Year 2019, Volume 12 , Issue 26, Pages 394 - 405 2019-06-17

A HAND-WOVEN SHAWL EXAMPLE IN AZERBAIJAN NATIONAL HISTORY MUSEUM
AZERBAYCAN MİLLİ TARİH MÜZESİ’NDE EL DOKUMA BİR ŞAL ÖRNEĞİ

Sevgi YÜKSEL UZUNÖZ [1] , Ahmet AYTAÇ [2] , Esra KARACA [3]


The traces of the Turkish culture having extended from the Middle Asia to the alkans within centuries are also seen in ethnographic products. Hand-weavings are the best examples of this. These traces can be seen in the similarity of the textile products of Azerbaijan and Turkey, two states descending from the Oghuz tribe. The mansion belonging to the deceased Hadji Zeynelabidin in Baku, the capital of Azerbaijan, has been used as a National History Museum since 1920. A fabric included in the inventory of the museum and having a rich archeological and ethnographic material belonging to the geography was found during a field survey made in the museum on the 13th April, 2017 and examined via the approval of the museum administration. In the article, both the piece of twill-braided shawl fabric in the sizes of 36,5x41,5 cm, one of the hand-woven woolen shawls produced in the early 18th and the 19th century, included in the Azerbaijan National History Museum, its characteristics and the analyses made and the similar example included in the Vedat Nedim Tor Museum will be mentioned. 

Yüzyıllar içerisinde Orta Asya’dan Balkanlara kadar uzanan Türk kültürünün izleri, etnoğrafik ürünlerde de görülmektedir. El dokumaları buna en iyi örnektir. Oğuz boylu iki devlet olan Azerbaycan ile Türkiye’nin tekstil ürünlerinin benzerliğinde bu izler görülebilir. Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de merhum Hacı Zeynelabidin’e ait konak 1920’li yıllardan bu yana Milli Tarih Müzesi olarak kullanılmaktadır. Coğrafyaya ait zengin bir arkeolojik ve etnoğrafik malzemeye sahip olan müzenin envanterlerinde bulunan bir kumaş 13 Nisan 2017 tarihinde müzede yapılan bir alan çalışmasında tespit edilmiş ve müze idaresinin oluru ile incelenmiştir. Makalede 18. ve 19. yüzyıl başlarında üretilen el dokuma yün şallardan Azerbaycan Milli Tarih Müzesi’nde bulunan 36,5x41,5 cm ölçülerindeki dimi örgülü şal kumaş parçası, özellikleri, yapılan analizler üzerinde durulacak ve Vedat Nedim Tor Müzesi’nde bulunan benzer örnekten bahsedilecektir. 

  • ASLANAPA, Oktay, “Türk Halı Sanatı”, Türk Sanatı, Türk Dünyası El Kitabı, T.K.A.E. Yayınları, Ankara, 1976, s. 636-650.
  • ATALAYER, Günay, “Dünden Bugüne Anadolu’da Kumaş Dokuma Sanatı”, Türk Kültüründe Sanat ve Mimari, İstanbul, 1993.
  • AYTAÇ, Ahmet ve İLBAK, Merve, Başbakanlık Osmanlı Arşiv’lerinde El Dokumalarına Dair Önemli Kayıtlar, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yayınları, İstanbul, 2014.
  • AYTAÇ, Ahmet, “Bekir Yaman Koleksiyonda Bulunan 18. yüzyıla Ait Bir Kumaşa Dair”, VI. Uluslararası Türk Sanatı, Tarihi ve Folkloru Kongresi/Sanat Etkinlikleri (VI. International Turkic Art, History and Folklore Congress / Art Activities), Konya, 12-13-14 Mayıs 2016, s. 39-43.
  • AYTAÇ, Ahmet, “Beledi Dokumaları”, İlgi Dergisi, İstanbul, S: 103, Kış 2002, s. 9-12.
  • AYTAÇ, Çetin, El Dokumacılığı, Ankara, M.E.B. Yayınları, 1982.
  • BİLGİ, Hülya, Osmanlı İpekli Dokumaları Çatma ve Kemha, İstanbul, Vehbi Koç Vakfı Sadberk Hanım Müzesi, 2007.
  • DÖLEN, Emre. Tekstil Tarihi, İstanbul, Marmara Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Yayınları, No:92/1, 1992.
  • GÜRSU, Nevber. Türk Dokumacılık Sanatı, 1. Baskı, İstanbul, Redhouse Yayınevi, 1988.
  • İNALCIK, Halil, Türkiye Tekstil Tarihi Üzerine Araştırmalar, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2008.
  • KOÇU, E. Reşat, Türk Giyim Kuşam ve Süslenme Sözlüğü, Ankara, 1967.
  • KÜÇÜKERMAN, Önder, Hereke Fabrikası, İstanbul, 1987.
  • ÖNEY, Gönül, Anadolu Selçuklu Mimari Süslemesi ve El Sanatları, Ankara, 1992.
  • ÖNSOY, Rifat, Tanzimat Dönemi Osmanlı Sanayii ve Sanayileşme Politikası, Ankara, 1988.
  • YATMAN, Nurettin, Türk Kumaşları, Ankara, Ankara Halkevi Neşriyatı, Maarif Matbaası, 1957.
  • YÜKSEL UZUNÖZ, Sevgi, Üsküdar Dokumalarının (18. ve 19. Yy) Müzelerde Bulunan Örnekleri Üzerine Bir Araştırma, (Haliç Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Sanatta Yeterlilik Tezi), İstanbul, 2016.
  • URL-1İMER, Zahide, “Gürün Şalları ile İran Şallarının Benzerliğinin Tarihsel Paralelliği”, https://gazi.academia.edu/ZahideImerErişim tarihi: 10 Mayıs 2018. Saat:15:00
Primary Language tr
Subjects Cultural Studies
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-1042-2456
Author: Sevgi YÜKSEL UZUNÖZ (Primary Author)
Institution: BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ, GÜZEL SANATLAR EĞİTİMİ BÖLÜMÜ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0001-5424-4607
Author: Ahmet AYTAÇ (Primary Author)
Institution: SELÇUK ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0003-1777-3977
Author: Esra KARACA (Primary Author)
Institution: BURSA ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ, MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ, TEKSTİL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ
Country: Turkey


