Evaluation Of Factors Affecting Referee Performance İn Basketball: Case İn Turkıye

Abstract

It is important that basketball referees can make quick, accurate and comfortable decisions simultaneously under all different conditions during the match. It may be appropriate to improve the conditions for better performance by evaluating the factors affecting the performance of the referees so that they can decide in this way. This study was conducted with the aim of examining and prioritizing the criteria affecting the performance of basketball referees. For this purpose, methods and criteria were scanned by examining previous studies, and AHP (Analytical Hierarchy Process) method were selected to evaluate performance factors. Paired comparison questionnaires created to find their weights with the AHP method, which was created at the end of the criteria affecting the referee performance obtained from the literature review and the opinions of the referees in the A, B, C classifications. It has been evaluated by a total of 9 experts who are referees in the A, B and C classifications registered with the Turkish Basketball Federation. The individual trainings of the referees in all classifications are scheduled under the institutional roof, which will affect the performance of the referees.

Keywords

• Basketball
• referee performance
• performance health evaluation
• multi criteria decision making

Basketbolda Hakem Performansını Etkileyen Faktörlerin Değerlendirilmesi: Türkiye Örneği

Öz

Basketbol hakemlerinin maç esnasındaki tüm farklı koşullarda eş zamanlı olarak hızlı, doğru ve rahat karar alabilmeleri önemlidir. Hakemlerin performansını etkileyen faktörlerin değerlendirilerek daha iyi performans için koşulların iyileştirilmesi ve bu şekilde karar verebilmeleri uygun olabilir. Bu çalışma, basketbol hakemlerinin performansını etkileyen kriterlerin incelenmesi ve önceliklendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla daha önce yapılan çalışmalar incelenerek yöntem ve kriterler taranmış ve performans faktörlerinin değerlendirilmesinde AHP (Analitik Hiyerarşi Süreci) yöntemi seçilmiştir. Literatür taraması sonucu elde edilen hakem performansını etkileyen kriterler ve A, B, C klasmanlarındaki hakem görüşleri sonunda oluşturulan AHP yöntemi ile ağırlıklarını bulmak için ikili karşılaştırma anketleri oluşturulmuştur. Türkiye Basketbol Federasyonu'na kayıtlı A, B ve C klasmanlarında görev yapan toplam 9 uzman hakem tarafından değerlendirilmiştir. Tüm klasmanlardaki hakemlerin bireysel antrenmanları kurumsal çatı altında planlanmakta olup, bu da hakemlerin performansını etkileyecektir.

Anahtar Kelimeler

• Basketbol
• hakem performansı
• performans sağlığı değerlendirmesi
• çok kriterli karar verme

References

1. Akgül, Y. and Tunca, Z., (2016). October. Knowledge management and strategic orientation: Leveraging innovativeness and organizational performance: The case of Turkey. In ICICKM 2016-Proceeding of the 13th International Conference on Intellectual Capital Knowledge Management & Organisational Learning (p. 1). Academic Conferences and publishing limited.
2. Al-Harbi, K.M.A.S., (2001). Application of the AHP in project management. International journal of project management, 19(1), pp.19-27.
3. Allegretti Mercadante, L., M. Shoiti Misuta, C. G. Nicolletti, L. A. Monezi, V. Bonganha, J. F. Daniel, ve R. C. Montagner. (2015). “Distances Covered per Quarter by Elite Basketball Referees in Competition.” Gazzetta Medica Italiana Archivio per Le Scienze Mediche, 174(5):193–200.
4. Ahmed, H., G. Davison, ve D. Dixon. (2017). “Analysis of Activity Patterns, Physiological Demands and Decision-Making Performance of Elite Futsal Referees During Matches.” International Journal of Performance Analysis in Sport, 17(5):737–751.
5. Anshel, M. H., T. Sutarso, R. Ekmekci, ve I. W. Saraswati. (2014). “A Model Linking Sources of Stress to Approach and Avoidance Coping Styles of Turkish Basketball Referees.” Journal of Sports Sciences, 32(2):116–128.
6. Aydın, G. (2008). Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ve Bir Sanayi İşletmesinde Uygulanması. Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
7. Başkaya, Z. and Akar, C., (2005). Üretim Alternatifi Seçiminde Analitik Hiyerarşi Süreci: Tekstil İşletmesi Örneği (Selecting The Best Production Alternative By Using Analytical Hierarchy Process: The Case Of Textile Company). Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1.
8. Bevilacqua, M. and Braglia, M., (2000). The analytic hierarchy process applied to maintenance strategy selection. Reliability engineering & system safety, 70(1), pp.71-83.

