Turizm Öğrencilerinin Öğrenmeye Açıklık Durumlarının Dijital Araçlarla İnformal Öğrenme Yeterliklerine Ve Sorgulama Becerilerine Etkisi

Yıl 2025, Cilt: 21 Sayı: 3, 870 - 893, 22.12.2025

Ufuk Cem Komşu , Meryem Samırkaş Komşu , Fatma Eban

https://doi.org/10.17860/mersinefd.1700676

Öz

Öğrenme ve eğitim süreçlerinin temel kazanımları arasında olması beklenen sorgulama becerisi ile informal öğrenmelerin önemi, günümüz dijital çağ ortamında daha da artmıştır. Yüksek miktarda ve hızda bilgiye erişebilen lisans öğrencilerinin bu süreçle etkileşiminin incelenmesi, öğrenme süreçlerinin verimliliğinin değerlendirilmesini mümkün kılacaktır. Özellikle, turizm sektörü gibi insanlarla yoğun iletişim gerektiren mesleki beceri ve yeterliklerin gelişiminde, öğrenme hevesinin ve öğrenme etkinliklerine dönük olumlu tutumun, informal öğrenmeyi ve sorgulayarak bilgi kazanımını kolaylaştırması beklenir. Çalışmanın temel amacı, turizm lisans öğrencilerin öğrenmeye açıklık düzeylerinin, dijital araçlarla informal öğrenme yeterlikleri ile sorgulama becerilerine etkisini incelemektir. Nicel desende kurgulanmış bu araştırmada, veri toplama aracı olarak üç ayrı ölçekten oluşan anket formu kullanılmış ve 340 kişilik bir çalışma grubuna uygulanmıştır. Yapısal eşitlik modeli eksenindeki analizlerin sonuçlarına göre, turizm öğrencilerinin öğrenmeye açıklık ile dijital araçlarla informal öğrenme yeterlikleri algısı iyi düzeydeyken, sorgulama becerileri düzeyi daha düşüktür. Akademik başarı düzeyi yüksek olan öğrencilerin dijital araçlarla informal öğrenme yeterlik düzeyinin de daha yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca, hem öğrenmeye açıklık hem de sorgulama becerileri değişkenlerinde, öğrencilerin eğitim aldıkları bölüme göre anlamlı farklılaşmanın bulunduğu ve öğrenmeye açıklık düzeyinin, sorgulama becerileri düzeyini artırıcı etkisi olabildiği saptanmıştır. Turizm lisans eğitiminde, öğrencilerin öğrenmeye ilişkin tutumlarını daha geliştirici ve informal öğrenmeleri teşvik edici müfredat modellerinin geliştirilmesi önerilebilir.

Anahtar Kelimeler

Turizm öğrencileri , dijital araçlarla informal öğrenme , sorgulama becerileri , öğrenmeye açıklık

Etik Beyan

Bu çalışmanın etik denetimi için Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Ve Beşeri Bilimleri Yayın Etik Kurul Başkanlığı’nın 07/03/2025 tarih ve 2025/05 sayılı kararıyla onay alınmış ve 11.03.2025-28980 nolu evrak kaydıyla beyan edilmiştir.

Destekleyen Kurum

Bu çalışmayı destekleyen bir kişi veya kurum bulunmamaktadır.

The Effect of Tourism Students’ Level of Openness to Learning on Informal Learning Competencies and Inquiry Skills with Digital Tools

Öz

The significance of inquiry skills—expected to be among the core outcomes of learning and education processes—and informal learning has increased even further in today’s digital age. Investigating the interaction of undergraduate students, who can access vast amounts of information at high speed, with these processes can enable the evaluation of learning efficiency. Particularly in professions such as tourism, which require intensive communication with people, a passion for learning and a positive attitude toward learning activities are expected to facilitate informal learning and inquiry-based knowledge acquisition. The primary aim of this study is to examine the impact of students’ level of openness to learning on their inquiry skills and competencies in informal learning through digital tools. Designed in a quantitative framework, the research utilized a questionnaire composed of three separate scales as the data collection instrument, applied to a study group of 340 participants. According to the findings based on structural equation modeling, tourism students exhibit a high level of openness to learning and a strong perception of competence in informal learning through digital tools, whereas their inquiry skills are at a lower level. It was also found that students with higher academic achievement levels tend to have higher informal learning competencies through digital tools. Moreover, significant differences were observed in both openness to learning and inquiry skills depending on the students’ department of study, and a more positive attitude toward learning appears to enhance inquiry skill levels. It is suggested that curriculum models that further foster students’ openness to learning and encourage informal learning should be developed within undergraduate tourism education.