Dates

Publication Date : June 17, 2019

Bibtex @research article { mahder554092, journal = {Motif Akademi Halkbilimi Dergisi}, issn = {1308-4445}, address = {Derviş Ali Mah. Kariye Yağhanesi Sok. No: 5}, publisher = {Motif Yayıncılık}, year = {2019}, volume = {12}, pages = {394 - 405}, doi = {10.12981/mahder.554092}, title = {AZERBAYCAN MİLLİ TARİH MÜZESİ’NDE EL DOKUMA BİR ŞAL ÖRNEĞİ}, key = {cite}, author = {YÜKSEL UZUNÖZ, Sevgi and AYTAÇ, Ahmet and KARACA, Esra} }
APA YÜKSEL UZUNÖZ, S , AYTAÇ, A , KARACA, E . (2019). AZERBAYCAN MİLLİ TARİH MÜZESİ’NDE EL DOKUMA BİR ŞAL ÖRNEĞİ. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi , 12 (26) , 394-405 . DOI: 10.12981/mahder.554092
MLA YÜKSEL UZUNÖZ, S , AYTAÇ, A , KARACA, E . "AZERBAYCAN MİLLİ TARİH MÜZESİ’NDE EL DOKUMA BİR ŞAL ÖRNEĞİ". Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 12 (2019 ): 394-405 <https://dergipark.org.tr/en/pub/mahder/issue/45849/554092>
Chicago YÜKSEL UZUNÖZ, S , AYTAÇ, A , KARACA, E . "AZERBAYCAN MİLLİ TARİH MÜZESİ’NDE EL DOKUMA BİR ŞAL ÖRNEĞİ". Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 12 (2019 ): 394-405
RIS TY - JOUR T1 - AZERBAYCAN MİLLİ TARİH MÜZESİ’NDE EL DOKUMA BİR ŞAL ÖRNEĞİ AU - Sevgi YÜKSEL UZUNÖZ , Ahmet AYTAÇ , Esra KARACA Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.12981/mahder.554092 DO - 10.12981/mahder.554092 T2 - Motif Akademi Halkbilimi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 394 EP - 405 VL - 12 IS - 26 SN - 1308-4445- M3 - doi: 10.12981/mahder.554092 UR - https://doi.org/10.12981/mahder.554092 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Motif Akademi Halkbilimi Dergisi AZERBAYCAN MİLLİ TARİH MÜZESİ’NDE EL DOKUMA BİR ŞAL ÖRNEĞİ %A Sevgi YÜKSEL UZUNÖZ , Ahmet AYTAÇ , Esra KARACA %T AZERBAYCAN MİLLİ TARİH MÜZESİ’NDE EL DOKUMA BİR ŞAL ÖRNEĞİ %D 2019 %J Motif Akademi Halkbilimi Dergisi %P 1308-4445- %V 12 %N 26 %R doi: 10.12981/mahder.554092 %U 10.12981/mahder.554092
ISNAD YÜKSEL UZUNÖZ, Sevgi , AYTAÇ, Ahmet , KARACA, Esra . "AZERBAYCAN MİLLİ TARİH MÜZESİ’NDE EL DOKUMA BİR ŞAL ÖRNEĞİ". Motif Akademi Halkbilimi Dergisi 12 / 26 (June 2019): 394-405 . https://doi.org/10.12981/mahder.554092
AMA YÜKSEL UZUNÖZ S , AYTAÇ A , KARACA E . AZERBAYCAN MİLLİ TARİH MÜZESİ’NDE EL DOKUMA BİR ŞAL ÖRNEĞİ. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi. 2019; 12(26): 394-405.
Vancouver YÜKSEL UZUNÖZ S , AYTAÇ A , KARACA E . AZERBAYCAN MİLLİ TARİH MÜZESİ’NDE EL DOKUMA BİR ŞAL ÖRNEĞİ. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi. 2019; 12(26): 405-394.