9. Çakır, S. and Perçin, S., (2013). Performance measurement of logistics firms with multi-criteria decision making methods. Ege Academic Review, 13(4), pp.449-460.
10. Celik, C., Abali, R., Tasdemir, N., Guzel, S., Yuksel, A., Aksu, E. and Yılmaz, M., (2012). Is subclinical hypothyroidism contributing dyslipidemia and insulin resistance in women with polycystic ovary syndrome?. Gynecological Endocrinology, 28(8), pp.615-618.
11. Dağdeviren, M. and Eren, T., (2001). Tedarikçi firma seçiminde analitik hiyerarşi prosesi ve 0-1 hedef programlama yöntemlerinin kullanılması. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 16(1), pp.41-52.
12. Dashore, K., Pawar, S.S., Sohani, N. and Verma, D.S., (2013). Product evaluation using entropy and multi criteria decision making methods. International Journal of Engineering Trends and Technology (IJETT), 4(5), pp.2183-2187.
13. Ekmekçi, R., ve D. O. Gazanfer. (2010). “Basketbol Hakemleri Stres Anketi'nin (BHSA) Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması.” Sport Sciences, 5(1):8–15.
14. Ekmekçi, Y. A. D., N. Kundakcı, ve R. Ekmekçi. (2020). “Performance Evaluation of Basketball Referees with an Integrated MCDM Approach.” Sport Mont, 18(2):75–81.
15. Erdem Hacıköylü, B., (2006). Analitik hiyerarşi karar verme süreci ile Anadolu Üniversitesi’nde beslenme ve barınma yardımı alacak öğrencilerin belirlenmesi. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
16. García-Santos, D., ve S. J. Ibáñez. (2016). “Diseño y Validación de un Instrumento de Observación para la Valoración de un Árbitro de Baloncesto (IOVAB).” SPORT TK-Revista EuroAmericana de Ciencias del Deporte, 5(2):15–26.
17. García-Santos, D., J. M. Gamonales, K. León, ve J. Muñoz. (2017). “A Case Study: Characterization of Physiological, Cinematic and Neuromuscular Demands of Handball Referee During Competition.” E-Balonmano: Revista de Ciencias del Deporte, 13(3):207–216.
18. Gaudreau, P., ve D. Miranda. (2010). “Coping Across Time, Situations, and Contexts: A Conceptual and Methodological Overview of Stability, Consistency, and Change.” Coping in Sport: Theory, Methods, and Related Constructs, 15–32.
19. Guillén, F., ve D. L. Feltz. (2011). “A Conceptual Model of Referee Efficacy.” Frontiers in Psychology, 2:25. Hwang, C.Y., Chen, Y.J., Lin, M.W., Chen, T.J., Chu, S.Y., Chen, C.C., Lee, D.D., Chang, Y.T., Wang, W.J. and Liu, H.N., (2010). Prevalence of atopic dermatitis, allergic rhinitis and asthma in Taiwan: a national study 2000 to 2007. Acta dermato-venereologica, 90(6).
20. Ibañez, S. J., J. Garcia-Rubio, M. Á. Gómez, ve S. Gonzalez-Espinosa. (2018). “The Impact of Rule Modifications on Elite Basketball Teams’ Performance.” Journal of Human Kinetics, 64:181–192.
21. Islamoglu, M., Apan, M. and Oztel, A., (2015). An evaluation of the financial performance of REITs in Borsa Istanbul: A case study using the entropy-based TOPSIS method. International Journal of Financial Research, 6(2), pp.124-138.
