ÖĞRENME ALANLARI VE DEĞERLER AÇISINDAN 2018 VE 2024 SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

Çiğdem Kan; Serkan Çevik

ÖĞRENME ALANLARI VE DEĞERLER AÇISINDAN 2018 VE 2024 SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

Öz

Bu çalışma, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) bünyesinde yayınlanan “2018 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı” ve “2024 Sosyal Bilgiler Öğretim Programında” belirtilen öğrenme alanları ile öğrencilere kazandırılması hedeflenen değerlerin karşılaştırılmasını amaçlamaktadır. Bu kapsamda çalışmada, nitel araştırma desenlerinden biri olan içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında, MEB Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı (TTKB) bünyesinde sosyal bilgiler dersi için geliştirilen 2018 ve 2024 öğretim programları kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda, 2018 öğretim programındaki öğrenme alanlarının isimlerinin 2024 programında değiştirildiği görülmüştür. 2018 öğretim programında yedi öğrenme alanına, 2024 sosyal bilgiler öğretim programında ise altı öğrenme alanına yer verildiği görülmüştür. Öğrenme alanlarının içeriklerinin karşılaştırılması sonucunda, 2018 ve 2024 programlarındaki öğrenme alanlarının işlediği konuların benzer olduğu, 2024 programında daha ayrıntılı bir içeriğe yer verildiği ve dijitalleşme ve teknolojik gelişmelerle ilgili konulara daha fazla yer verildiği sonuçlarına ulaşılmıştır. 2018 ve 2024 öğretim programlarındaki değerlerin karşılaştırılması sonucunda, 2018 programında on sekiz değer varken 2024 programında bu sayının yirmi değere yükseltildiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Makale ders kitabı inceleme niteliğinde olduğu için etik kurul onayı alınmamıştır. Yazım sürecinde etik ilkelere dikkat edilmiştir.

Kaynakça

Akbulut, Y. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayını.
Akşit, İ. (2011). İlköğretimde görev yapan sosyal bilgiler öğretmenlerinin sosyal bilgiler öğretiminde karşılaştıkları sorunlar (Denizli - Erzurum Örneği).Yüksek Lisans Tezi. Pamukkale Üniversitesi. Denizli.
Altay, N. (2021). Estonya ile Türkiye sosyal bilgiler öğretim programlarının karşılaştırılması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), 262-289. https://doi.org/10.17679/inuefd.591037
Arslan, E. (2022). Nitel araştırmalarda geçerlilik ve güvenilirlik. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı 51: Özel Sayı 1,395-407.
Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 231-274.
Barr, H. (1997). Defininig social studies. Teachers And Curriculum, 1, 6-12. https://doi.org/10.15663/tandc.v1i1.288
Brophy, J. (1990). Teaching social studies for understanding and higher-order applications, The Elemantary School Journal, 90(4), 351-417.
Bursa, S., & Çengelci-Köse, T. (2017). Comparison of Turkish and Canadian social studies curricula in terms of values education. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 7(2), 338-372. https://doi.org/10.18039/ajesi.333738