Anahtar Kelimeler

Tourism students , informal learning with digital tools , inquiry skills. , Openness to Learning

Etik Beyan

The ethical approval for this study was obtained with the decision dated 07/03/2025 and numbered 2025/05 of the Ethics Committee of Social and Human Sciences Publications at Van Yüzüncü Yıl University, and it was declared with the document registration number 11.03.2025-28980.

Destekleyen Kurum

There is no individual or institution that supported this study.

Kaynakça

• Ada, Ş., Gültekin, S. & Gönenç, H. (2021). Eğitim fakültesi öğrencilerinin e-öğrenmeye yönelik tutumlarının incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25 (4), 1738-1761.
• Akintolu, M. & Letseka, M. (2024). Rethinking openness for learning in open distance learning institutions. Eureka: Social and Humanities, 2, 64–74. doi:10.21303/2504-5571.2024.003375
• Ali, A., Murphy, H. C., & Nadkarni, S. (2014). Hospitality students’ perceptions of digital tools for learning and sustainable development. Journal of Hospitality, Leisure, Sport & Tourism Education, 15, 1-10.
• Alpar, R. (2012). Spor, sağlık ve eğitim bilimlerinden örneklerle uygulamalı istatistik ve geçerlik-güvenirlik. Detay Yayıncılık.
• Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S. & Yıldırım,E. (2010). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri (6. Baskı). Sakarya Yayıncılık.
• Atabay, M. (2022). Çevrimiçi öğrencilerin çevrimiçi öğrenmeye ilişkin memnuniyet durumlarının incelenmesi. Ö. Çakır & H. Emen(Ed.), Sosyal ve Eğitim Bilimlerinde Yeni Yaklaşımlar(s.143-157). Berikan Yayınevi.
• Bertea, P. (2009). Measuring students’ attitude towards e-learning: a case study. International Scientific Conference, E-learning and Software Education, Bucharest- April 9-10, 2009, 1-8.
• Bilici, İ. E. (2017). İnformal öğrenme, çocuk ve suç olgusu. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 37, 21-31.
• Büyüköztürk, Ş. (2009). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi.
• Černá, J., Babická, B., & Nevařil, J. (2021). Using digital technologies for informal learning: A case study among future english teachers. In EDULEARN21 Proceedings (pp. 8595-8602). IATED.
• Chang, W-Y. & Chang, I-Y. (2013). An ınvestigation of students’ motivation to learn and learning attitude affect the learning effect: a case study on tourism management students, Anthropologist, 16(3), 457-463.
• Chetioui, H.,Adelli, H.L.O.,Bendriouch, F.Z., Chetioui, Y. & Lebdaui, K.(2024). An investigation of university students’ attitude, satisfaction and academic achievement in online learning: Empirical evidence from a developing nation. Journal of Applied Research in Higher Education, 20050-7003. doi:10.1108/JARHE-05-2023-0207
• Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). SAGE Publications.
• Czerkawski, B. (2016). Blending formal and informal learning networks for online learning. The international Review of Research in Open and Distributed Learning, 17(3) , 138-156.
• Çakıcı, Ş.K. & Yakışan, M. (2020). Sorgulama temelli öğrenme yönteminin öğrencilerin 21. yüzyıl becerilerine ve yansıtıcı düşünme düzeylerine etkisi. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(3), 344 – 360. doi:10.30855/gjes.2020.06.03.005
• Çelik, H. E. & Yılmaz, V. (2013). Lisrel 9.1 ile yapısal eşitlik modellemesi temel kavramlar-uygulamalar-programlama. Anı Yayıncılık.
• Çepni, S. (2022). Bilimsel çalışmalarda bulgu, tartışma, sonuç ve öneriler nasıl yazılmalıdır? Fen, Matematik, Girişimcilik ve Teknoloji Eğitimi Dergisi, 5(2), 80-97.
• Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik SPSS ve LISREL uygulamaları (2. baskı). Pegem Akademi.
• Demir, C.G. (2021). Meslek yüksekokulu öğrencilerinin öğrenmeye yönelik tutumlarının belirlenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41(1), 415-439.
• Evers, Will J.G.; Brouwers, André & Tomic, W. (2002). Burnout and self-efficacy: a study on teacher’s beliefs when implementing an innovative educational system in the Netherlands, British Journal of Educational Psychology, No:72, 227-243.
