COĞRAFYA ÖĞRETMENİ ADAYLARININ DEĞERLER EĞİTİMİNE YÖNELİK GÖRÜŞLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Coğrafya öğretmeni adaylarının değerler eğitimine ilişkin düşüncelerini saptamak amacıyla yapılan bu çalışma, nitel fenemolojik desende yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır. Araştırma katılımcıları, amaçlı örnekleme göre belirlenmiştir. Bu çerçevede çalışma, 4’ü kadın ve 4’ü erkek olmak üzere toplam 8 coğrafya öğretmenliği anabilim dalı son sınıf öğrencisiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında görüşme tekniğinden faydalanılmış ve görüşmede, uzman görüşü de alınarak geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma verileri betimsel analize tabi tutularak işlenmiştir. Araştırmada genel bir sonuç olarak coğrafya öğretmeni yetiştirmek amacıyla uygulanan lisans programının değerler eğitimine ilişkin yeterlilikleri öğretmen adaylarına kazandırmada istenilen nitelikte olmadığı saptanmıştır. Bu genel sonuca varılmasını sağlayan alt sonuçlar, bulgular ve tartışma kısmında araştırma amaçları çerçevesinde sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Coğrafya öğretimi,değer,değerler eğitimi

The Investigation of Geography Teacher Candidates Opinions’ Towards Values Education

Öz

This study was conducted in order to determine opinions of the geography teachers towards values education. Qualitative phenomenological research design was used in this study. Participants were chosen using purposive sampling technique. In this context, 8 fifth grade candidates of geography teachers participated and 4 of the candidates of teachers are female and 4 of them are male. The data of the semi-structured interview form were selected with the help of expert opinion. The data that were processed using descriptive method. As a general result of the research, it has been determined that the undergraduate program applied to train geography teachers does not have the desired quality towards values education to candidates. The sub-outcomes that led to this conclusion of general outcome were presented in findings and discussions sections in the context of research aims.

Anahtar Kelimeler

• Geography teaching,value,values education

Kaynakça

1. Akbaş, O. (2004). Türk milli eğitim sisteminin duyuşsal amaçlarının ilköğretim II. kademedeki gerçekleşme derecesinin değerlendirilmesi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara).
2. Akça, D. (2014). Coğrafya öğretiminde coğrafi sorgulama becerisinin öğrenci başarısına, tutum ve kalıcılığa etkisi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Necmeddin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya).
3. Arthur, J. (2003). Educatin With Character. London: RoutledgeFalmer.
4. Atasoy, T. (2015). Coğrafya öğretiminin aktif vatandaşlık eğitimindeki rolü. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Cumhuriyet Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sivas).
5. Aydın, F. & Kocalar, A. O. (2014). Coğrafya öğretimi bölümü öğrencilerinin portfolyo değerlendirmeye ilişkin görüşleri. Marmara Coğrafya Dergisi, 30, 69-85.
6. Aydın, M. Z. (2010). Okulda değerler eğitimi. Eğitime Bakış, 18, 16-19.
7. Babacan, Ş. & Özey, R. (2016). Coğrafya öğretmenlerinin hizmet içi eğitim ihtiyacı. Marmara Coğrafya Dergisi, 33, 1-24.
8. Böke, K (2009). Örnekleme. Kaan Böke (Der.), Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri, İçinde (s.105-147). İstanbul: Alfa.