22. Kadak, A.C., (2006). Nuclear Power:" Made in China". The Brown Journal of World Affairs, 13(1), pp.77-90. Karaca, C., ve A. Ulutaş. (2018). “Entropi ve Waspas Yöntemleri Kullanılarak Türkiye İçin Uygun Yenilenebilir Enerji Kaynağının Seçimi.” Ege Academic Review, 18(3):483–494.
23. Konuşkan, Ö., Mühendisliği, A.E. and UYGUN, Ö., (2014). Çok Nitelikli Karar Verme (Maut) Yöntemi ve bir Uygulamasi. Ömer Halisdemir Üniversitesi: Niğde, Turkey.
24. Leicht, A. S., J. Fox, J. Connor, C. Sargent, W. Sinclair, R. Stanton, ve A. Scanlan. (2019). “External Activity Demands Differ Between Referees and Players During a Sub-Elite Men’s Basketball Match.” Research Quarterly for Exercise and Sport, 90(4):720–725.
25. Matković, A., T. Rupčić, ve D. Knjaz. (2014). “Physiological Load of Referees During Basketball Games.” Kinesiology, 46(2):258–265.
26. Mevlüt, U. Y. A. N. (2017). “Güneş Enerjisi Santrali Kurulabilecek Alanların AHP Yöntemi Kullanılarak CBS Destekli Haritalanması.” Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 23(4):343–351.
27. Myers, N. D., D. L. Feltz, F. Guillén, ve L. Dithurbide. (2012). “Development of, and Initial Validity Evidence for, the Referee Self-Efficacy Scale: A Multistudy Report.” Journal of Sport and Exercise Psychology, 34(6):737–765.
28. Nabli, M. A., N. Ben Abdelkrim, M. S. Fessi, M. D. DeLang, W. Moalla, ve K. Chamari. (2019). “Sport Science Applied to Basketball Refereeing: A Narrative Review.” The Physician and Sportsmedicine, 47(4):365–374.
29. Nabli, M. A., N. B. Abdelkrim, C. Castagna, I. Jabri, T. Batikh, ve K. Chamari. (2017). “Energy Demands and Metabolic Equivalents (METS) in U-19 Basketball Refereeing During Official Games.” Journal of Sports Medicine and Doping Studies, 7(190):1–7.
30. Nicholls, A. R., ve R. C. Polman. (2007). “Coping in Sport: A Systematic Review.” Journal of Sports Sciences, 25(1):11–31.
31. Nicholls, A. R. (2010). Coping in Sport: Theory, Methods, and Related Constructs. New York: Nova Science Publishers.
32. Onder, E. and Dag, S., (2013). Combining analytical hierarchy process and TOPSIS approaches for supplier selection in a cable company. Journal of Business Economics and Finance, 2(2), pp.56-74.
33. ÖMÜRBEK, V. and KINAY, Ö.G.B. (2013). HAVAYOLU TAŞIMACILIĞI SEKTÖRÜNDE TOPSIS YÖNTEMİYLE FİNANSAL PERFORMANS DEĞERLENDİRMESİ A TOPSIS-BASED FINANCIAL PERFORMANCE ASSESSMENT STUDY ON AIRLINE INDUSTRY.
34. Ömürbek, N. and Şimşek, A., (2014). Analitik hiyerarşi süreci ve analitik ağ süreci yöntemleri ile online alişveriş site seçimi. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 12(22), pp.306-327.
35. Özgüven, N., (2011). Kriz Döneminde Küresel Perakendeci Aktörlerin Performanslarinin Topsis Yöntemi İle Değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 25(2), pp.151-162.
36. Özkaya, G. (2017). Akıllı Şehir Seçim Kriterlerinin ANP Yöntemi ile Önceliklerinin Belirlenmesi ve Bir Uygulama. Doktora Tezi, Türkiye.
37. Ülkeryıldız, E., İlal, M.E. and Kale, S., (2011). İnşaat firmalarının iş güvenliği başarım düzeyinin ölçülmesine yönelik entropi tabanlı bir model, 3. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Sempozyumu.
