KONYA ETNOGRAFYA MÜZESİNDE BULUNAN İŞLEMELİ PEŞKİR ÖRNEKLERİNİN GİYSİ AKSESUAR TASARIMLARINA AKTARILMASI
Abstract
Türk kültürü çok zengin bir geçmişe sahiptir. Bu zenginlik içerisinde işleme sanatının önemli bir yeri vardır. İşleme farklı kaynaklarda; çeşitli kalınlıkta kumaşlar veya deri üzerine, iğne ve benzeri aletler yardımı ile, birçok cins ve renkte iplik ya da sim, sırma, pul, boncuk ve şerit gibi malzemeler kullanılarak, düz veya kabartılı şekilde yapılan süsleme sanatı şeklinde tanımlanmaktadır.
Türk işleme sanatı içerisinde zengin örnekleri bulunan işlemeli peşkirler ise yemek yerken veya el kurulamak için kullanılan, mendil biçiminde, pamuk ya da keten havlu olarak bilinmektedir.
Araştırmanın amacı; “peşkir” adı ile literatüre geçmiş işlemelerin Türk Kültüründeki yerini ve önemini vurgulamak ve Konya Etnografya Müzesinde bulunan peşkir örneklerine ait özellikleri belirlemektir. Çalışmanın bir diğer amacı; araştırma kapsamına alınan peşkir örneklerini giysi aksesuar tasarımları ile yeniden yorumlayarak sürdürülebilirliğine katkı sağlamaktır.
Bu araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışma yürütülürken öncelikle konu ile ilgili literatür taraması yapılmış, çalışma alanı ile alakalı yayınlar taranarak, işlemeli peşkirlerle ilgili genel bilgiler verilmiştir. Araştırmanın bir sonraki aşamasında, çeşitli bilgisayar programları kullanılarak peşkirlerin formu ve üzerindeki motifler dikkate alınarak giysi aksesuar tasarımları yapılmış, tasarlanan aksesuarlar siluete giydirilmiş ve renklendirilmiştir. Çalışmalar sonucunda tüm veriler derlenerek analiz edilmiş ve sonuca gidilmeye çalışılmıştır.
Keywords
References
- Anonim (1982). “Peşkir”. Resimli Ansiklopedik Büyük Sözlük, İstanbul: Ansiklopedik Yayıncılık, 1705.
- AYVERDİ, İlhan (2008). Asırlar Boyu Tarihi Seyri İçinde Misalli Büyük Türkçe Sözlük, İstanbul: Mas Matbaacılık, 2529.
- BARIŞTA, Örcün (1984). Türk İşleme Sanatı Tarihi. Ankara: Gazi Üniversitesi Yayınları.
- BARIŞTA, Örcün (1999). Osmanlı İmparatorluğu Dönemi Türk İşlemeleri. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
- BAŞBUĞ, Semiha (1964). Türk İşlemeleri. İstanbul: Ceylan Yayınları Matbaası.
- BERKER, Nurhayat (1974). “ Türk İşlemeleri “. Sanat Dünyamız, 2, 2- 11.
- BERKER, Nurhayat (1977). “İşlemeli Kavuk Örtüleri”. Sanat Dünyamız, 11, 10- 14.
- BERKER, Nurhayat (1980). “Türk El İşlemelerinde Semboller”. Sanat Dünyamız, 20, 32- 36.
- BERKER, Nurhayat ve DURUL, Yusuf (1983). Türk İşlemelerinden Örnekler. İstanbul: Apa Ofset Basımevi.
- EYUBOĞLU, İsmet Zeki (1995). Türk Dilinin Etimoloji Sözlüğü. İstanbul: Sosyal Yayınlar, 555.