• Firmansyah, M., & Sata, M. M. R. I. (2021). An analysis of students’ questioning skill in english foreign language class. Journal of English Education and Teaching, 5(4), 567-581.
• Fornell, C. & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39–50.
• Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education (8th ed.). Mc Graw Hill.
• Getenet, S., Haeusler, C., Redmond, P., Cantle, R. & Crouch, V. (2024). First-year preservice teachers’ understanding of digital technologies and their digital literacy, efficacy, attitude and online learning engagement: ımplication for course design. Technology, Knowledge and Learning, 29,1359–1383. doi:10.1007/s10758-023-09724-z
• Glantz,A., Gustin,L.W., Nilsson, I., Westerlund,A. & Molin,J. (2024). Being open to a process of learning: The meaning of joint activities with patients as narrated by nursing staff in psychiatric ınpatient care. International Journal of Mental Health Nursing, 34(1), 1-9. doi:10.1111/inm.13431
• Goodwin, K. Kennedy, G & Vetere, F. (2010). “Getting together out-of-class: using technology for informalinteraction and learning,” in Curriculum, Technology & Transformation for an Unknown Future (H.C.Steel, M.J. Keppel, P. Gerbic and S. Housego eds.), pp. 387-392, Sydney: Proceedings of Ascilite, 2010. Retrieved from http://www.ascilite.org.au/conferences/sydney10/procs/Goodwin-concise.pdf
• Gökdemir, F. & Yılmaz, T. (2023). Likert tipi ölçekleri kullanma, modifiye etme, uyarlama ve geliştirme süreçleri. Journal of Nursology, 26(2), 148-160. doi:10.5152/JANHS.2023.22260
• Gray, B. (2004). Informal learning in an online community of practice. Journal of Distance Education,19 (1), 20–35.
• Güçlü, N.T., Uyar, M.Y. & Şahin, S.A. (2022). Tendency to be open to learning scale: validity and reliability studies. International Journal of Education, 11(1), 112-120.
• Gül, K. & Saz, İ. (2023). Öğretmenlerin okul dışı öğrenmeye ilişkin yeterlikleri. Premium e-Journal of Social Sciences, 7(33), 695-704. doi:10.5281/zenodo.8255936
• Güngör, N.B. & Yenel, F. (2020). Öğrenmeye ilişkin tutumun spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin akademik motivasyonlarının yordanmasına etkisi. Avrasya Spor Bilimleri ve Eğitim Dergisi, 2(1).
• Hair, J. F. J., Black, W. C., Babin, B. J. ve Anderson, R. E. (2014). Multivariate data analysis (7th edition). Pearson Education Limited.
• Hançer, A.H. & Tüfekçi, Z. (2017). Fen bilgisi öğretmen adaylarının sorgulama becerilerinin incelenmesi: Sivas örneği. Social Sciences Studies Journal, 3(11), 1542-1547.
• Hollister, B., Nair, P., Hill-Lindsay, S. & Chukoskie, L. (2022). Engagement in online learning: student attitudes and behavior during covid-19. Frontiers in Education, 7:851019. doi: 10.3389/feduc.2022.851019
• İsmaiel, A.S., Mostafa,G.M.& İsmail,H.A. (2024). The relationship between openness to learning and organizational learning. Helwan International Journal for Nursing Research and Pratctice, 3(5), 194-212.
• İsmaili, Y.(2021). Evaluation of students’ attitude toward distance learning during the pandemic (Covid-19): A case study of ELTE university. On The Horizon, 29(1), 17-30. doi:10.1108/OTH-09-2020-0032
• Kalaycı, Ş. (2010). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Asil Yayın Dağıtım.
• Kansoy, M.B. & Sert-Cibik, A. (2023). Student attitudes towards guided inquiry approach supported by digital stories. Journal of Education in Science, Environment and Health, 9(2), 101-118.
• Kao, C. P. & Tsai, C. (2009). Teachers’ attitudes toward web based proffessional development with relation to ınternet self-efficacy and beliefs about web-based learning, Computers and Education, 53, 66-73.
• Kara, A. (2010). Öğrenmeye ilişkin tutum ölçeğinin geliştirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 9(32), s.49-62.
• Karaçam, Z. (2015). Bilimsel araştırma makalesinde tartışma bölümü ve sınırlılıkların yazımı. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 31(2), 86-97.
