Research Article

Dünyada ve Türkiye’de Mantar Sektörü ve Sürdürülebilirlik

Volume: 15 Number: Özel Sayı December 30, 2024
TR EN

Dünyada ve Türkiye’de Mantar Sektörü ve Sürdürülebilirlik

Abstract

Bu çalışmada dünyada ve Türkiye’deki mantar sektörünün güncel durumu ve sektördeki büyümenin devamlılığını sağlamak için sürdürülebilirlik konuları üzerinde durulmuştur. Mantar sektörünün mevcut durumunu ortaya koymak için Türkiye’deki küçük, orta ve büyük ölçekli mantar işletmeleriyle yapılan anketlerden ve TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) ile FAO (Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü)’ya ait ikincil verilerden yararlanılmıştır. 2022 yılında 48.33 milyon tona ulaşan küresel mantar ve trüf üretiminin %94’ünü Çin sağlamaktadır. Çin, 45.43 milyon ton mantar ve trüf üretimi ile mantar üretimi, tüketimi ve ihracatında dünya lideri konumundadır. Ülkeler arasında başta Çin olmak üzere sırasıyla Hindistan, Rusya ve Türkiye’de mantar üretimi hız kesmeden artmaktadır. Türkiye’de, son 20 yılda mantar üretiminde belirgin bir artış meydana gelmiş ve 2023 yılı verilerine göre mantar üretimi 85000 tona yükselmiştir. Türkiye’de 2023 yılı itibari ile kişi başına düşen yıllık mantar tüketim miktarı yaklaşık 996 g’dır. Bu miktar, Avrupa’da halihazırda kişi başına 3 kg olan ve Türkiye’de de şu anda ulaşılması hedeflenen tüketim miktarının çok altındadır. Kültür mantarı tüketim alışkanlıklarının artması, mantarların sağlık bakımından yararları ve işlevsel gıda olarak kabul edilmesi hem dünyada hem de Türkiye’de tüketici taleplerini önemli ölçüde artırmıştır. Bu durum, özellikle Türkiye’de mantar sektörüne yapılacak yatırımların önümüzdeki 20 yıl içerisinde hızla artma eğiliminde olacağını göstermektedir. Mantar yetiştiriciliği, gıda güvenliği, ekonomik kalkınma ve çevre dostu tarım için kritik öneme sahiptir. Kültür mantarı sektöründeki hızlı büyüme, üretim sürecinde karşılaşılan problemlerin artışını da beraberinde getirmiştir. Mantar üretim sürecinde ortaya çıkan teknik problemlerin yanında, büyüyen sektörün resmi makamlar tarafından çözülmesi gereken sorunları da giderek artmaktadır. Makalede mantar yetiştiriciliğinin sürdürülebilirliği, sorunların giderilmesinde sürdürülebilirlik odaklı yenilikçi çözümler üzerinde durulmuş ve mantarların farklı alanlarda değerlendirilmesi konularına da değinilmiştir.

Keywords

Ethical Statement

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.

References

  1. Abdelshafy, A. M., Luo, Z., Belwal, T., Ban, Z., ve Li, L. (2023). A comprehensive review on preservation of shiitake mushroom (Lentinus edodes): techniques, research advances and influence on quality traits. Food Reviews International, 39(5), 2742-2775.
  2. Albayrak, Ü., Gölcük, A., ve Aktaş, S. (2024). Agaricus bisporus’ ta görüntü tabanlı hastalık sınıflandırması için kapsamlı veri seti. Mantar Dergisi, 15(1), 29-42.
  3. Attias, N., Danai, O., Abitbol, T., Tarazi, E., Ezov, N., Pereman, I., ve Grobman, Y. J. (2020). Mycelium bio-composites in industrial design and architecture: Comparative review and experimental analysis. Journal of Cleaner Production, 246, 119037.
  4. Avinç, G. M., ve Selçuk, S. A. (2024). Bio-design as a basis for the creation of new architectural materials: Experience of the Faculty of Architecture of Gazi University. Civil Engineering and Architecture, 12(2), 643-667.
  5. Baars, J., ve Hesen, H. (2008). Experience with sporeless strains of oyster mushroom (Pleurotus ostreatus) in commercial production. Mushroom Science, 17, 774-87.
  6. Bitting, S., Derme, T., Lee, J., Van Mele, T., Dillenburger, B., ve Block, P. (2022). Challenges and opportunities in scaling up architectural applications of mycelium-based materials with digital fabrication. Biomimetics, 7(2), 44.
  7. Bulam, S., Pekşen, A., ve Üstün, N. Ş. (2019). Yenebilir ve tıbbi mantarların gıda ürünlerinde kullanım potansiyeli. Mantar Dergisi, 10(3), 137-151.
  8. Cao, Y., Wu, L., Xia, Q., Yi, K., ve Li, Y. (2024). Novel post-harvest preservation techniques for edible fungi: A review. Foods, 13(10), 1554.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Mycology

