Saha Türklerinin Demonolojik Varlıklarından Üör ve Sosyal Yaşamda Üstlendigi Fonksiyonlar
Abstract
Zengin bir inanç sistemi kurmuş Türk toplulukları içinde elbette Saha Türkleri de yer almaktadır. Fakat yazıyı geç kullanmaya başlamaları ve bulundukları coğrafyanın zaman içinde başta göçler olmak üzere dış etkilere açılması, onların inanç sisteminde belirli değişimlerin yaşanmasına neden olmuştur. Çarlık Rusyasının sürgün topraklarında yaşayan Sahaların inanç sistemi ve kültürü; Rus sürgün, misyonerler tarafından yaklaşık üç yüzyıl önce incelenmeye ve anlaşılmaya çalışılmıştır. Saha Türklerinin var oldukları evreni iyi ve kötü ilahlarla donatması sonucunda demonolojik olarak tanımlanan pek çok varlık da inanç sistemleri içinde yer almıştır. Kötü varlıklardan biri, insanın kendi hayatına son vermesi sonucunda dönüşeceği üördür. Kötülük kötülüğü doğurur, insanın kendi hayatına son vermesi Saha Türkleri için en büyük günahlardan biridir. Üör adı verilen bu kötü varlıkla ilgili inanma ve anlatılar Saha halk kültürü içinde işlenmiş ve günümüze kadar ulaşmıştır. Makalede üörle ilgili inanmalara ve bu inanç öğesinin zaman içinde geçirdiği evrim üzerinde durmaya çalışacağız
Keywords
References
- E. M. Meletinskiy, "Üör, Uor", Mifologiçeskiy Slovar, Sovetskaya Entsiklopediya, Moskova, 1990, s. 672.
- A. E. Kulakovskiy, Nauçnıe Trudı, Yakutsk, 1 979, s. 26- 27.
- A. Sleptsov, "O verovaniyah yakutov Yakutskoy oblasti'', İzv. Vost. Sib. Ot. İRGO, c. XVII, c. 1 ve 2, 1886, s. 121 , 180- 182.