Year 2018, Volume 11 , Issue 24, Pages 31 - 46 2018-12-12

SURİYE İÇ SAVAŞININ YARATTIĞI BİR HALK ŞAİRİ: BAYIR BUCAKLI ALİ MOLLA MUSA
A FOLK POET CREATED BY CIVIL WAR IN SYRIA: ALİ MOLLA MUSA FROM BAYIR-BUCAK

Mehmet EROL [1] , Bestami BOZOĞULLARINDAN [2]


Türkiye’ye sınırı olan ülkelerde çok sayıda Türk nüfus yaşamaktadır. Suriye, Türkmenlerin yoğun olarak yaşadıkları bu ülkelerden biridir. Suriye’deki Türk nüfusu Halep, Hama-Humus, Lazkıye ve Şam şehirlerinde yoğunlaşmıştır. Bu şehirlerden Lazkıye’de Bayır-Bucak Türkmenleri yaşamaktadır. Buradaki Türk nüfusa Bayır-Bucak denmesi yerleştikleri coğrafi alanla ilgilidir. Lazkıye’den Türkiye’ye sınırına kadar olan bölge Türkmen Dağı (Cebel-i Türkmen) olarak adlandırılır. Bu bölgenin deniz tarafında olan alan Bucak, dağlık kesiminde olan alan ise Bayır olarak adlandırılmıştır. Burada yaşayan Türkmenler de bu coğrafik adlandırmadan dolayı Bayır-Bucak Türkmenleri olarak anılmıştır.  Suriye Devleti’nin uyguladığı ağır siyasi şartlara rağmen iç savaş sürecine kadar Türkmenler sözlü olarak dil ve kültürlerini koruyabilmişlerdir. Türkçe eğitim ve yayın yapmanın yasak olduğu Suriye’de doğal olarak yazılı bir Türk edebiyatı vücut bulamamıştır. Birkaç örnek dışında bütün Suriye’de olduğu gibi Bayır-Bucak Türkmenleri de kültürel kimliklerini sözlü olarak yaşatabilmişlerdir. Kültürel aktarımın sözlü yapılabildiği bu coğrafyada halk şairleri de nadir yetişmiştir. Bildirimizde Suriye’de yetişen bu az sayıdaki halk şairlerinden biri olan Bayır-Bucaklı Ali Molla Musa ele alınmıştır. 1970 yılında Bayır’a bağlı Gebere köyünde doğan şair, şiirlerinde Bayır-Bucak Türkmenlerinin dertlerini, şikayetlerini, beklentilerini ve vatan sevgilerini işlemiştir. Ali Molla Musa’nın şiirlerinde işlediği konular Suriye’de yaşanan siyasal gelişmelere paralel olarak değişiklikler gösterir. İlk şiirlerinde daha çok bireysel konuları işleyen şairin ilerleyen süreçte siyasal gelişmelerin de etkisiyle ulusal konulara yöneldiği görülür. Özellikle iç savaşın başlamasından sonra Türkmen yurdu Bayır-Bucak’ın durumu, memleket hasreti gibi konular şairin şiirlerinde daha çok yer bulmaya başlar. Yine bu savaş sürecinden sonra kaleme aldığı şiirlerinin teknik ve ifade yönünden güçlendiği görülür. Özellikle insan dışı varlıklarla diyalog kurduğu şiirlerinde Bayır-Bucak Türkmenlerinin sıkıntılarını anlatmıştır. Çalışmada Türkmen şairi Ali Molla Musa tanıtılmış, şiirlerindeki yapısal ve içirik değişimleri ele alınmıştır. 

