Kemal Tahir'in Romanlarında ve Hikâyelerinde II. Dünya Savaşı

Cumhuriyet dönemi Türk Edebiyatı’nın önemli ve tartışmalı yazarlarından biri olan Kemal Tahir, Türkiye’nin tarihsel-toplumsal-sosyal birtakım esaslara dayanan meselelerini, sorunlarını ve dönüm noktalarını sorgulamış, onlarla ilgili eleştirel birtakım yorumlar ve değerlendirmeler ortaya koymuştur. Bu noktada Kemal Tahir’in eserleri Osmanlı Devleti’nin kuruluş devrinden başlayıp Cumhuriyet döneminin ilerleyen yıllarına kadar götürülebilecek geniş bir zaman dilimini içine almaktadır. Dünyanın kaderini değiştiren olayların başında gelen ve yakın tarihe ait olan II. Dünya Savaşı, bu çerçevede işlenen konulardan veya meselelerden yalnızca biridir. Yazar, her ne kadar Türkiye’nin fiilen katılmadığı bir savaş olsa da, II. Dünya Savaşı’nı kahramanları aracılığıyla genellikle Türkiye’deki etkisi, sonuçları ve halkın yaşananlara bakışı ekseninde değerlendirir. Ayrıca bazı eserlerinde devrin sosyal tarihe dair panoramasını yansıtırken söz konusu savaşı kurgunun konu arka planını oluşturan ve onu destekleyen önemli bir fon olarak kullanır.

Bu çalışmada II. Dünya Savaşı’nın dikkat çeken bir konu olarak işlendiği Körduman, Kelleci Memet, Bozkırdaki Çekirdek, Namuscular, Karılar Koğuşu ve Damağası romanları ile “Dutlar Yetişmedi” ve “Marangoz Ahmet Çavuş” başlıklı hikâyelerden hareket edilerek savaşın nasıl değerlendirildiğiyle ilgili birtakım sonuçlara ulaşılmaya çalışılmıştır. Ayrıca yer yer Kemal Tahir’in bu konudaki görüşleri söz konusu edilmiş ve bu görüşlerin kurguya ne şekilde yansıdığı gösterilmiştir. İncelemenin bütününde verilen değerlendirmeleri ve yorumları somutlaştırmak adına ise incelemenin yapıldığı metinlerden sık sık alıntılara yer verilmiştir.