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 30, 2024

Submission Date

November 8, 2024

Acceptance Date

November 26, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 15 Number: Özel Sayı

APA
Pekşen, A., & Eren, E. (2024). Dünyada ve Türkiye’de Mantar Sektörü ve Sürdürülebilirlik. Mantar Dergisi, 15(Özel Sayı), 49-65. https://doi.org/10.30708/mantar.1581406
AMA
1.Pekşen A, Eren E. Dünyada ve Türkiye’de Mantar Sektörü ve Sürdürülebilirlik. Mantar Dergisi. 2024;15(Özel Sayı):49-65. doi:10.30708/mantar.1581406
Chicago
Pekşen, Aysun, and Erkan Eren. 2024. “Dünyada Ve Türkiye’de Mantar Sektörü Ve Sürdürülebilirlik”. Mantar Dergisi 15 (Özel Sayı): 49-65. https://doi.org/10.30708/mantar.1581406.
EndNote
Pekşen A, Eren E (December 1, 2024) Dünyada ve Türkiye’de Mantar Sektörü ve Sürdürülebilirlik. Mantar Dergisi 15 Özel Sayı 49–65.
IEEE
[1]A. Pekşen and E. Eren, “Dünyada ve Türkiye’de Mantar Sektörü ve Sürdürülebilirlik”, Mantar Dergisi, vol. 15, no. Özel Sayı, pp. 49–65, Dec. 2024, doi: 10.30708/mantar.1581406.
ISNAD
Pekşen, Aysun - Eren, Erkan. “Dünyada Ve Türkiye’de Mantar Sektörü Ve Sürdürülebilirlik”. Mantar Dergisi 15/Özel Sayı (December 1, 2024): 49-65. https://doi.org/10.30708/mantar.1581406.
JAMA
1.Pekşen A, Eren E. Dünyada ve Türkiye’de Mantar Sektörü ve Sürdürülebilirlik. Mantar Dergisi. 2024;15:49–65.
MLA
Pekşen, Aysun, and Erkan Eren. “Dünyada Ve Türkiye’de Mantar Sektörü Ve Sürdürülebilirlik”. Mantar Dergisi, vol. 15, no. Özel Sayı, Dec. 2024, pp. 49-65, doi:10.30708/mantar.1581406.
Vancouver
1.Aysun Pekşen, Erkan Eren. Dünyada ve Türkiye’de Mantar Sektörü ve Sürdürülebilirlik. Mantar Dergisi. 2024 Dec. 1;15(Özel Sayı):49-65. doi:10.30708/mantar.1581406

Cited By

The works submitted to our journals are first judged grammatically. After this phase, articles are sent two reviewers. If necessary, the third reviewer is assessed. In the publication of works, a decision is made by evaluating the level of contribution to science and readers within the criteria specified in the writing rules. Reviewers are requested to submit their assessments within 30 days at the latest. The reviewers' evaluations and the answers to these evaluations are reviewed by the editor and it is decided whether the work will be published or not.

International Peer Reviewed Journal

The journal doesn’t have APC or any submission charges

Creative Commons Lisansı
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 License