Research Article

KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE BUHURUMERYEME DAİR

Number: 15 March 30, 2023

KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE BUHURUMERYEME DAİR

Abstract

Çiçek kültürü, Türk milletinin hayatında önemli bir yere sahiptir. Dağda bayırda yetişen kır çiçeklerinin yanında saray, köşk ve evlerin bahçelerinde yer alan çiçekler, yaşamın her kademesine sirayet etmiştir. Osmanlı döneminde çiçekler kitap sanatlarından el sanatlarına, giyim kuşamdan mezar taşlarına, tören ve merasimlerden edebiyata varana kadar birtakım manalar taşımıştır. Klâsik Türk şiiri, çiçeklerin edebiyattaki dilini ifade etme hususunda müstesna bir yere sahiptir. Bahariye kasideleri başta olmak üzere farklı manzumelerde yer alan çiçekler; edebî sanatlardan istifade etmek suretiyle gerçek ve mecâzî manalarıyla ele alınmıştır. Klâsik edebiyatta sıklıkla zikredilen gül, lâle, sünbül, menekşe gibi çiçeklerin yanında sözü edilen çiçeklerden birisi de buhurumeryemdir. Sıklamen olarak da bilinen çiçek, divanlarda yapılan taramalardan hareketle umumiyetle adını oluşturan buhur, micmere, buhurdan kelimeleri ile birlikte kullanılmıştır. Aynı zamanda Hz. Meryem’in isminden hareketle Hz. İsa ile de çokça zikredilmiş, ölüleri diriltme mucizesi ile bağlantılı ele alınmıştır. Ayrıca çiçek şekli, kokusu, tütsü olarak kullanılması, sevgilinin ben (hâl) ve saç (zülf) gibi güzellik unsurları ile ilişkili zikredilmiştir. Çalışmada buhurumeryemin Klasik Türk şiirindeki yansıması ele alınmış, şairlerin tahayyüllerinde ne şekilde canlandığı incelenmeye çalışılmıştır.

Keywords

References

  1. Aksoyak, İ. H. (2018). Gelibolulu Mustafa Âlî dîvânı. https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/58695,gelibolulu-mustafa-ali-divanipdf.pdf?0 adresinden 25.01.2022 tarihinde alınmıştır.
  2. Aktaş, Y. (2010) Mehmed Nebil ve divanı. [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Gazi Üniversitesi.
  3. Alpaydın, B. (2007). Refî‘-i Kâlâyî dîvânı (inceleme-metin). [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul Üniversitesi.
  4. Alvan, T. (2022). Nadide bir çiçek münazarası: Himmetzâde Şeyh Ahmed Cezbî’den Şükûfenâme. Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi, 29, 118-64.
  5. Atacan, M. (2014). Hafız Mehmet Tahir Efendi divanı (İnceleme-Metin). [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Ankara Üniversitesi.
  6. Atasoy, N. (2002). Hasbahçe Osmanlı kültüründe bahar ve çiçek. Aygaz Yayınları.
  7. Ayan, H. (1981). Cevrî, hayatı, edebî kişiliği, eserleri ve divanı’nın tenkidli metni. Atatürk Üniversitesi Yayınları.
  8. Aydemir, Y. (2017). Ravzî dîvânı, https://ekitap.ktb.gov.tr/Eklenti/56190,ravzi-divanipdf.pdf?0 adresinden 21.11.2022 tarihinde alınmıştır.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Creative Arts and Writing

Journal Section

Research Article

Publication Date

March 30, 2023

Submission Date

March 3, 2023

Acceptance Date

March 21, 2023

Published in Issue

Year 2023 Number: 15

APA
Dikmen, M. (2023). KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE BUHURUMERYEME DAİR. Mecmua, 15, 32-51. https://doi.org/10.32579/mecmua.1259573
AMA
1.Dikmen M. KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE BUHURUMERYEME DAİR. Mecmua. 2023;(15):32-51. doi:10.32579/mecmua.1259573
Chicago
Dikmen, Melek. 2023. “KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE BUHURUMERYEME DAİR”. Mecmua, nos. 15: 32-51. https://doi.org/10.32579/mecmua.1259573.
EndNote
Dikmen M (March 1, 2023) KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE BUHURUMERYEME DAİR. Mecmua 15 32–51.
IEEE
[1]M. Dikmen, “KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE BUHURUMERYEME DAİR”, Mecmua, no. 15, pp. 32–51, Mar. 2023, doi: 10.32579/mecmua.1259573.
ISNAD
Dikmen, Melek. “KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE BUHURUMERYEME DAİR”. Mecmua. 15 (March 1, 2023): 32-51. https://doi.org/10.32579/mecmua.1259573.
JAMA
1.Dikmen M. KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE BUHURUMERYEME DAİR. Mecmua. 2023;:32–51.
MLA
Dikmen, Melek. “KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE BUHURUMERYEME DAİR”. Mecmua, no. 15, Mar. 2023, pp. 32-51, doi:10.32579/mecmua.1259573.
Vancouver
1.Melek Dikmen. KLÂSİK TÜRK ŞİİRİNDE BUHURUMERYEME DAİR. Mecmua. 2023 Mar. 1;(15):32-51. doi:10.32579/mecmua.1259573

Cited By

The journal is an open-access, academic, peer-reviewed publication. Articles published in the journal are licensed under the Creative Commons Attribution–NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) license. The journal adopts the principle that providing scientific research to the public free of charge enhances the global circulation of knowledge and, accordingly, ensures immediate open access to all its content.

download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiQ0MgTGlzYW5zLnBuZyIsInBhdGgiOiJmN2VhL2IwOTAvMTA2Ni82OWQ4MzlkNmE5MmZhOC44ODk1MjIyMS5wbmciLCJleHAiOjE3NzU3ODE4NjIsIm5vbmNlIjoiMWI4MzQ4YjZmNjFjNzlmMmEwMDMxNWRlZmFhMDM1OGIifQ.6Bb880izkjeepCOeXFYovwIr4UFZvuRHHdczMHunixIdownload?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiT3BlbiBBxLFyZTMucG5nIiwicGF0aCI6ImE4YTIvMjIzMi9mNDFjLzY5ZTI0NzQzODI2YWQ1Ljc1OTIyMjM0LnBuZyIsImV4cCI6MTc3NjQ0MDY1OSwibm9uY2UiOiJiZDUwNDM2YzI4MzA1ZmEyMTZjOTJjODYxZjcyMDFjOCJ9.mNJqIHN_KvqsDKwmYvp9rGeEpy3GJ0pq0bvI7eXRK2wdownload?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiasSxc2MgMi5wbmciLCJwYXRoIjoiNDQ0Mi8zYjBlLzdiZjEvNjllMjQ3NmQ3NGQ2MDcuNTIwODg4MTcucG5nIiwiZXhwIjoxNzc2NDQwNzAxLCJub25jZSI6IjcyMDZjYmVjMTMxZGMzNzIwMGQxZWJkNjBlNjI0ZGRiIn0.VtUiw32oQHkI9Nh07v6rghGvtsG1naPUuz0RZplus2U