Çeliktaş, G. B., & Sönmez, Ö. F. (2021). 2018 Sosyal bilgiler öğretim programının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi (Tokat İli Örneği). Uluslararası Türk Kültür Coğrafyasında Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 257-276.
Çepni, O., Kılcan, B. & Palaz, T. (2019). Sosyal bilgiler taslak programının (2017) akademisyen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 50, 522-547.
Çetin, K. (2010). Türk eğitim tarihinde sosyal bilimler ve sosyal bilgilerinin tarihsel süreci. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(1-2).
Çetin, M. A. (2018). Suudi Arabistan Krallığı ve Türkiye Cumhuriyeti sosyal bilgiler öğretim programlarının karşılıklı incelenmesi. Anadolu Eğitim Liderliği Ve Öğretim Dergisi, 6(1), 26-52.
Çiftçi, B. & Akça, D. (2019). 2005 ve 2018 sosyal bilgiler öğretim programlarının coğrafi beceri ve coğrafi kazanım alanlarının karşılaştırılması. Eğitimde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 2(1), 33-59.
Çiydem, E. & Kaymakcı, S. (2021). Türkiye’de sosyal bilgiler dersinin yönelimi üzerine bir değerlendirme. İnsan ve İnsan Dergisi, 8(27), 179-207. https://doi.org/10.29224/insanveinsan.818742
Çoban, O. & Akşit, İ. (2018). 2005 ve 2017 sosyal bilgiler öğretim programlarının öğrenme alanı, kazanım, kavram, değer ve beceri boyutları açısından karşılaştırılması. Journal of History Culture and Art Research, 7(1), 479-505.
Eker, S. (2020). 2005 Sosyal bilgiler öğretim programı ile 2018 sosyal bilgiler öğretim programının karşılaştırmalı analizi. Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 86-103.
Elçiçeği, B. (2023). Türkiye ve Afganistan sosyal bilgiler ders programlarının karşılaştırmalı bir analizi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(3), 752-770. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1307644
Esemen, A. (2020). 2018 sosyal bilgiler dersi öğretim programı kazanımlarında evrensel değerler. Ulusal Eğitim Akademisi Dergisi, 4(2), 89-109. Https://Doi.Org/10.32960/Uead.743762
Gürler, A. & Gürgen, G. (2025). Sosyal bilgiler dersinde coğrafya eğitimi: 2018 ve 2024 öğretim programlarının karşılaştırılması. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES)1-61. https://doi.org/10.30964/auebfd.1519989
Hanaylı, G., Öztürk, A.A., Baysan, S. & Akar-Vural, R. (2020). Sosyal bilgilerin doğası, anlamı ve nasıl öğretildiği üzerine bir durum çalışması: öğretmen görüşleri. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(1), 210-238.
Kabakçı-Yurdakul, I. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Evren ve örneklem içinde (S.108-133), Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayını (1. Baskı).
Kan, Ç. (2010). A.B.D ve Türkiye’de sosyal bilgilerin tarihsel gelişimi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(2), 663-6729
Kan, Ç. (2010). Sosyal bilgiler dersi ve değerler eğitimi. Milli Eğitim Dergisi, 40(187), 138-145.
Kılıçoğlu, G. (2014). Sosyal bilgiler tanımı, dünyada ve ülkemizde gelişimi ve önemi. M. Safran (Ed.), sosyal bilgiler öğretimi içinde (S. 3-16), Ankara: Pegem Yayınları.
Koçoğlu, E. & Aydın, M. (2017). Alan uzmanlarına göre 2017 sosyal bilgiler programının 2005 programı çerçevesinde analizi. International Journal of Social Science Research, 6 (1), 61- 74.
Korkmaz, M. S. & Güler, H. (2020). 1926 yılından günümüze ilköğretim okullarının programları ve sosyal bilgiler. Asia Minor Studies, 8(2), 501-512. https://doi.org/10.17067/asm.738144
Kuru, G. (2020). 2005 ve 2018 sosyal bilgiler ders kitaplarındaki derse özgü becerilerin öğretiminin karşılaştırılması. Kastamonu Education Journal, 28(6), 2410-2423. Https://Doi.Org/10.24106/Kefdergi.702220
Oğuz-Haçat, S. & Demir, F. B. (2018). Sosyal bilim disiplinlerine göre 2005 ve 2018 sosyal bilgiler dersi öğretim programındaki kazanımların değerlendirilmesi. International Journal of New Approaches in Social Studies. 2(2), 27-56.
Önger, S. & Duman, S. N. (2024). 2018, 2023 ve 2024 sosyal bilgiler öğretim programlarının karşılaştırılması. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi. 15(2), 1308-1339. Https://doi.org/10.51460/baebd.1450941
Özmen, C. (2015). Dünyada ve ülkemizde sosyal bilgiler. C. Dönmez, K. Yazıcı (Ed.). Sosyal bilgiler öğretimi içinde (S. 4-19), Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Öztürk, F. Z. & Öztürk, T. (2013). Kanada (Ontario) sosyal bilgiler öğretim programı ve bu programın Türkiye sosyal bilgiler öğretim programıyla karşılaştırılması. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. (14), 485-514. Https://Doi.Org/10.14520/Adyusbd.599
Şara, V. & Teyfur, E. (2021). Güncellenen 5. sınıf sosyal bilgiler öğretim programının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(2), 26-57. Https://Doi.Org/10.31463/Aicusbed.887809
Taşkın, A. M. & Bozkurt, F. (2024). Singapur ve Türkiye sosyal bilgiler dersi öğretim programlarının karşılaştırmalı analizi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(1), 177-199. https://doi.org/10.51460/baebd.1384153
Turan, R. (2020). 2017 Sosyal bilgiler dersi öğretim programına ilişkin öğretmen görüşleri (Aksaray İli Örneği).
Mavi Atlas, 8(2), 256-277. https://doi.org/10.18795/gumusmaviatlas.744979
Türer, C. (2013). Eğitimde içerik analizi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(3), 321-327.
Uğur, A., Coşkun-Keskin, S. & Şenel, T. (2022). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin 2018 sosyal bilgiler öğretim programına yönelik görüşleri. Öğretmen Eğitimi Ve Öğretim, 3(1), 17-37. Https://Doi.Org/10.55661/Jnate.985816
Ütkür-Güllühan, N. & Bekiroğlu, D. (2022). Sosyal bilgiler öğretim programlarının karşılaştırılması: Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye Örneği. Trakya Eğitim Dergisi, 12(2), 787-804. Https://Doi.Org/10.24315/Tred.938184
Yeşilyurt, Y. (2020). Sosyal bilgiler programındaki beceri ve değerlerin Yeni Zelanda sosyal bilgiler programındaki beceri ve değerler ile karşılaştırılması. Journal of Social Sciences And Education, 3(2), 450-464.
Yıldırım, Y. & Çalışkan, A. (2024). 2024 sosyal bilgiler dersi öğretim programının 2005, 2015 ve 2018 programlarıyla karşılaştırılmalı analizi. Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 8(1), 108-142. Https://Doi.Org/10.46452/Baksoder.1485390

