırmalarında güvenilirlik testlerinin karşılaştırılması ve tarımsal veriler üzerine bir uygulama. Uygulamalı Sosyal Bilimler Dergisi. (1). 14-28.
33. Yükseköğretim Kurulu. (2021). İnsan gücü kapsamında üniversitelerdeki kütüphaneci veya kütüphane alanında çalışanların cinsiyete göre sayısal dağılımı. http://www.yok.gov.tr