Araştırma Makalesi

Diyaframla Sac Şekillendirme İşleminde 15-5PH Malzeme İçin Sayısal ve Deneysel Tasarım Yöntemleri Kullanılarak Geri Esnemenin İncelenmesi

Cilt: 22 Sayı: 2 29 Kasım 2024
PDF İndir
TR EN

Diyaframla Sac Şekillendirme İşleminde 15-5PH Malzeme İçin Sayısal ve Deneysel Tasarım Yöntemleri Kullanılarak Geri Esnemenin İncelenmesi

Öz

Diyaframla sac şekillendirme havacılıkta yaygın olarak kullanılan bir şekillendirme yöntemidir. Bu işlemde sac kalıba tutturulur, form makinesine yerleştirilir ve gaz basıncı uygulanır. Gazın etkisiyle şişen diyafram, basıncı sac yüzeyine ileterek kalıbın şeklini almasını sağlar. Bu yöntemde işlem sonunda sac metalde ortaya çıkan davranışlardan biri de geri esnemedir. Kalıp tasarımı bu esneme miktarı dikkate alınarak gerçekleştirilir. Geri esneme miktarında öne çıkan parametrelerden bazıları büküm yarıçapı, büküm açısı, malzeme kalınlığı ve malzeme türüdür. Çalışmamızda havacılık sektöründe yaygın olarak kullanılan 15-5PH paslanmaz çeliğin diyaframla şekillendirilmesinde geri esneme davranışı incelenmiştir. Deneysel çalışmalar için malzeme kalınlığı 0,813 mm, 1,27 mm, 1,6 mm ve 2 mm olarak belirlenmiştir. Çalışma sonunda 15-5PH malzemede proses parametrelerine bağlı olarak geri esneme oranını %90'ın üzerinde doğrulukla veren matematiksel bir ifade elde edilmiştir. Ayrıca çalışma parametrelerinin geri esneme davranışı üzerindeki temel etkileri Taguchi’nin L32 tasarımı temelinde ANOVA ile belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Yu, F., et al., Double diaphragm forming simulation using a global-to-local modelling strategy for detailed defect detection in large structures. Composites Part A: Applied Science and Manufacturing, 2021. 147: p. 106457.
  2. 2. Internet: Azo Materials.Stainless Steel - Grade 301. https://www.azom.com/article.aspx?ArticleID=960, Access Date: November 17, 2024.
  3. 3. Kumat, S.S. and P.S. Shiakolas, Design, Prototyping, and Characterization of a Micro-Force Sensor Intended for Tissue Assessment in Confined Spaces. IEEE Sensors Journal, 2024.
  4. 4. Internet: Azo Materials. Editorial Feature AISI 4140 Alloy Steel. https://www.azom.com/article.aspx?ArticleID=6769. Access Date: November 17, 2024.
  5. 5. Codolini, A., et al., Characterisation of process-induced variability in wrinkle defects during double diaphragm forming of non-crimp fabric. Composites Part B: Engineering, 2024. 281: p. 111549.
  6. 6. Yanagimoto, J., K. Oyamada, and T. Nakagawa, Springback of high-strength steel after hot and warm sheet formings. CIRP annals, 2005. 54(1): p. 213-216.
  7. 7. Yang, X., et al., Prediction of springback in air-bending of Advanced High Strength steel (DP780) considering Young׳ s modulus variation and with a piecewise hardening function. International Journal of Mechanical Sciences, 2016. 105: p. 266-272.
  8. 8. Hassan, H.U., et al., Accurate springback prediction in deep drawing using pre-strain based multiple cyclic stress–strain curves in finite element simulation. International Journal of Mechanical Sciences, 2016. 110: p. 229-241.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Makine Mühendisliğinde Optimizasyon Teknikleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Kasım 2024

Gönderilme Tarihi

4 Eylül 2024

Kabul Tarihi

17 Kasım 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 22 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çelik, Y., Ülke, İ., Yurdakul, M., & İç, Y. T. (2024). Diyaframla Sac Şekillendirme İşleminde 15-5PH Malzeme İçin Sayısal ve Deneysel Tasarım Yöntemleri Kullanılarak Geri Esnemenin İncelenmesi. Makina Tasarım ve İmalat Dergisi, 22(2), 93-102. https://doi.org/10.56193/matim.1543433
AMA
1.Çelik Y, Ülke İ, Yurdakul M, İç YT. Diyaframla Sac Şekillendirme İşleminde 15-5PH Malzeme İçin Sayısal ve Deneysel Tasarım Yöntemleri Kullanılarak Geri Esnemenin İncelenmesi. MATİM. 2024;22(2):93-102. doi:10.56193/matim.1543433
Chicago
Çelik, Yusuf, İbrahim Ülke, Mustafa Yurdakul, ve Yusuf Tansel İç. 2024. “Diyaframla Sac Şekillendirme İşleminde 15-5PH Malzeme İçin Sayısal ve Deneysel Tasarım Yöntemleri Kullanılarak Geri Esnemenin İncelenmesi”. Makina Tasarım ve İmalat Dergisi 22 (2): 93-102. https://doi.org/10.56193/matim.1543433.
EndNote
Çelik Y, Ülke İ, Yurdakul M, İç YT (01 Kasım 2024) Diyaframla Sac Şekillendirme İşleminde 15-5PH Malzeme İçin Sayısal ve Deneysel Tasarım Yöntemleri Kullanılarak Geri Esnemenin İncelenmesi. Makina Tasarım ve İmalat Dergisi 22 2 93–102.
IEEE
[1]Y. Çelik, İ. Ülke, M. Yurdakul, ve Y. T. İç, “Diyaframla Sac Şekillendirme İşleminde 15-5PH Malzeme İçin Sayısal ve Deneysel Tasarım Yöntemleri Kullanılarak Geri Esnemenin İncelenmesi”, MATİM, c. 22, sy 2, ss. 93–102, Kas. 2024, doi: 10.56193/matim.1543433.
ISNAD
Çelik, Yusuf - Ülke, İbrahim - Yurdakul, Mustafa - İç, Yusuf Tansel. “Diyaframla Sac Şekillendirme İşleminde 15-5PH Malzeme İçin Sayısal ve Deneysel Tasarım Yöntemleri Kullanılarak Geri Esnemenin İncelenmesi”. Makina Tasarım ve İmalat Dergisi 22/2 (01 Kasım 2024): 93-102. https://doi.org/10.56193/matim.1543433.
JAMA
1.Çelik Y, Ülke İ, Yurdakul M, İç YT. Diyaframla Sac Şekillendirme İşleminde 15-5PH Malzeme İçin Sayısal ve Deneysel Tasarım Yöntemleri Kullanılarak Geri Esnemenin İncelenmesi. MATİM. 2024;22:93–102.
MLA
Çelik, Yusuf, vd. “Diyaframla Sac Şekillendirme İşleminde 15-5PH Malzeme İçin Sayısal ve Deneysel Tasarım Yöntemleri Kullanılarak Geri Esnemenin İncelenmesi”. Makina Tasarım ve İmalat Dergisi, c. 22, sy 2, Kasım 2024, ss. 93-102, doi:10.56193/matim.1543433.
Vancouver
1.Yusuf Çelik, İbrahim Ülke, Mustafa Yurdakul, Yusuf Tansel İç. Diyaframla Sac Şekillendirme İşleminde 15-5PH Malzeme İçin Sayısal ve Deneysel Tasarım Yöntemleri Kullanılarak Geri Esnemenin İncelenmesi. MATİM. 01 Kasım 2024;22(2):93-102. doi:10.56193/matim.1543433

Cited By