9. Çengelci, T., Hancı, B. & Karaduman, H. (2013). Okul ortamında değerler eğitimi konusunda öğretmen ve öğrenci görüşleri. Değerler Eğitimi Dergisi, 11(25), 33-56.
10. Değirmenci, Y. & İlter, İ. (2013) Coğrafya dersi öğretim programında doğal afetler. Marmara Coğrafya Dergisi, 28, 276-303.
11. Demirel, M. (2009). Sınıf öğretmenlerinin ve okul yöneticilerinin karakter eğitimine ilişkin öz-yeterlilik inançları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37, 36-9.
12. Demirhan-İşcan, C. (2014). Öğretmen adaylarının değerler eğitimindeki tercihleri. İlköğretim Online, 13(4), 1203-1222.
13. Dilmaç, B. & Ekşi, H. (2007). Değerler eğitiminde temel tartışmalar ve temel yaklaşımlar. İlköğretmen Eğitimci Dergisi, 14, 21-29.
14. Doğan, A. (2016). Adıyaman kentinde coğrafya öğretim yöntem ve tekniklerinin coğrafya öğretimine etkisi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Haran Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Urfa).
15. Doğan, C. (2014). Coğrafya öğretiminde disiplinler arası ders işlenişinin başarıya etkisinin değerlendirilmesi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara).
16. Dündar, E. (2010). Coğrafya öğretiminde laboratuvar çalışmalarının öğrenci başarısına etkisi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara).
17. Ekşi, H, & Katılmış, A. (2016). Uygulama Örnekleriyle Değerler Eğitimi. Ankara: Nobel.
18. Ekşi, H. (2003). Temel insani değerlerin kazandırılmasında bir yaklaşım: Karakter eğitimi programları. Değerler Eğitimi Dergisi, 1(1), 76 -96.
19. Güngör, E. (1993). Değerler Psikolojisi. Amsterdam: Hollanda Türk Akademisyenler Birliği Vakfı Yayınları.
20. Hoşgörür, V. (2007). Eğitimin toplumsal temelleri, Özcan D., Zeki K. (Der.), Eğitim bilimine giriş içinde (131-158). Ankara: PegemA.
21. Katılmış, A. & Kop, Y. (2016). Sosyal bilgiler öğretmeni adaylarının değerler eğitimine ilişkin görüşleri. M. Kocak (Ed.), 2016 Hoca Ahmet Yesevi Yılı Anısına Uluslararası Türk Dünyası Eğitim Bilimleri ve Sosyal Bilimler Kongresi Bildiriler Kitabı içinde (). Ankara.
22. Kibaroğlu, Y. (2015). Orta öğretimde beyin temelli kurama dayalı coğrafya öğretiminin öğrencinin coğrafya dersine yönelik tutumu üzerine etkisi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul).
23. Koçak, M. & Ünlü, M. (2013). Coğrafya öğretiminde probleme dayalı öğrenme yaklaşımının öğrenci performansı ve motivasyonu üzerine etkisi. Marmara Coğrafya Dergisi, 28, 526-543.
24. Kurtdede-Fidan, N. (2009). Öğretmen adaylarının değer öğretimine ilişkin görüşleri. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 2(2), 1-18.
25. Leming, J. S. (2008). Research and practice in moral and character education: loosely coupled phenomena. L. P. Nucci & D. Narvaez (Eds.), Handbook of moral and character education Inc (134-161). London ve New York: Routledge, Taylor ve Francis Group.
26. Lickona, T. (1991). Educating for Character: How school Can Teach Respect and Responsibility. New York: Battam.
27. MEB. (2005). İlköğretim 1-5. Sınıf Programları Tanıtım El Kitabı. Ankara: MEB.
28. MEB. (2010). 8 Eylül 2010 tarih ve 53 sayılı İlk Ders Genelgesi.
29. Özkan, M. & Arslantaş, H. İ. (2013). Etkili öğretmen özellikleri üzerine sıralama yöntemiyle bir ölçekleme çalışması. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(1), 311-330.
30. Özüpekçe, S. (2014). Ortaöğretim lise 1. sınıf coğrafya derslerinde bilgisayar destekli coğrafya öğretiminin öğrencilerin coğrafya dersine karşı tutum, başarı ve hatırda tutma düzeyine etkisi. (Yayınlanmamış Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir).
31. Senemoğlu, N. (2011). Gelişim öğrenme ve öğretim. Ankara: PegemA.
32. Şahin, T. & Katılmış, A. (2016). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının değerler eğitimi öz-yeterlilikleri. Alan Araştırmaları Dergisi (ALEG), 2(1), 1-16.
33. Şirin, A. (1983). Gençlerin değerler sıralaması üzerine bir araştırma (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul).
34. Tan, Ş. (2009). Öğretim hedeflerinin belirlenmesi. Ş. Tan (Der.) Öğretim ilke ve yöntemleri içinde (4.basım) (s.72-101). Ankara: Pegem Akademi.
35. Ulusoy, K. ve Dilmaç B. (2014). Değerler Eğitimi. Ankara: Pegem Akdemi.
36. Ünlü, M. (2016). Coğrafya ders kitaplarında hazırlık çalışmalarının temel özellikleri. Marmara Coğrafya Dergisi, 34, 1-8.
37. Ünlü, M. & Yıldırım, S. (2016). CBS ile oluşturulmuş tematik haritaların kullanımının öğrencilerin başarısına etkisinin değerlendirilmesi. Marmara Coğrafya Dergisi, 33, 77-95.
38. Yalar, T. & Yanpar-Yelken, T. (2011). Değerler eğitiminin iyileştirilmesi ile ilgili öğretmen görüşlerinin belirlenmesi ve bir program modülü örneğinin geliştirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 10(38), 79-98.
39. Yazar, T. (2012). Öğretmen adaylarının değerler hakkındaki görüşleri. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 2(1), 61-68.
40. Yeşil, R. & Aydın, D. (2007). Demokratik değerlerin eğitiminde yöntem ve zamanlama. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 14, 21-29.
41. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2006) Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (5.Basım). Ankara: Seçkin.
42. Yıldırım, K. (2009). Values education experiences of Turkish class teachers: A phenomeonological approach. Eğitim Araştırmaları-
43. Yıldırım, T. & Pınar, A. (2015). Coğrafya öğretiminde yansıtıcı düşünmeye dayalı öğretimin öğrenci başarısına ve öğrenmenin kalıcılığına etkisi. Marmara Coğrafya Dergisi, 31, 281-299.
44. Yüksel, G. (2012). İlköğretim öğretmenlerinin karakter eğitimi yetkinlik inançları ile ahlaki olgunluk düzeyleri arasındaki ilişki. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir).
45. Zaman, S., Siyamoğlu, S., Özgürbüz, İ.E. & Veisalov, E. (2016). Coğrafya öğretmenlerinin özel alan yeterliliklerine yönelik görüşleri (Trabzon örneği). Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(3), 813-837.