• Karademir, Ç. & Saracaloğlu, S. (2013). Sorgulama becerileri ölçeği’nin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması, Asya Öğretim Dergisi, 1(2), 56-65.
• Karadüz, A. (2010). Dil becerileri ve eleştirel düşünme. Turkish Studies, 5(3), 1566-1593.
• Karasar, N. (2019). Bilimsel araştırma yöntemi(34. basım). Nobel Yayıncılık.
• Karaşah Çakıcı, Ş., & Yakışan, M. (2020). Sorgulama temelli öğrenme yönteminin öğrencilerin 21. yüzyıl becerilerine ve yansıtıcı düşünme düzeylerine etkisi. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(3), 344- 360.
• Kırnık, D. (2024). Öğretmenlerin informal öğrenme ortamlarını kullanma durumlarının incelenmesi. İnformal Ortamlarda Araştırmalar Dergisi, 9(1), 100-110.
• Kodom-Wiredu, J. K., Coetzer, A., Redmond, J., & Sharafizad, J. (2022). Informal learning research in hospitality and tourism: A systematic literature review. Journal of Hospitality and Tourism Management, 52, 13-28.
• Komşu, U.C. (2017). The lifelong learning competencies of trainers who work for public education centres: Case of Mersin. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 10(1), 117-145. doi:10.5578/keg.10716
• Komşu, U.C. (2024). Lisans öğrencilerinin medya ortamlarından yararlanma tercihleri: Kullanımlar ve doyumlar kuramı ekseninde bir nitel analiz örneği. Bayterek Uluslararası Akademik Araştırmalar Dergisi, 7(2), 260-281. doi:10.48174/buaad.1568076
• Korucu,A., Usta, E & Çoklar, A. (2019). Eğitim fakültesi öğrencileri ile turizm fakültesi öğrencilerinin mobil öğrenmeye yönelik tutumları, Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 12(1), 1-15.
• Kuloğlu, A., Bahçeci, F. & Orhan, F.G. (2024). Öğretmen adaylarının öğrenmeye yönelik tutumları ile üstbilişsel farkındalıklarının incelenmesi. Turkish Studies - Educational Sciences, 19(4), 733-750. doi:10.7827/TurkishStudies.77599
• Kurniawati. (2023). Analysys of teacher questioning skills: The use of open-ended questions in learning. JMIE: Journal of Madrasah Ibtidaiyah Education, 7(1),74-86.
• Kuzu, Ö.H. (2020). Mission and vision analysis of tourism faculties in the context of the fourth generation university model: The case of Turkey. African Journal of Hospitality, Tourism and Leisure, 9 (1), 1-15.
• Küçükaydın, M. A. (2019). Sınıf öğretmeni adaylarının sosyobilimsel konulara yönelik tutumları ile sorgulama becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 49(225), 181-200.
• Lazo, K.P.M. (2023). The relationship between teachers’ efficacy and students attitude towards learning. Journal for Educators, Teachers and Trainers, 14(5), 367-390. doi: 10.47750/jett.2023.14.05.034
• Lee,Y-F., Hwang, G-J. & Chen, P-Y. (2022). Impacts of an aı‑based chabot on college students’ after‑class review, academic performance, self‑efcacy, learning attitude, and motivation. Education Technology Research Development, 70, 1843-1865. doi:10.1007/s11423-022-10142-8
• Lewis, K.G. (2007). Developing questioning skills. Center for Teaching Effectiveness The University of Texas. https://www1.udel.edu/chem/White/U460 /Devel-question-skills-UTx.pdf, 01/04/2025.
• Liaw, S-S.; Huang, H-M. & Chen, G-D. (2007). Surveying instructor and learner attitudes toward e-learning. Computers and Education, 49, 1066-1080. doi:10.1016/j.compedu.2006.01.001
• Masyruha, M. (2018). Examining students’ questioning strategies in efl classroom interaction. elt worldwide. Journal of English Language Teaching, 5(2), 139. doi:10.26858/eltww.v5i2.7335
• Mazlum, M.M. & Mazlum, A.A. (2017). Determination of research method in social sciences. Route Educational and Social Sciences Journal, 4(4), 1-21. doi:10.17121/ ressjournal.705
• Meydan, C. H. ve Şeşen, H. (2011). Yapısal eşitlik modellemesi Amos uygulamaları. Detay Yayıncılık.
• Modjanggo, V. K. (2018). Levels of questions used by english teachers. Sintuwumaroso JET, 4(1).1-15.
• Mooi, E. ve Sarstedt, M. (2011). A concise guide to market research the process, data, and methods using IBM SPSS statistics. Springer.
