Çocuk Kitapları ve İdealist Kahramanlar
Öz
Edebî metinler genel olarak dört temel unsur üzerine kurgulanır. Bunlar: zaman, mekân, kişiler ve olaydır. Bu unsurlar içerisinde en önemlisi ise kahraman ve onun karakteridir. Kahraman olmadan diğer unsurlar pek bir anlam ifade etmez. Özellikle çocuk kitaplarında kahraman ögesi kurgulanırken daha titiz davranılmalıdır. Çünkü çocuklar kendilerini okudukları kitaplardaki karakterlerle yetişkinlerden daha çok özdeşleştirir, günlük hayatta o karakterler gibi olmaya çalışır. Bu nedenle, oluşturulan kahramanlar çocuğa iyiyi, doğruyu, ahlaki ve millî değerleri sezdirebilecek karakter özellikleri taşımalıdır. Bununla birlikte karakterler ne çok idealize edilmeli ne de sürekli olumsuzlukların içinde bırakılmalıdır. Bu ikisinin ortasında iyi yönlerinin yanında kötü yönlerine de yer verilen,yanlışlarından ders çıkaran, çocuk gerçeğine uygun kişilik özelliklerine sahip olmalıdır. Ama ne yazık ki çocuk kitaplarının çoğunda bu farkındalık oluşturulamamıştır. Karakterler fazla idealist, herkesin imrendiği, çocuğun çocuk olmaktan uzaklaşıp bir yetişkin edasıyla okura sunulduğu kişilerdir. Bu da kitabı okuyan çocukların kendilerini yetersiz hissedip psikolojik olarak olumsuz etkilenmelerine neden olabilmektedir.Bu konuda çocuk kitabı yazarlarına büyük sorumluluk düşmektedir. Bu çalışmada Peyami Safa’nın Amerika’da Bir Türk Çocuğu, Elif Şafak’ın Sakız Sardunya ve Cahit Uçuk’un Gümüş Kanat adlı kitapları idealize edilmiş kahraman yönünden incelenmiştir. Her üç kitabın kahramanı çocuktur ve olumlu karakter özelliği göstermektedir. Peyami Safa’nın Amerika’da Bir Türk Çocuğu kitabındaki Oğuz karakteriyle Elif Şafak’ın Sakız Sardunya kitabındaki Sakız Sardunya karakteri ve Cahit Uçuk’un Gümüş Kanat kitabındaki Kemal karakteri idealize edilmiş davranışlar sergileyen kişilerdir. Oğuz karakteri gemiyle tek başına Amerika’ya gidebilen, başına gelen bütün olaylardan kurtulabilen; Sakız Sardunya karakteri ise yaşıtlarına göre daha hassas davranan, başkalarını rahatsız etmemek için oyun oynamayan, okulda verilen ders aralarında oyun oynamak yerine kitap okumayı tercih eden idealize karakterlerdir. Kemal karakteri de yaşadığı bütün olumsuzluklara rağmen hiç şikâyet etmeden ailesinin geçimini sağlamaya çalışır. Bu karakterler çocuk gerçeğiyle örtüşmemektedir.
Anahtar Kelimeler
References
- Akyüz, M. (2014). Muzaffer İzgü’nün Çocuk Kitaplarının Çocuk Edebiyatının Temel İlkeleri Açısından İncelenmesi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Aslan, C. (2007). Yazınsal nitelikli çocuk kitaplarının çocuğun gelişim sürecindeki yeri. II. Ulusal Çocuk ve Gençlik Edebiyatı Sempozyumu: Gelişmeler, Sorunlar ve Çözüm Önerileri (Yay. Haz.: S. Sever). Ankara: AÜ Basımevi, 189-200.
- Bulut, P. ve Kuşdemir, Y. (2013). Tübitak tarafından yayınlanan çocuk kitaplarının içerik özelliklerinin incelenmesi. Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Litera-ture and History of Turkish or Turkic, 8(12), 215-226.
- Ceren, D. (2015). Çocuklara Rol Model Olması Bakımından Millî Mücadele Kahramanları Ve Edebî Eserlere Yansıması: “Kurtuluşun Kahramanları” Kitap Dizisi Örneği. Tarih Okulu Dergisi (TOD) Journal of History School (JOHS), 8(14), 135-157.
- Doğan Güldenoğlu, B. N. (2017). Çocuk edebiyatı kitaplarındaki yetişkin ve çocuk karakterlerin incelenmesi. Journal of Human Sciences, 14(4), 4768-4780. doi:10.14687/jhs.v14i4.5083
- Karasar, N. (2012). Bilimsel Araştırma Yöntemi (22. Basım). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
- Karataş, E. (2014). Çocuk Edebiyatında "Karakter" Kavramı. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (33), 60-79.
- Karatay, H. (2007). Dil Edinimi ve Değer Öğretimi Sürecinde Masalın Önemi ve Görevi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(3), 463-477.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Keziban Tekşan
*
0000-0002-5768-0022
Türkiye
Gülşah Set
This is me
0000-0002-2503-6451
Türkiye
Enes Çinpolat
0000-0002-3411-4300
Türkiye
Publication Date
July 27, 2019
Submission Date
March 5, 2019
Acceptance Date
May 17, 2019
Published in Issue
Year 2019 Number: 51