A STUDY ON DETERMINING THE LEVEL OF NEED FOR FORENSIC ACCOUNTING FROM THE PERSPECTIVE OF LAWYERS AND JUDGES

Öz

The increasing volume of financially significant transactions within businesses, coupled with the rising number of disputed cases driven by personal interests and referred to courts, has intensified the need for accounting expertise. The complex nature of financial disputes brought before courts has heightened the necessity for the forensic accounting profession among legal practitioners. Forensic accounting, which is widely practiced especially in America and Canada, is a discipline that aims to examine the accounting records submitted to the court and present the evidence to the court through the analyzes and examinations made in this process. In this study, the perspectives of practicing attorneys and judges on forensic accounting were examined to assess their viewpoints and to determine the extent of the need for forensic accounting. A survey was conducted with 304 lawyers and judges working in the provinces of Siirt, Batman, Şırnak, Mardin, Şanlıurfa and Gaziantep in the Southeastern Anatolia Region. The data obtained in the study were analyzed with SPSS 24 statistical analysis software. The findings have demonstrated that forensic accounting is an essential necessity in resolving accounting-related cases brought before the courts.

Anahtar Kelimeler

• Accounting
• Forensic Accounting
• Law
• Litigation Process

AVUKAT VE HÂKİMLERİN BAKIŞ AÇISIYLA ADLİ MUHASEBEYE DUYULAN İHTİYAÇ DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Öz

İşletmelerde gerçekleşen mali nitelikli işlemlerin artışıyla birlikte, ihtilaflı olayların sayısının da yükselmesi, şahsi çıkarlar nedeniyle mahkemeye taşınan vakaların çoğunda muhasebe bilimine olan gereksinimi artırmaktadır. Mahkemelere intikal eden finansal vakaların karmaşık yapısı karşısında hukukçular, adli muhasebecilik mesleğine olan ihtiyacı giderek daha fazla hissetmektedir. Özellikle Amerika ve Kanada’da yaygın olarak uygulanan adli muhasebecilik, mahkemeye intikal eden muhasebe nitelikli vakaların incelenmesi ve bu süreçte yapılan analizlerle toplanan delillerin mahkemeye sunulması amacıyla gerçekleştirilen bir disiplindir. Bu çalışmada, adli muhasebe alanında uygulayıcı olan avukat ve hâkimlerin görüşlerine başvurularak, adli muhasebeye ilişkin bakış açıları değerlendirilmiş ve adli muhasebeye olan gereksinim düzeyi belirlenmiştir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yer alan Diyarbakır, Siirt, Batman, Şırnak, Mardin, Şanlıurfa ve Gaziantep illerinde faaliyet gösteren avukatlar ve hâkimlerden oluşan 304 kişiye anket yapılmıştır. Araştırmada toplanan veriler, SPSS 24 istatistiksel analiz yazılımı kullanılarak incelenmiştir. Sonuçlar, mahkemeye intikal etmiş muhasebe nitelikli olayların çözülmesinde adli muhasebenin bir ihtiyaç olduğunu ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

• Adli muhasebe
• Dava Süreci
• Muhasebe
• Hukuk

Kaynakça

1. Akyel, N. (2016). Adli muhasebe çerçevesinde hukuk eğitiminde muhasebe derslerinin önemi. 3. Uluslararası Muhasebe ve Finans Araştırmaları Kongresi (ICAFR 16) Özel Sayısı, 95-108.
2. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., & Yıldırım, E. (2007). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Sakarya Yayıncılık.
3. Arıkan, R. (2004). Araştırma teknikleri ve rapor yazma. Asil Yayın Dağıtım.
4. Barzinji, Z. A. Q., Yusoff, W. S., Rosbi, M. S. B. M., Salleh, M. F. M., & Abdullah, A. H. (2022). The effect of forensic accounting on fraud prevention: The moderating role of internal control effectiveness. International Journal of Economics, Commerce and Management, 10(1), 213–230.
5. Boztepe, E. (2024). Türkiye’de adli muhasebe alanında yayımlanmış tezlerin analizi. International Anatolia Academic Online Journal, 10(1), 102–117.
6. Caruana, Y., Grima, S., Thalassinos, Y., & Baldacchino, P. J. (2020). The effectiveness of forensic auditors in the insurance process. International Journal of Finance, Insurance and Risk Management, 10(4), 134–158. https://doi.org/10.35808/ijfirm/244
7. Crumbley, D. L. (1995). Forensic accountants appearing in the literature. New Accountant, 10(7), April.
8. Crumbley, D. L., Heitger, L. E., & Smith, G. S. (2015). Forensic and investigative accounting (8th ed.). CCH Incorporated.

