Research Article

YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ ÜRETİCİ DİL BECERİLERİ ETKİNLİKLERİNDE KÜLTÜREL ETKİLEŞİM

Volume: 18 Number: 49 March 19, 2025
TR EN

YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ ÜRETİCİ DİL BECERİLERİ ETKİNLİKLERİNDE KÜLTÜREL ETKİLEŞİM

Abstract

Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde öğrencilerin hedef dili öğrenirken o dilin kültürüne ilişkin de birtakım bilgiler edinmeleri ve bunları kendi kültürleri ile ilişkilendirerek anlamlı bir öğrenme gerçekleştirmeleri beklenmektedir. Yani yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde öğrenme-öğretme sürecinde kültürel bilgiler tek taraflı bir aktarım şeklinde değil, öğrencilerin hedef dili öğrenirken o dilin kültürü ile kendi kültürleri arasında ilişki kurarak etkileşimli bir öğrenim sürecini gerçekleştirmiş olmaları beklenmektedir. Bu nedenle ders kitaplarının tek yönlü bir kültürel aktarımı değil etkileşimi esas alan bir öğretme yaklaşımını benimsemeleri gerekmektedir. Bu araştırmanın amacı, yabancı dil olarak Türkçe ders kitaplarındaki üretici dil becerileri (konuşma ve yazma) etkinliklerini kültürel etkileşim ögeleri bakımından incelemektir. Araştırma kapsamında incelenen dokümanlar; Yeni İstanbul, Yeni Hitit ve Yedi İklim Yabancılar için Türkçe B seviyesi ders kitaplarıdır. Çalışmada veri toplama aracı olarak Kültürel Etkileşim Ögelerine İlişkin Ölçüt Formu hazırlanmış ve formda yer alan 8 öge esas alınmıştır. Araştırma, nitel bir desene sahiptir. Nitel bir yaklaşımla desenlenen araştırmada doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise betimsel analiz tekniklerinden yüzde ve frekans analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre incelenen ders kitaplarındaki etkinliklerde kültürel etkileşimin değil kültür aktarımının ön plana çıktığı dikkat çekmektedir. Bu açıdan ders kitaplarındaki etkinliklerin kültürel aktarımı değil etkileşimi ön plana çıkararak öğrencilerin kaynak kültür ile hedef kültür arasında etkileşim kurması sağlanmalıdır.

Keywords

Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi, Kültürel Etkileşim, Kültür Aktarımı, Üretici Dil Becerileri, Konuşma Yazma

Ethical Statement

Çalışma, etik kurul onayı gerektirmemektedir.

References

  1. Asutay, H. (2003). Yabancı dil öğretiminde kültür bağlamı ve öteki. Dil Dergisi, 113, 26-29.
  2. Aydın, G. (2020). Kültür öğretiminin temel kavramları. Yabancı/İkinci Dil Öğretiminde Kültür ve Kültürel Etkileşim, (ed.: G. Aydın), 1-50, Ankara: PegemAkademi.
  3. Aydın, G. - Gültekin, E. (2023). İkinci/yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kültürlerarası etkileşim becerisi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 27(3), 711-732.
  4. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5 (2), 368-388.
  5. Bayraktar, S. (2015). Yeni Hitit 1 yabancılar için Türkçe ders kitabının kültür aktarımı açısından incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Yabancı Dil Olarak Türkçe Araştırmaları Dergisi, 2, 7-23.
  6. Berg, B. L. - Lune, H. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (çev.: H. Aydın). Bursa: Eğitim Kitabevi.
  7. Bölükbaş, F. - Keskin, F. (2010). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde metinlerin kültür aktarmadaki işlevi. Turkish Studies, 5 (4), 221-235.
  8. CEFR (2020). Common european framework of reference for languages: learning, teaching assessment companion volume with new descriptors. Council of Europe.
  9. Creswell, J. W. (2003). Research design: qualitative, quantitative and mixed methods approaches. California: Sage.
  10. Demirel, A. (2022). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kültür aktarım araçları: makale ve tezler üzerine bir inceleme. Ases IV. Uluslararası Sosyal Bilimler Konferansı Konferans Kitabı, (ed.: B. Gezer Sen), 196-207, Ases Publications.
APA
Aktaş, E., & Eş, A. T. (2025). YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ ÜRETİCİ DİL BECERİLERİ ETKİNLİKLERİNDE KÜLTÜREL ETKİLEŞİM. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 18(49), 355-379. https://doi.org/10.12981/mahder.1551007
AMA
1.Aktaş E, Eş AT. YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ ÜRETİCİ DİL BECERİLERİ ETKİNLİKLERİNDE KÜLTÜREL ETKİLEŞİM. Motif Academy. 2025;18(49):355-379. doi:10.12981/mahder.1551007
Chicago
Aktaş, Elif, and Ahmet Turan Eş. 2025. “YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ ÜRETİCİ DİL BECERİLERİ ETKİNLİKLERİNDE KÜLTÜREL ETKİLEŞİM”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 18 (49): 355-79. https://doi.org/10.12981/mahder.1551007.
EndNote
Aktaş E, Eş AT (March 1, 2025) YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ ÜRETİCİ DİL BECERİLERİ ETKİNLİKLERİNDE KÜLTÜREL ETKİLEŞİM. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 18 49 355–379.
IEEE
[1]E. Aktaş and A. T. Eş, “YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ ÜRETİCİ DİL BECERİLERİ ETKİNLİKLERİNDE KÜLTÜREL ETKİLEŞİM”, Motif Academy, vol. 18, no. 49, pp. 355–379, Mar. 2025, doi: 10.12981/mahder.1551007.
ISNAD
Aktaş, Elif - Eş, Ahmet Turan. “YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ ÜRETİCİ DİL BECERİLERİ ETKİNLİKLERİNDE KÜLTÜREL ETKİLEŞİM”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 18/49 (March 1, 2025): 355-379. https://doi.org/10.12981/mahder.1551007.
JAMA
1.Aktaş E, Eş AT. YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ ÜRETİCİ DİL BECERİLERİ ETKİNLİKLERİNDE KÜLTÜREL ETKİLEŞİM. Motif Academy. 2025;18:355–379.
MLA
Aktaş, Elif, and Ahmet Turan Eş. “YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ ÜRETİCİ DİL BECERİLERİ ETKİNLİKLERİNDE KÜLTÜREL ETKİLEŞİM”. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, vol. 18, no. 49, Mar. 2025, pp. 355-79, doi:10.12981/mahder.1551007.
Vancouver
1.Elif Aktaş, Ahmet Turan Eş. YABANCI DİL OLARAK TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ ÜRETİCİ DİL BECERİLERİ ETKİNLİKLERİNDE KÜLTÜREL ETKİLEŞİM. Motif Academy. 2025 Mar. 1;18(49):355-79. doi:10.12981/mahder.1551007