TEKSTİL SANATLARINDA ÇARPANA DOKUMA TEKNİĞİNİN KULLANIMI
Öz
Tekstil, insanoğlunun gelişim evrelerinin en önemli buluşlarından biri olarak insanlık tarihine de ışık tutmaktadır. Geleneksel olarak tekstil, iplik, lif vb. materyallerin dokuma, örme, keçeleştirme gibi tekniklerin kullanılmasıyla elde edilen bir yüzeydir.
Anadolu'da yaygın olarak kullanılan geleneksel dokumalar; el dokumalar, yaygı dokumalar; halı, kilim, cicim, zili, sumak ile dar en dokumalar; çarpana ve kolondur. Günümüzde söz konusu dokumaların geleneksel kullanım alanları oldukça daralmış bazıları unutulmaya yüz tutmuş sanatlarımız arasında yer almaktadır.
Sanatçılar geleneksel tekstil sanatlarının çağdaş yorumları ile birlikte günümüz tekstil sanatlarını yönlendirirken tasarımcılara da ilham kaynağı olmaktadır. Bu çalışmada, çağdaş tekstil sanatını oluşturan sanatçıların eserlerinden örnekler ile unutulmaya yüz tutmuş geleneksel sanat dallarından biri olan çarpana dokuma tekniklerini, geleneksel kullanım alanlarının dışında, yeni kullanım alanları ile özgün çalışmalar sunan sanatçılar ve sanat eserleri araştırılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Tekstil sanatları,çarpana dokuma,dar dokuma,lif sanatı,geleneksel dokumalar
References
- Kaynakça
- ATALAYER, G. “Anadolu’da Dokumacılık Kültürü ve Sanatsal Yaratıcılık” Sanatta Anadolu Aydınlanması Bireysellik Ulusallık Evrensellik Ulusal Sanat Sempozyumu, Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, Ankara, 2005.
- ATLIHAN, Ş. (2017). "Anadolu ve Topkapı Sarayı'ndan çarpana Dokumalar", Marmara Üniversitesi Yayınevi, İstanbul. DÖLEN, (1992). E.Dölen,"Tekstil Tarihi"Marmara Üniversitesi Matbaa Biriminde Basılmıştır. İstanbul
- ÖZAY, (2001)."Dünden Bu Güne Dokuma Resim Sanatı"T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları / 2599 Yayımlar Daire Başkanlığı Sanat Eserleri Dizisi/322. Ankara
- RUSSELL, E. (1975). "Off Loom Weavimg" Publihhed simultaneously in Canada by Little, Brown&Company(Canada) Limited , Printed in the United States of America.
- SÜRÜR, A. (2013). "Ustalarla ile Lif Tekstil Sanatı Sergisi"Merinos Tekstil Sanayi Müzesi, Sergi Kataloğu, Bursa
- YÜKSEL UZUNÖZ, S. (2017). Hıstorıcal Evolutıon Uses And ContemporaryApplıcatıons Of Tradıtıonal Tablet- Weavıng" VII. Uluslararası Türk Sanatı, Tarihi Ve Folkloru Kongresı·/Sanat Etkınlikleri· (Osman KUNDURACI-Ahmet AYTAÇ), Anka Basım Yayın Ltd. Şti. 11-15 Nisan 2017, 249-250, Bakü/Azerbaycan
- YÜKSEL UZUNÖZ, S. (2017). "El ve Çarpana Dokuma"II.Uluslararası Akdeniz'de Güzel Sanatlar Sempozyumu ve Kültür Sanat Çalıştayı Sergi Kataloğu, 29 Nisan -1 Mayıs, (Küratör. Mehmet Ali Eroğlu), Akdeniz Üniversitesi, 61, Antalya
- Tez
- ERGÜN, G. (2013)."Beycesultan Höyük Tunç Çağı Ağırşakları ve Dokuma Ağırlıkları"Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Ens.Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi. Danışman Eşref ABAY (Yayınlanmamış Tez)