ARAP COĞRAFYACILARDAN 10 – 13. YÜZYILLAR ENDÜLÜS ŞEHİRLERİ VE BAŞLICA EKONOMİK ÖZELLİKLERİ

Öz

8. asırda bilimsel yükselişine başlayan İslam dünyası, aslında 12. yüzyılda zirveye ulaşmıştı. Bu dönemin başındaki bilimsel araştırmaların, Yunan ve Hint medeniyetlerinin kültürel mirasının değerlendirilmesi olduğu iyi bilinen bir gerçektir. Endülüs, İber Yarımadası'nda Müslüman Arapların etkisi altındaki bölgeye 711 ve 1492 yılları arasında verilen addır. Bu dönemde, bu bölge dünyanın bilimsel lideri ve 400-500 yıldır dünyanın en aydınlık uygarlığıydı. Bu çalışmanın amacı, 10. ve 13. yüzyıllar arasındaki Endülüs şehirlerini ve başlıca ekonomik özelliklerini incelemektir. Bu amaçla, o dönem Arap Coğrafyacılar tarafından yazılmış 14 adet seyahat ve coğrafya kitabı incelenmiştir. Böylece İslam hâkimiyetindeki İber Yarımadası’nın şehirleri ve bu şehirlerdeki ekonomik faaliyetlerinin genel özellikleri Arap coğrafyacılarının anlatımıyla günümüze kazandırılmak istenmiştir.  Çalışmanın sonucunda Endülüs şehirlerinin oldukça önemli birer tarım, ticaret ve ticaret şehirleri olduğu, şehirlerin ticari ilişkilerinin deniz aşırı ülkelere kadar uzandığı ortaya çıkmıştır. 

Anahtar Kelimeler

• Coğrafya,tarihi coğrafya,Endülüs,Arap coğrafyacılar

Andalusian Cities and Their Main Economic Features in 10th to 13th Centuries Through the Arab Geographers

Öz

The Islamic world, which had initiated its scientific rise in around the 8th century, actually had reached its peak in the 12th century. It is a well-known fact that the scientific studies in the beginning of this period were as the evaluation of the cultural heritage of the Greek and the Indian civilizations. Andalusia is the name given to the area which was under the impact of Muslim Arabs in the Iberian Peninsula between 711 and 1492. During this period, this region was the scientific leader of the world and it was the brightest civilization of the world for 400-500 years. The aim of this study is to investigate the specifications of Andalusia cities between 10th and 13th centuries. For this purpose, 14 the handwritten travel and geography books which were written by Arab Geographers of that period studied in order to reveal the Historic Geography of Andalusia. As a result of the study, it is clearly understood that the Andalusian cities are very important agricultural, commercial and commercial cities and It has become clear that commercial relations of cities extend to overseas countries.

Anahtar Kelimeler

• Geography,historical geography,Andalousia,Arab geographers

Kaynakça

1. Al-Andalus, (2003). 12 Ekim 2016 tarihinde http://www.oxfordreference.com/views/ENTRY.html?subview=Main&entry=t125.e161 adresinden edinilmiştir.
2. Baker, A. R. (2007). Classifying geographical history. The Professional Geographer, 59(3), 344-356.
3. Bekri El Endelusi. (1954). Mu'jam ma Ista'jam min Asma' al-Bilad va-l Mavadi, by Mostafa al Saqa (Ed.), A’lam al Kitab, Beyrut. Lübnan.
4. Beksaç, A. E. (1995). Endülüs. İslâm Hâkimiyetindeki İspanya. İslam Ansiklopedisi. Cilt: 11, sayfa: 225-232.
5. El Umeri, Ibn Fadlullah. (2010). Mesalik el – Absar fi Memalik el- Amsar. K.S. Jubur and M. Najm (Ed.), c. 1. Dar al- Kutub al- Ilmiyah. Lebanon.
6. Eskikurt, A. (2005). Tarihi coğrafya çalışmalarının metodolojisi konusunda genel bir değerlendirme. Marmara Coğrafya Dergisi, 11, 39-64.
7. Gerber, J. S. (1992). The Jews of Spain: A History of the Sephardic Experience. New York: Free Press.
8. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı. (2016). 2015 Yılı Zeytin ve Zeytinyağı Raporu. Gümrük ve Ticaret Bakanlığı. Ankara: Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü Yayınları.

9. Gümüşçü, O. (2006). Tarihi Coğrafya. Kavramlar-Tarihçe-Kaynaklar-Mekân. İstanbul: Yeditepe Yayınları
10. Himyeri. (1975). Kitab al-Ravd al-Mitar, I. Abbas (Ed.). Beyrut, Lübnan. http://www.islamansiklopedisi.info/dia/ayrmetin.php?idno=110211&idno2=c110127#1 adresinden edinilmiştir
11. İbn Batuta. (1987). al-Rihla, Sheikh Mohammed Abd al Muneem al Arian and Mostafa al Qassas (Ed.), Dar al Ihya al uloom, Beyrut, Lübnan.
12. İbn el-Verdi. (2008), Harîdat al-'Ajâ'ib va farîdat al-garâib, Maktab al Saqafat al Diyniyye. Kahire, Mısır.
13. İbn- i Havkal. (1873). Kitab el Masalik ve’l Mamalik. M.J. de Goeje (Ed.), E.J. Brill. Leiden, Netherland.
14. İdrisi. (2002). Kitab Nuzhat Al-Mushtaq, reprinted by Maktab al Saqafat al Diyniyye, Kahire, Mısır.
15. İstahri. (1870). Kitāb Masālik al-Mamālik, Mj de Goeje (Ed.), Ej Brill. Leiden, Netherland.
16. Kennedy, H. (2014). Muslim Spain and Portugal: A political history of al-Andalus. Routledge.
17. Maden, S. (2008). Türk edebiyatında seyahatnameler ve gezi yazıları. A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 37.
18. Makdisi. (1902). Ahsan al-Takasim Fi Ma’rifat al-Aqaim. E.J. Brill. Leiden. Leiden, Netherland
19. Makki, M. (1994). The political history of al-Andalus (92/711-897/1492). The Legacy of Muslim Spain. Salma Khadra Jayyusi (Ed.), 1, 3-87. Leiden, Netherland
20. Menocal, M. R. (2006). Dünyanın İncisi Endülüs Modeli. İstanbul: Etkileşim Yayınları.
21. Mesudi, (1973). Muruj al-Dhahab va-Maʿadin al-Cevher, vol. 1-2, Mohammad Muhyi al-Din ʿAbd al-Hamid (Ed.),. Dar al- Fikr, Beyrut, Lübnan.
22. Özdemir, M. (1997). Endülüs’ ün Yıkılış Sürecinde Öne Çıkan Bazı Hususlar. AÜ İlâhiyat Fakültesi Dergisi, XXXV, 233- 254.
23. Taberi. Tarih el-Umem va’l-Müluk. Abu Ja‘far Muhammad ibn Jarir Tabari. Abu Suhayb al-Karmi (Ed.), c. 13. Dar!ül Ibn Kesir. Riyad. S. Arabistan.
24. Yakubi. (1890). Kitab el Buldan. Leiden, Netherland.
25. Yakut al-Hamavi. (1977). Kitab mu'jam el-buldan, reprinted Dar Sadeer lil-Ṭibaʿah wa-al-Nashr; Beyrut, Lübnan.
26. Zekeriya el-Kazvni. (1849). Asar el-bilad ‘Aca'ib el-makhlukat, F. Wüstenfeld (Ed.), Göttingen.