İLKÖĞRETİM İKİNCİ KADEMEDE COĞRAFYA EĞİTİMİ VE ÖĞRETİMİ: ÖĞRENME ALANLARI VE KAZANIM BOYUTU

Öz

İlköğretime ilişkin yeni öğretim programlarında derslerin bütünlüğü esas alınmış ve coğrafya dersi de bu çerçevede değerlendirilmiştir. İlköğretim ikinci kademesinde fen ve teknoloji ile sosyal bilgiler derslerinde coğrafyaya ait konulara yer verilmiştir. Coğrafya eğitimi, 1. sınıfta hayat bilgisi dersi ile başlamakta, fen ve teknoloji dersi ile 8. sınıfın sonuna kadar sürmektedir. İkinci kademede ise öğrencilere, genel coğrafi bilgiler ile ülkemizin coğrafi özelliklerine ilişkin temel bilgilere yer verilmektedir. Bu çalışmada, ilköğretim okullarının ikinci kademesinde coğrafya ile ilgili konuların yeri belirlenerek, çeşitli öğretim programlarında coğrafya ile ilgili konulardan hangilerine yer verildiği tespit edilmeye çalışılmıştır. Zira ilköğretimde birden fazla akademik disipline ilişkin bilgilere yer veren öğretim programlarında (hayat bilgisi, sosyal bilgiler ile fen ve teknoloji), coğrafya ile ilgili konuları ilgili programlar detaylı bir şekilde incelemeden, bir çırpıda bakıp görmek mümkün değildir. Bu araştırmada,aşağıdaki soruların cevabı araştırılacaktır. İlköğretim okullarının ikinci kademesinde coğrafyaya ilişkin konular hangi derslerde verilmektedir? Bu derslerin hangi öğrenme alanlarında, coğrafyaya ne şekilde yer verilmiştir? Söz konusu derslerde coğrafyayı ilgilendiren hangi konulara ve kazanımlara yer verilmektedir? Ayrıca bu çalışmada, ilköğretimi bitirdiğinde öğrencilerin sahip olması gereken coğrafi bilgi, beceri ve bakış açılarına ilişkin öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Coğrafya Eğitimi, Öğretim Programları, İlköğretim

Kaynakça

1. Efe, R., 1997, Coğrafyada Yeni Yaklaşımlar, Coğrafya Eğitiminde Çağdaş Metod ve Teknikler. Marmara Coğrafya Dergisi, Sayı:1, s.135-149, İstanbul.
2. Engin, İ.-Akbaş, Y.-Gençtürk, E., 2003, 1. Coğrafya Kongresinden Günümüze Liselerimizde Müfredat Programlarındaki Değişimler. Milli Eğitim Dergisi, Sayı:157, Ankara.
3. GFL (Geography For Life), 1994, The National Geography Standarts 1994. Washington D.C.: Geography Education Standarts Project.
4. Kızılçaoğlu, A., 2006, İlköğretimin İlk Kademesinde Coğrafya Eğitimi ve Öğretimi. Marmara Coğrafya Dergisi, Sayı:14, s.81-106, İstanbul.
5. MEB (Milli Eğitim Bakanlığı), 2005a, İlköğretim Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programı ve Kılavuzu (1., 2. ve 3. Sınıflar). Milli Eğitim Bakanlığı, Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı, Ankara.
6. MEB (Milli Eğitim Bakanlığı), 2005b, İlköğretim Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı ve Kılavuzu (4., 5. Sınıflar). Milli Eğitim Bakanlığı, Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı, Ankara.
7. MEB (Milli Eğitim Bakanlığı), 2005c, İlköğretim Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı ve Kılavuzu (6., 7. ve 8. Sınıflar). Milli Eğitim Bakanlığı, Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı, Ankara.
8. MEB (Milli Eğitim Bakanlığı), 2005d, Sosyal Bilgiler 4.-5. Sınıf Programı, Milli Eğitim Bakanlığı, Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı, Ankara.

9. MEB (Milli Eğitim Bakanlığı), 2005e, Sosyal Bilgiler 6.-7. Sınıf Programı, Milli Eğitim Bakanlığı, Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı, Ankara.
10. Ünlü, M., 2001, İlköğretim Okullarında Coğrafya Eğitim ve Öğretimi. Marmara Coğrafya Dergisi, sayı:4, s.31-47, İstanbul.