Araştırma Makalesi

Dünyada ve Türkiye’de Mantar Sektörü ve Sürdürülebilirlik

Cilt: 15 Sayı: Özel Sayı 30 Aralık 2024
PDF İndir
TR EN

Dünyada ve Türkiye’de Mantar Sektörü ve Sürdürülebilirlik

Öz

Bu çalışmada dünyada ve Türkiye’deki mantar sektörünün güncel durumu ve sektördeki büyümenin devamlılığını sağlamak için sürdürülebilirlik konuları üzerinde durulmuştur. Mantar sektörünün mevcut durumunu ortaya koymak için Türkiye’deki küçük, orta ve büyük ölçekli mantar işletmeleriyle yapılan anketlerden ve TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) ile FAO (Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü)’ya ait ikincil verilerden yararlanılmıştır. 2022 yılında 48.33 milyon tona ulaşan küresel mantar ve trüf üretiminin %94’ünü Çin sağlamaktadır. Çin, 45.43 milyon ton mantar ve trüf üretimi ile mantar üretimi, tüketimi ve ihracatında dünya lideri konumundadır. Ülkeler arasında başta Çin olmak üzere sırasıyla Hindistan, Rusya ve Türkiye’de mantar üretimi hız kesmeden artmaktadır. Türkiye’de, son 20 yılda mantar üretiminde belirgin bir artış meydana gelmiş ve 2023 yılı verilerine göre mantar üretimi 85000 tona yükselmiştir. Türkiye’de 2023 yılı itibari ile kişi başına düşen yıllık mantar tüketim miktarı yaklaşık 996 g’dır. Bu miktar, Avrupa’da halihazırda kişi başına 3 kg olan ve Türkiye’de de şu anda ulaşılması hedeflenen tüketim miktarının çok altındadır. Kültür mantarı tüketim alışkanlıklarının artması, mantarların sağlık bakımından yararları ve işlevsel gıda olarak kabul edilmesi hem dünyada hem de Türkiye’de tüketici taleplerini önemli ölçüde artırmıştır. Bu durum, özellikle Türkiye’de mantar sektörüne yapılacak yatırımların önümüzdeki 20 yıl içerisinde hızla artma eğiliminde olacağını göstermektedir. Mantar yetiştiriciliği, gıda güvenliği, ekonomik kalkınma ve çevre dostu tarım için kritik öneme sahiptir. Kültür mantarı sektöründeki hızlı büyüme, üretim sürecinde karşılaşılan problemlerin artışını da beraberinde getirmiştir. Mantar üretim sürecinde ortaya çıkan teknik problemlerin yanında, büyüyen sektörün resmi makamlar tarafından çözülmesi gereken sorunları da giderek artmaktadır. Makalede mantar yetiştiriciliğinin sürdürülebilirliği, sorunların giderilmesinde sürdürülebilirlik odaklı yenilikçi çözümler üzerinde durulmuş ve mantarların farklı alanlarda değerlendirilmesi konularına da değinilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel ve etik ilkelere uyulduğu ve yararlanılan tüm çalışmaların kaynakçada belirtildiği beyan olunur.