38. Saaty, R. W., ve R. W. Saaty. (2003). Decision Making in Complex Environments: Super Decisions Software for Decision Making with Dependence and Feedback. Pittsburgh, PA.
39. Salo, A.A. and Hämäläinen, R.P., (1997). PRIME-Preference ratios in multiattribute evaluation. Technical Research Centre of Finland, Helsinki.
40. Sarıçalı, G., ve N. Kundakcı. (2016). “AHP ve COPRAS Yöntemleri ile Otel Alternatiflerinin Değerlendirilmesi.” International Review of Economics and Management, 4(1):45–66.
41. Schelling, X., ve L. Torres. (2016). “Accelerometer Load Profiles for Basketball-Specific Drills in Elite Players.” Journal of Sports Science & Medicine, 15(4):585–591.
42. Shih, H.S., Shyur, H.J. and Lee, E.S., (2007). An extension of TOPSIS for group decision making. Mathematical and computer modelling, 45(7-8), pp.801-813.
43. Tanrıverdi, H., Adıgüzel, O. and Çiftçi, M., (2010). SAĞLIK YÖNETİCİLERİNE AİT İLETİŞİM BECERİLERİNİN ÇALIŞAN PERFORMANSINA ETKİLERİ: KAMU HASTANESİ ÖRNEĞİ. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (11), pp.101-122.
44. TEPAV. (2007). “Çok Amaçlı Karar Verme.” [Online Erişim: 23.06.2022]. Erişim: https://www.tepav.org.tr/upload/files/haber/1255440509r7406.Cok_Amacli_Karar_Verme.pdf.
45. Tomurcukgül, Y. (2020). Elektronik Güvenlik Sektöründe İş Önceliklendirme Çalışması. Yüksek Lisans Tezi, Doğuş Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
46. Türkmen, S.Y. and Çağıl, G., (2012). İMKB’ye kote bilişim sektörü şirketlerinin finansal performanslarinin TOPSIS yöntemi ile değerlendirilmesi. Maliye ve Finans Yazıları, 1(95), pp.59-78.
47. Ünal, Ö. F. (2012). “Performans Değerlemede Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) Uygulamaları.” Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 7(1):37–55.
48. Vaquera, E., E. Aranda, ve I. Sousa-Rodriguez. (2017). “Emotional Challenges of Undocumented Young Adults: Ontological Security, Emotional Capital, and Well-Being.” Social Problems, 64(2):298–314.
49. Windlass, H., Raj, P.M., Balaraman, D., Bhattacharya, S.K. and Tummala, R.R., (2001), May. Processing of polymer-ceramic nanocomposites for system-on-package applications. In 2001 Proceedings. 51st Electronic Components and Technology Conference (Cat. No. 01CH37220) (pp. 1201-1206). IEEE.
50. Yurdakul, M. and İç, Y.T., (2019). Development of a new support mechanism to calculate feed-in tariffs for electricity generation from renewable energy sources in Turkey. Process Integration and Optimization for Sustainability, 3(4), pp.423-436.
51. Yıldız, E. (2018). Klasik Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ve Eskişehir İlinde Bulunan AVM’lerin Performanslarının Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Kırıkkale Üniversitesi.
52. Yurdakul, M. and İpek, A., (2005). MALZEME TAŞIMA SİSTEMLERİNİN SEÇİLMESİNE YÖNELİK BİR KARAR DESTEK SİSTEMİ GELİŞTİRİLMESİ. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 20(2).
53. Zaralı, F., H. R. Yazgan, ve Y. Delice. (2018). “AHP ve VIKOR Bütünleşik Yaklaşımıyla Lojistik Merkez Yer Seçimi: Kayseri İli Örneği.” Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi, 34(3):1–9.