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Çiğdem Kan ^*
0000-0001-8513-7740
Türkiye

Serkan Çevik
0009-0002-4582-1446
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

3 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

5 Mart 2025

Kabul Tarihi

3 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA56NU79HA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Kan, Ç., & Çevik, S. (2025). ÖĞRENME ALANLARI VE DEĞERLER AÇISINDAN 2018 VE 2024 SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(1), 19-34. https://izlik.org/JA56NU79HA

AMA

1.Kan Ç, Çevik S. ÖĞRENME ALANLARI VE DEĞERLER AÇISINDAN 2018 VE 2024 SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. MEAD. 2025;9(1):19-34. https://izlik.org/JA56NU79HA

Chicago

Kan, Çiğdem, ve Serkan Çevik. 2025. “ÖĞRENME ALANLARI VE DEĞERLER AÇISINDAN 2018 VE 2024 SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMLARININ KARŞILAŞTIRILMASI”. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi 9 (1): 19-34. https://izlik.org/JA56NU79HA.

EndNote

Kan Ç, Çevik S (01 Temmuz 2025) ÖĞRENME ALANLARI VE DEĞERLER AÇISINDAN 2018 VE 2024 SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi 9 1 19–34.

IEEE

[1]Ç. Kan ve S. Çevik, “ÖĞRENME ALANLARI VE DEĞERLER AÇISINDAN 2018 VE 2024 SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMLARININ KARŞILAŞTIRILMASI”, MEAD, c. 9, sy 1, ss. 19–34, Tem. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56NU79HA

ISNAD

Kan, Çiğdem - Çevik, Serkan. “ÖĞRENME ALANLARI VE DEĞERLER AÇISINDAN 2018 VE 2024 SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMLARININ KARŞILAŞTIRILMASI”. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi 9/1 (01 Temmuz 2025): 19-34. https://izlik.org/JA56NU79HA.

JAMA

1.Kan Ç, Çevik S. ÖĞRENME ALANLARI VE DEĞERLER AÇISINDAN 2018 VE 2024 SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. MEAD. 2025;9:19–34.

MLA

Kan, Çiğdem, ve Serkan Çevik. “ÖĞRENME ALANLARI VE DEĞERLER AÇISINDAN 2018 VE 2024 SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMLARININ KARŞILAŞTIRILMASI”. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi, c. 9, sy 1, Temmuz 2025, ss. 19-34, https://izlik.org/JA56NU79HA.

Vancouver

1.Çiğdem Kan, Serkan Çevik. ÖĞRENME ALANLARI VE DEĞERLER AÇISINDAN 2018 VE 2024 SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMLARININ KARŞILAŞTIRILMASI. MEAD [Internet]. 01 Temmuz 2025;9(1):19-34. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56NU79HA