• Ocak, G., Ütebay, G., & Yurtseven, R. (2024). Dijital araçlarla informal öğrenme yeterlilik ölçeğinin geliştirilmesi. Bilişim Teknolojileri Dergisi, 17(4), 267-279.
• Otten, H. & Ohana Y. (2009). The eight key competencies for lifelong learning: An appropriate work within which to develop the competence of trainers in the field of european youth work or just plain politics? European Commission, Salto-Youth Training and Cooperation Resource Centre and IKAB. www.ikab.de/reports/Otten_Ohana_8keycompetence_study_2009.pdf, 09.10.2016.
• Özpınar, İ. (2023). Secondary school students’ attitudes and teacher-student views on questioning in mathematics course. International e-Journal of Educational Studies, 7 (14), 359-380. https://doi.org/10.31458/iejes.123822.
• Öztürk, Y. A., Bilgen, Z., & Bilgen, S. (2017). Sorgulama becerileri ile kendi kendine öğrenme becerileri arasındaki ilişki: temel eğitim öğretmen adaylarına yönelik bir araştırma. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 179-214.
• Prat-Sala, M. & Redford, P. (2010). The ınterplay between motivation, self-efficacy and approaches to studying. British Journal of Educational Psychology, No:80, 283- 305.
• Ribeiro, L.M.R.P., Gonçalves, E.C.C. & Guerra, R.J.C. (2020). The importance of qualification of the human resources in tourism: A study applied to travel agents in Portugal. Revista de Turismo y Patrimonio Cultural, 18 (4), 667-682. doi:10.25145/j.Pas os.2020.18.047
• Romi, S. & Leyser, Y. (2006). Exploring ınclusion preservice training needs: a study of variables associated with attitudes and self-efficacy beliefs, European Journal of Special Needs Education, 21 (1), 85-105.
• Salami, Samuel O. (2010). Emotional intelligence, self-efficacy, psychological well-being and students’ attitudes: Implications for quality education, European Journal of Educational Studies, 2(3), 247-257.
• Saraçoğlu, M., & Kahyaoğlu, M. (2018). Ortaokul öğrencilerinin bilimsel sorgulama becerileri algılarının, merak, motivasyon ve tutum açısından incelenmesi. Journal of Computer and Education Research, 6(12), 358-376.
• Sarıkaya, B. & Şakiroğlu, Y. (2021). Türkçe öğretmeni adaylarının sorgulama becerileri ile kitap okuma alışkanlığına yönelik tutumları arasındaki ilişki. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(25), 624-655.
• Schugurensky. D. (2000). The forms of informal learning: Towards a conceptualization of the field. SSHRC Research Network, NALL Working Papers, No:19. https://utoronto.scholaris.ca/server/api/core/bitstreams/2d91687e-a45f-4e36-9666-cd78356ee 49c/content 11.03.2025
• Schumacker, R. E. & Lomax, R. G. (2016). A begginer’s guide to structural equation modeling. Taylor & Francis.
• Sezerel, H. & Tonus, H.Z. (2017). Turizm fakültelerinin gözünden eğitime bakış [Tourism faculties’ viewpoints on education]. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (38),112-121.
• Şener, Y., Taplak, A.Ş. & Akarsu, R.H. (2022). Covid-19 pandemisi sürecinde hemşirelik öğrencilerinin çevrimiçi öğrenmeye yönelik görüş ve tutumları. Sağlık Bilimlerinde Değer, 12(1), 137-146. doi:10.33631/sabd.1055486
• Şimşek, Ö. F. (2007). Yapısal eşitlik modellemesine giriş temel ilkeler ve LISREL uygulamaları. Ekinoks.
• Şimşek, B. (2025). Uluslararası öğrencilerin Türk dili dersine yönelik tutumlarının değerlendirilmesi. Aydın Tömer Dil Dergisi, 10(1), 1 – 25.
• Uyar, M.Y.(2024). Metacognitive strategies and tendency to be open to learning: a predictive study. Athens Journal of Education, 11(3), 247-268.
• Uzunboylu, H. & Hürsen, Ç. (2011). Lifelong learning competence scale (LLLCS): The study of validity and reliability. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41, 449-460.
• Yazıcıoğlu, Y. & Erdoğan, S.(2014). SPSS uygulamalı bilimsel araştırma yöntemleri. Detay Yayıncılık.
• Younis, N.M., Ahmed, M.M.& Hussein, A.A. (2021). University students' attitude towards e-learning. Bahrain Medical Bulletin, 43(2), 460-463.