Genç Basketbolcuların Oynadıkları Pozisyona Göre Fiziksel Özelliklerinin ve Bazı Performans Parametrelerinin Karşılaştırılması

Year 2025, Volume: 3 Issue: 2, 116 - 130, 29.12.2025

Müşerref Demir , Mehmet Ulaş , Yakup Köse

https://doi.org/10.70701/makusbd.1805751

Abstract

Bu çalışmanın amacı; Genç basketbolcuların oynadıkları pozisyona (oyun kurucu, forvet ve pivot) göre fiziksel özelliklerinin ve bazı performans parametrelerinin karşılaştırılmasıdır. Araştırmaya U18, U16 ve U14 erkek basketbol takımlarında yer alan ve 16 guard, 14 forvet ve 12 pivot pozisyonunda oynayan toplam 42 erkek sporcu katılmıştır. Araştırmada veriler; fiziksel/yapısal özellikleri belirlemek için boy, kilo, BKİ ölçümleri ile Fiziksel performans özelliklerinin belirlenmesi için ise; esneklik, dikey sıçrama, el kavrama kuvveti, reaksiyon zamanlama, dinamik ve statik denge ölçümleri ile toplanmıştır. Elde edilen veriler betimsel ve kestirisel istatistiki teknikler kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmaya katılan basketbolcuların oynadıkları pozisyonlara göre basketbol oynama ve BKİ değerleri arasında anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır (p>0.05). Fakat basketbolcuların boy ve kilo değerleri arasında oynadıkları pozisyona göre anlamlı bir farkın olduğu görülmektedir (p<0.05). Buna göre pivot ve forvet pozisyonunda oynayan basketbolcuların guard pozisyonunda oynayan basketbolculardan boy ve vücut ağırlıkları anlamlı bir şekilde daha yüksektir. Araştırmaya katılan basketbolcuların oynadıkları pozisyonlara göre; esneklik, dikey sıçrama, el kavrama kuvveti, reaksiyon zamanları, dinamik denge ve statik denge değerleri arasında herhangi bir anlamlı farklılığa rastlanmamıştır (p>0.05). Araştırma sonucunda; farklı pozisyonlarda oynayan genç basketbolcuların farklı fiziksel/yapısal özelliklerine ve farklı fiziksel performans özelliklerine sahip olmalarına rağmen, bu farklılığın kilo ve boy değerleri dışında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığı ifade etmediği tespit edilmiştir.

Keywords

Basketbol , Fiziksel Özellikler , Performans , Oyuncu Pozisyonu.

Comparison of Physical Characteristics and Some Performance Parameters of Young Basketball Players According to Their Positions

Abstract

The aim of this study is; It is the comparison of the physical performances of the athletes who play in U-18 basketball teams according to the positions (playmaker, forward and pivot). A total of 42 male athletes from U18, U16 and U14 men's basketball teams, playing 16 guards, 14 forwards and 12 centers, participated in the study. The data in the study were obtained through measurements to determine physical properties and physical performance characteristics. Height, weight, and BMI measurements were taken to determine physical/structural properties. To determine the physical performance characteristics; flexibility, vertical jump, handgrip strength, reaction timing, dynamic and static balance measurements were made. The obtained data were analyzed using descriptive and predictive statistical techniques. No significant difference was found between playing basketball and BMI values according to the positions played by the basketball players participating in the study (p> 0.05). However, it is seen that there is a significant difference between the height and weight values of basketball players according to the positions they play (p <0.05). Accordingly, basketball players playing in pivot and forward positions are significantly higher in height and body weight than basketball players playing in the guard position. According to the positions played by the basketball players participating in the research; There was no significant difference between flexibility, vertical jump, hand grip strength, reaction times, dynamic balance and static balance values (p> 0.05). As a result of the research; Although U-18 basketball team players playing in different positions have different physical structure characteristics and different physical performance characteristics, it was determined that this difference did not represent a statistically significant difference except for weight and height values.

Keywords

Basketball , Physical Features , Performance , Player Position.

