Rüya Reklamcılığı: Bilinçaltı ve Rüyaların Reklam Stratejilerinde Kullanımı
Abstract
Rüya Reklamcılığı (Dreamvertising), tüketicinin bilinçdışı süreçlerine erişerek marka mesajlarını rüya aracılığıyla iletmeyi amaçlayan, reklamcılığın en yeni ve tartışmalı alanlarından biridir. Bu çalışma, rüya reklamcılığının pazarlama iletişimi bağlamında nasıl konumlandığını ve tüketici üzerindeki potansiyel etkilerini incelemektedir. Araştırmanın temel konusu, markaların rüya süreçlerini bir reklam mecrasına dönüştürme stratejileridir. Çalışmanın amacı, rüya reklamcılığının yöntemlerini, etik boyutlarını ve uygulama biçimlerini üç farklı vaka üzerinden analiz etmektir. Araştırma, nitel karşılaştırmalı çoklu vaka çalışması olarak tasarlanmış; Burger King’in “Nightmare King”, Coors’un “Big Game Dream” ve Xbox’ın “Made from Dreams” kampanyaları doküman analizi yoluyla incelenmiştir. Bulgular, Burger King kampanyasının rüyayı ve kâbusu yaratıcı bir tema olarak kullandığını, ancak uyku sırasında doğrudan bir müdahale içermediğini göstermektedir. Coors kampanyası, hedefli rüya kuluçkasından esinlenen bir yöntemle rüya içeriğini etkilemeyi amaçlamış; bununla birlikte kampanyanın etkililiğine ilişkin iddiaların büyük ölçüde marka ve kampanya kaynaklarına dayandığı görülmüştür. Xbox kampanyasında ise katılımcıların bildirdikleri rüya anlatıları ve uykuya ilişkin ölçümler yaratıcı içeriğe dönüştürülmüştür. Bu farklı yönelimler, rüya reklamcılığının yalnızca bilinçdışı etki aracı olmadığını, aynı zamanda marka deneyimini yeniden tanımlayan bir iletişim biçimi olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, çalışma rüya reklamcılığının subliminal reklamcılığın ötesine geçen, teknolojik, psikolojik ve etik boyutları bulunan çok katmanlı bir olgu olduğunu ortaya koymaktadır.
Keywords
References
- Alanis, K. (2018). Burger King’s Halloween burger is designed to give you nightmares, study says. Star-Telegram. https://www.star-telegram.com/news/nation-world/national/article220236660.html
- Amatulli, C., De Angelis, M., Pichierri, M., & Guido, G. (2018). The importance of dream in advertising: Luxury versus mass market. International Journal of Marketing Studies, 10(1), 71–81. https://doi.org/10.5539/ijms.v10n1p71
- Block, M. P., & Vanden Bergh, B. G. (1985). Can you sell subliminal messages to consumers? Journal of Advertising, 14(3), 59–62. https://doi.org/10.1080/00913367.1985.10672960
- Broyles, S. J. (2006). Subliminal advertising and the perpetual popularity of playing to people’s paranoia. Journal of Consumer Affairs, 40(2), 392–406. https://doi.org/10.1111/j.1745-6606.2006.00063.x
- Carr, M., Haar Horowitz, A., Amores, J., & Maes, P. (2020). Towards engineering dreams. Consciousness and Cogni-tion, 85, Article 103006. https://doi.org/10.1016/j.concog.2020.103006
- Cerf, M. (2023). Dream marketing: A method for marketing communication during sleep and dreams [Preprint]. SSRN. https://doi.org/10.2139/ssrn.4353051
- Darnov, D. (2023). Do humans dream of electric ads? Intermédialités / Intermediality, (41), 1–21. https://doi.or-g/10.7202/1106557ar
- Ercan, Ö., & Kabakçı, A. C. (2019). Subliminal advertising applications in sport: Neuromarketing. International Journal of Sport Culture and Science, 7(1), 41–50. https://doi.org/10.14486/IntJSCS803
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Communication Studies
Journal Section
Research Article
Publication Date
September 4, 2026
Submission Date
August 9, 2026
Acceptance Date
August 23, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 11