Many Turkish population lives in countries bordering Turkey. Syria is one of those countries that are intensive populated by Turkmen people. The Turkish population in Syria is concentrated in cities such as Aleppo, Hama-Homs, Latakia and Damascus. These cities are inhabited by Bayir-Bucak Turkmens in Latakia. The Turkish population to be referred to as Bayır-Bucak is related to the geographical area where they settle. Region up to the border to Turkey from Latakia is called Cebel-i Turkmen. The area on the sea side of this region is called Bucak and the mountainous area is named Bayır. The Turkmen living here were also called Bayır-Bucak Turkmens because of this geographic naming. Despite the heavy political conditions implemented by the Syrian State, until the period of civil war, the Turkmens were able to protect their language and culture verbally. In Turkey, where Turkish education and publicaton is prohibited, it was not possible to find a written Turkish literature. Apart from a few examples, Bayır-Bucak Turkmens, as in all of Syria, were able to live their cultural identities orally. In this geography where cultural transmission can be spoken verbally, folk poets have also rarely grown. In our paper, Ali Molla Musa from Bayır-Bucak, one of the few folk poets who grew up in Syria, was discussed. Born in 1970 in Gebere village of Bayır, the poet wrote about the problems, grievances, expectations and affection of the Bayır-Bucak Turkmens in his poems. The subjects of Ali Molla Musa's poetry vary in parallel with the political developments in Syria. It is seen that the poet who mostly handles individual subjects in his first poems has turned to more national subjects with the effect of political developments in the future. In particular, after the beginning of the civil war, the situation of the Turkmen country, the homesickness of the country begins to find more places in the poet's poems. The poems he penned after this war period are strengthened in terms of technique and expression. He explains the problems of Bayır-Bucak Turkmens especially in his poems, where he makes dialogue with non-human beings. In this paper, Turkmen poet Ali Molla Musa will be introduced and structural and internal changes in his poems will be discussed.

  • Ağa, Mahmud Emin (2008). Muhtaratu Mine’l-Şiir El-Türkiyye, El-Kadim ve’l-Muasır, Dımışk.
  • Ağa, Mahmud Emin (2008). Nabazatü’n-Türkmaniyye: Türk Çırpıntıları, Lazkiye.
  • Donovan, G. Murphy (2011). “Arab Awakening?” Erişim: 15.04.2013, http://www.americanthinker.com/2011/04/arab_awakening.html
  • Erol, Mehmet (2012). Halep Türkmenleri Halk Kültür Araştırması, Ankara: Grafiker Yayını.
  • Erol, Mehmet (2014). “Suriye Türkmenleri ve Edebiyatları”, Türk Dilinin ve Edebiyatının Yayılma Alanları Bilgi Şöleni Bildirileri (7-9 Ekim 2010), Ankara: Türk Dil Kurumu Yayını.
  • Erol, Mehmet (2017). “Halep (Suriye) Türkmenleri Arasında Yaşayan Cönkler”, 8. Milletlerarası Türk Halk Kültürü Kongresi, Türk Halk Edebiyatı 2.C., Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü Yayını, 57-70.
  • Gömeç, Sadettin (2003). Türk Cumhuriyetleri ve Toplulukları Tarihi, Ankara: Akçağ Yayını.
  • Günay, Umay (1992). Türkiye’de. Âşık Tarzı Şiir Geleneği ve Rüya Motifi, Ankara: Akçağ Yayını.
  • Hamdi, Ahmed (2006). El-Oğuz El-Türkman, Dımışk.
  • Iyd, Muhammed Hayr (2004). Uyunu’l-zaman Limen Sekenü’l-Colan Min Aşairi’t-Türkman, Dımışk.
  • İnanç, H. (2012). “Transformation of Arabic Identity during the Arabic Spring”. International Journal of Humanities and Social Science, 2/23, pp.199-203.
  • Kaya, Doğan (2010). Ansiklopedik Türk Halk Edebiyatı Terimleri Sözlüğü, Ankara: Akçağ Yayını.
  • Oğuz, M. Öcal (1994). Yozgat’ta Halk Şairliğinin Dünü ve Bugünü, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayını.
  • Ong, Walter J. (2014). Sözlü ve Yazılı Kültür: Sözün Teknolojileşmesi (Çev. S. P. Banon), İstanbul: Metis Yayınları.
  • Sağsen, İ. (2011). Arap Baharı, Türk Dış Politikası ve Dış Algılaması. Ortadoğu Analiz, 3/31-32, ss.57-64.
  • Şabani, Hişam (2006). Ahbaru İmbaratoriyyetü’l Gök Türk Min Meseletü Tonyukuk, Dımışk.
  • Tekek, Murat (2012). Arap Baharı ve Nedenleri. Erişim: 15.04.2013, http://www.tuicakademi.org/index.php/kategoriler/ortadogu/3674-arap-bahari-ve-nedenleriTürkmani, Usame Ahmed (2007). Tarihü’l-Etrak ve’t-Türkman, Humus.
Primary Language tr
Subjects Literature
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0001-8513-024X
Author: Mehmet EROL (Primary Author)
Institution: GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0001-6820-821X
Author: Bestami BOZOĞULLARINDAN
Institution: GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ

Dates

Publication Date : December 12, 2018

Bibtex @research article { mahder491999, journal = {Motif Akademi Halkbilimi Dergisi}, issn = {1308-4445}, address = {Derviş Ali Mah. Kariye Yağhanesi Sok. No: 5}, publisher = {Motif Yayıncılık}, year = {2018}, volume = {11}, pages = {31 - 46}, doi = {10.12981/mahder.491999}, title = {SURİYE İÇ SAVAŞININ YARATTIĞI BİR HALK ŞAİRİ: BAYIR BUCAKLI ALİ MOLLA MUSA}, key = {cite}, author = {EROL, Mehmet and BOZOĞULLARINDAN, Bestami} }
APA EROL, M , BOZOĞULLARINDAN, B . (2018). SURİYE İÇ SAVAŞININ YARATTIĞI BİR HALK ŞAİRİ: BAYIR BUCAKLI ALİ MOLLA MUSA. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi , 11 (24) , 31-46 . DOI: 10.12981/mahder.491999
MLA EROL, M , BOZOĞULLARINDAN, B . "SURİYE İÇ SAVAŞININ YARATTIĞI BİR HALK ŞAİRİ: BAYIR BUCAKLI ALİ MOLLA MUSA". Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 11 (2018 ): 31-46 <https://dergipark.org.tr/en/pub/mahder/issue/41054/491999>
Chicago EROL, M , BOZOĞULLARINDAN, B . "SURİYE İÇ SAVAŞININ YARATTIĞI BİR HALK ŞAİRİ: BAYIR BUCAKLI ALİ MOLLA MUSA". Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 11 (2018 ): 31-46
RIS TY - JOUR T1 - SURİYE İÇ SAVAŞININ YARATTIĞI BİR HALK ŞAİRİ: BAYIR BUCAKLI ALİ MOLLA MUSA AU - Mehmet EROL , Bestami BOZOĞULLARINDAN Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.12981/mahder.491999 DO - 10.12981/mahder.491999 T2 - Motif Akademi Halkbilimi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 31 EP - 46 VL - 11 IS - 24 SN - 1308-4445- M3 - doi: 10.12981/mahder.491999 UR - https://doi.org/10.12981/mahder.491999 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Motif Akademi Halkbilimi Dergisi SURİYE İÇ SAVAŞININ YARATTIĞI BİR HALK ŞAİRİ: BAYIR BUCAKLI ALİ MOLLA MUSA %A Mehmet EROL , Bestami BOZOĞULLARINDAN %T SURİYE İÇ SAVAŞININ YARATTIĞI BİR HALK ŞAİRİ: BAYIR BUCAKLI ALİ MOLLA MUSA %D 2018 %J Motif Akademi Halkbilimi Dergisi %P 1308-4445- %V 11 %N 24 %R doi: 10.12981/mahder.491999 %U 10.12981/mahder.491999
ISNAD EROL, Mehmet , BOZOĞULLARINDAN, Bestami . "SURİYE İÇ SAVAŞININ YARATTIĞI BİR HALK ŞAİRİ: BAYIR BUCAKLI ALİ MOLLA MUSA". Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 11 / 24 (December 2018): 31-46 . https://doi.org/10.12981/mahder.491999
AMA EROL M , BOZOĞULLARINDAN B . SURİYE İÇ SAVAŞININ YARATTIĞI BİR HALK ŞAİRİ: BAYIR BUCAKLI ALİ MOLLA MUSA. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi. 2018; 11(24): 31-46.
Vancouver EROL M , BOZOĞULLARINDAN B . SURİYE İÇ SAVAŞININ YARATTIĞI BİR HALK ŞAİRİ: BAYIR BUCAKLI ALİ MOLLA MUSA. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi. 2018; 11(24): 46-31.