References

• Acarbay, Ş., Kayatekin, M., Özgönül, H., Selamoğlu, S., & Sermin, İ. (1996). Bir birinci lig basketbol takımı oyuncularının fizyolojik-fiziksel profili ve sedanterlerle karşılaştırılması. Hacettepe Üniversitesi Dördüncü Spor Bilimleri Kongresi Bildiri Özetleri Ankara 1996; 2: 356, 360.
• Bakırcı, A., & Kılınç, F. (2014). Hazırlık periyodunda uygulanan kombine antrenmanların üniversite basketbol takımının performans düzeyine etkisi. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 1(2), 48-67.
• Bavlı, Ö. (2008). Adolesan dönem basketbolcularda mevkilere göre yapısal ve motorik özelliklerin karşılaştırılması. Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 2(3), 1.
• Bezmylov, M., Shynkaruk, O., Byshevets, N., Qi, G., & Zhigong, S. (2022). Morphofunctional characteristics of basketball players with different roles as selection criteria at the stage of preparation for higher achievements. Physical Education Theory and Methodology, 22(1), 92–100. https://doi.org/10.17309/tmfv.2022.1.13
• Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2020). Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri (28. Baskı). Pegem Akademi, Ankara.
• Can, A. (2018). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi. Pegem Atıf İndeksi, 001-429.
• Ferioli, D., Rampinini, E., Bosio, A., La Torre, A., Azzolini, M., & Coutts, A. J. (2018). The physical profile of adult male basketball players: Differences between competitive levels and playing positions. Journal of Sports Sciences, 36(22), 2567-2574.
• Gervasi, M., Mennelli, G., Patti, A., Sisti, D., Venerandi, R., Benelli, P., & Fernández Peña, E. (2023). A video-based time-motion analysis of an elite male basketball team during a season: game demands according to player position, game quarter, and actual time played. International Journal of Performance Analysis in Sport, 24(4), 269–284. https://doi.org/10.1080/24748668.2023.2293608
• InBody. (2018). InBody 270 user manual. InBody Co., Ltd.
• Işık, T. (2001). Elit ve Elit Olmayan Genç Basketbol Oyuncularında Fizyolojik Profillerin Karşılaştırılması. Yüksek Lisans Tezi. Trakya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Edirne.
• Kılıç, K., & Yılmaz, E. (2022). Gençlik takım sporlarında bağıl yaş etkisinin ekolojik bakış açısıyla incelenmesi. Spor Bilimleri Dergisi, 33(2), 105-119. https://doi.org/10.17644/sbd.1143998
• Kılınç F. (2003) Performansı Etkileyen Bazı Faktörlerin Analizi Sonucu Hazırlanan Antrenman Programının Etkinliği. Kocaeli Üniversitesi. Sağlık Bilimleri Enstitüsü Doktora Tezi. İzmit
• Korkmaz, C., & Karahan, M. (2012). A comparatıve study on the physıcal fıtness and performance of male basketball players ın dıfferent dıvısıons. Journal of Physical Education & Sports Science/Beden Egitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 6(1).
• Köklü, Y., Alemdaroğlu, U., Koçak, F. Ü., Erol, A. E., & Fındıkoğlu, G. (2011). Comparison of chosen physical fitness characteristics of Turkish professional basketball players by division and playing position. Journal of human kinetics, 30, 99–106. https://doi.org/10.2478/v10078-011-0077-y
• Kuter, M., & Öztürk, F. (1992). Bir erkek basketbol takımının fiziksel ve fizyolojik profili. Hacettepe Üniversitesi II. Spor Bilimleri Kongresi Kitabı, Ankara, 221-225.
• Küçük, H., Doğan, E., & Taşmektepligil, M. Y. (2014). Basketbolcuların pozisyonlara göre performansla ilgili fiziksel uygunluklarının karşılaştırılması. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitü Dergisi, (13), 65-71. https://doi.org/10.9775/kausbed.2014.005
• Menevşe, A. (2013). Basketbolcuların oynadıkları pozisyonlara göre anaerobik güçlerinin karşılaştırılması. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 4 (1), 33-37. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/omuspd/issue/20455/217803
• Menevşe, A. (2011). Basketbolcuların oyun pozisyonlarına reaksiyon zamanlamalarının karşılaştırılması. Selçuk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Dergisi, 13(2): 233-236
• Ostojic, S. M., Mazic, S., & Dikic, N. (2006). Profiling in basketball: physical and physiological characteristics of elite players. The Journal of Strength & Conditioning Research, 20(4), 740-744.
• Pamuk, Ö., Kaplan, T., Taşkın, H., & Erkmen, N. (2008). Basketbolcularda bazı fiziksel ve fizyolojik parametrelerin farklı liglere göre incelenmesi. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 2008, VI (3) 141-144
• Pazarözyurt, İ., & İnce, G. (2009). Elit bayan basketbolcularda antropometrik özellikler, dikey sıçrama ve omurga esnekliğinin mevkilere göre incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 7(1), 9-18.
• Roberts, H. C., Denison, H. J., Martin, H. J., Patel, H. P., Syddall, H., Cooper, C., & Sayer, A. A. (2011). A review of the measurement of grip strength in clinical and epidemiological studies: Towards a standardised approach. Age and Ageing, 40(4), 423–429. https://doi.org/10.1093/ageing/afr051
• Salman, K., & Saygın, Ö. (2021). Basketbolcuların seçilmiş performans parametrelerinin oynadıkları pozisyonlara göre incelenmesi. Eurasian Research in Sport Science, 6(2), 105-120.
• Stojmenović, D., Trunić, N., & Stojmenović, T. (2022). A comparative study of aerobic capacity among elite basketball players according to five different positions in the team. Journal of Physical Education and Sport, 22(10), 2522-2529.
• Şen, C, Durgun, B. ve Kozanoğlu, M. E. (2007) Deplasmanlı ligde basketbol oynayan sporcuların üst ekstremite morfolojik özelliklerinin mevkilere göre değerlendirilmesi SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 2007, V (3) 135-138.
• Te Wierike, S. C. M., Elferink-Gemser, M. T., Tromp, E. J. Y., Vaeyens, R., & Visscher, C. (2015). Role of maturity timing in selection procedures and in the specialisation of playing positions in youth basketball. Journal of Sports Sciences, 33(4), 337-345.
• Tetik, S., Koç, M. C., Atar, Ö., & Koç, H. (2013). Basketbolcularda Anaerobik Güç Değerinin Lig Başarı Sıralamasına Göre Değerlendirilmesi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 4(2).