9. Çekmen, Y. (2022). Muhasebede yapılan hatalar, hileler ve adli muhasebe. İksad Yayınevi.
10. Doğan, D. (2019). Adli muhasebe kapsamında vergi kaçakçılığı suçları: Bir vak’a çalışması (Yüksek lisans tezi). Akdeniz Üniversitesi.
11. Gülten, S. (2010). Adli muhasebe kavramı ve adli müşavirlik mesleği. Ankara Barosu Dergisi, 68(3), 311–319.
12. Hopwood, W. S., Leiner, J. J., & Young, G. R. (2012).
13. Forensic accounting and fraud examination. McGraw-Hill Education.
14. Ibex, T., & Grippo, F. (2008). Forensic accounting: Should it be a required course for accounting majors? The Journal of Applied Business Research, 24(1), 129–136.
15. Katı, M. (2022). Adli muhasebe. In A. Kahramanoğlu (Ed.), Güncel finans, bankacılık ve sigortacılık çalışmaları (ss. 49–64). Efe Akademi Yayınları.
16. Keleş, D., & Keleş, Ü. (2014). Adli muhasebecilik mesleği ve Türkiye’deki uygulamalar. Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Elektronik Dergisi, 5(9), 53–75.
17. Kızıl, C., Akman, V., & Yılmaz, B. (2019). Adli muhasebe ve adli muhasebecilik mesleğine genel bir bakış. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 58–73. https://doi.org/10.18221/bujss.560774
18. Makarenko, I., & Plastun, A. (2017). The role of accounting in sustainable development. Accounting and Financial Control, 1(2), 4–12. https://doi.org/10.21511/afc.01(2).2017.01
19. Okunbor, J. A., & Obaretin, O. (2010). Effectiveness of the application of forensic accounting services in Nigerian corporate organizations. European Journal of Economics, Finance and Administrative Sciences, 27, 90–103.
20. Owojori, A. A., & Asaolu, T. O. (2009). The role of forensic accounting in solving the vexed problem of corporate world. European Journal of Scientific Research, 29(2), 183–187.
21. Ramaswamy, V. (2007). New frontiers: Training forensic accountants within the accounting program. Journal of College Teaching & Learning, 4(9), 31–38.
22. Rehman, A., & Hashim, F. (2021). Can forensic accounting impact sustainable corporate governance? Corporate Governance: The International Journal of Business in Society, 21(1), 212–227. https://doi.org/10.1108/CG-06-2020-0269
23. Rezaee, Z., & Lander, G. H. (1996). Introduction to forensic accounting. Managerial Auditing Journal, 11(4), 16–25.
24. Rezaee, Z. (2002). Financial statement fraud: Prevention and detection. John Wiley & Sons.
25. Saruhan, Ş. C., & Özdemirci, A. (2011). Bilim, felsefe ve metodoloji (2. bs.). Beta Basım Yayınları.
26. Sekaran, U., & Bougie, R. (2016). İşletme için araştırma yöntemleri: Beceri geliştirme yaklaşımı. John Wiley & Sons.
27. Sert, B. (2019). Muhasebe ve hukuk meslek mensuplarının adli muhasebe ihtiyacına yönelik değerlendirmeleri: Sakarya ili örneği (Yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi.
28. Taştan, H. (2018). Adli muhasebe. Okan Üniversitesi Yayınları.
29. Ulucan Özkul, F., & Pektekin, P. (2009). Muhasebe yolsuzluklarının tespitinde adli muhasebecinin rolü ve veri madenciliği tekniklerinin kullanılması. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 11(4), 57–88.
30. Ural, A., & Kılıç, İ. (2013). Bilimsel araştırma süreci ve SPSS ile veri analizi (4. baskı). Detay Yayıncılık.