Kaynakça

  1. Abdelshafy, A. M., Luo, Z., Belwal, T., Ban, Z., ve Li, L. (2023). A comprehensive review on preservation of shiitake mushroom (Lentinus edodes): techniques, research advances and influence on quality traits. Food Reviews International, 39(5), 2742-2775.
  2. Albayrak, Ü., Gölcük, A., ve Aktaş, S. (2024). Agaricus bisporus’ ta görüntü tabanlı hastalık sınıflandırması için kapsamlı veri seti. Mantar Dergisi, 15(1), 29-42.
  3. Attias, N., Danai, O., Abitbol, T., Tarazi, E., Ezov, N., Pereman, I., ve Grobman, Y. J. (2020). Mycelium bio-composites in industrial design and architecture: Comparative review and experimental analysis. Journal of Cleaner Production, 246, 119037.
  4. Avinç, G. M., ve Selçuk, S. A. (2024). Bio-design as a basis for the creation of new architectural materials: Experience of the Faculty of Architecture of Gazi University. Civil Engineering and Architecture, 12(2), 643-667.
  5. Baars, J., ve Hesen, H. (2008). Experience with sporeless strains of oyster mushroom (Pleurotus ostreatus) in commercial production. Mushroom Science, 17, 774-87.
  6. Bitting, S., Derme, T., Lee, J., Van Mele, T., Dillenburger, B., ve Block, P. (2022). Challenges and opportunities in scaling up architectural applications of mycelium-based materials with digital fabrication. Biomimetics, 7(2), 44.
  7. Bulam, S., Pekşen, A., ve Üstün, N. Ş. (2019). Yenebilir ve tıbbi mantarların gıda ürünlerinde kullanım potansiyeli. Mantar Dergisi, 10(3), 137-151.
  8. Cao, Y., Wu, L., Xia, Q., Yi, K., ve Li, Y. (2024). Novel post-harvest preservation techniques for edible fungi: A review. Foods, 13(10), 1554.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mikoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

8 Kasım 2024

Kabul Tarihi

26 Kasım 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 15 Sayı: Özel Sayı

Kaynak Göster

APA
Pekşen, A., & Eren, E. (2024). Dünyada ve Türkiye’de Mantar Sektörü ve Sürdürülebilirlik. Mantar Dergisi, 15(Özel Sayı), 49-65. https://doi.org/10.30708/mantar.1581406
AMA
1.Pekşen A, Eren E. Dünyada ve Türkiye’de Mantar Sektörü ve Sürdürülebilirlik. Değerlendirme süreci. 2024;15(Özel Sayı):49-65. doi:10.30708/mantar.1581406
Chicago
Pekşen, Aysun, ve Erkan Eren. 2024. “Dünyada ve Türkiye’de Mantar Sektörü ve Sürdürülebilirlik”. Mantar Dergisi 15 (Özel Sayı): 49-65. https://doi.org/10.30708/mantar.1581406.
EndNote
Pekşen A, Eren E (01 Aralık 2024) Dünyada ve Türkiye’de Mantar Sektörü ve Sürdürülebilirlik. Mantar Dergisi 15 Özel Sayı 49–65.
IEEE
[1]A. Pekşen ve E. Eren, “Dünyada ve Türkiye’de Mantar Sektörü ve Sürdürülebilirlik”, Değerlendirme süreci, c. 15, sy Özel Sayı, ss. 49–65, Ara. 2024, doi: 10.30708/mantar.1581406.
ISNAD
Pekşen, Aysun - Eren, Erkan. “Dünyada ve Türkiye’de Mantar Sektörü ve Sürdürülebilirlik”. Mantar Dergisi 15/Özel Sayı (01 Aralık 2024): 49-65. https://doi.org/10.30708/mantar.1581406.
JAMA
1.Pekşen A, Eren E. Dünyada ve Türkiye’de Mantar Sektörü ve Sürdürülebilirlik. Değerlendirme süreci. 2024;15:49–65.
MLA
Pekşen, Aysun, ve Erkan Eren. “Dünyada ve Türkiye’de Mantar Sektörü ve Sürdürülebilirlik”. Mantar Dergisi, c. 15, sy Özel Sayı, Aralık 2024, ss. 49-65, doi:10.30708/mantar.1581406.
Vancouver
1.Aysun Pekşen, Erkan Eren. Dünyada ve Türkiye’de Mantar Sektörü ve Sürdürülebilirlik. Değerlendirme süreci. 01 Aralık 2024;15(Özel Sayı):49-65. doi:10.30708/mantar.1581406

Cited By

Uluslararası Hakemli Dergi

Dergimiz, herhangi bir başvuru veya yayımlama ücreti almamaktadır 

Creative Commons Lisansı

Bu eser Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.