Akademik Çeviri Eğitiminin Temel İlkeleri Üzerine Düşünceler: Uygulanan Ders İzlenceleri Bağlamında Hedefler ve Beklentiler

Year 2010, Volume: 6 Issue: 1, 79 - 93, 01.11.2011

Rahman Akalın Mehmet Gündoğdu

https://izlik.org/JA58MU44ET

Abstract

Türkiye’de son yıllarda birçok üniversitede çeşitli dillere yönelik “mütercim-tercümanlık”, daha yeni bir tanımla “çeviribilim” bölümlerinin açılmasıyla birlikte çeviri eğitimi, bilimsel açıdan araştırmaya değer bir konu haline gelmiştir. Sayıları yıldan yıla artarak bugün 20’ye ulaşan çeviri bölümlerinin hedef ve temel ilkeleri, son on yıllarla ifade edilen evreli bir gelişim sürecinde kurumsallaşmaya yaklaşan “çeviribilim” alanı açısından araştırılmaya değer olgusal durum olarak karşımızda durmaktadır. Bu çalışmanın amacı, bir yandan Türkiye’deki üniversitelerin çeviri programlarını temel alarak sürdürülen eğitim-öğretim etkinliklerini, ortaya koydukları hedefler açısından ele alıp irdelemek; diğer yandan ise çeviri eğitimi uygulamaları ile çeviri eğitimine dönük olarak ortaya atılan yaklaşımlar arasındaki benzerlikleri - farklılıkları tartışmak, çeviri bölümlerinin eğitim-öğretim izlenceleri üzerinden çeviri eğitiminde görülen olası eksikliklere ve yetersizliklere ilişkin çözüm önerileri geliştirmektir.

Keywords

Çeviri eğitimi , mütercim-tercümanlık , çeviribilim , çeviri bölümleri

References

• Akbulut, A.N. (1995). Çeviri eğitiminde öğrenciye çeviri edinci kazandırma: çevirmen kararları ve dayanakları. I.B. Öner (Yay. Haz.), Çeviribilim 1. Çeviri eğitiminde özgün metni yorumlama, çeviri metni oluşturma sürecine yönelik yöntem önerileri içinde (ss. 13-24). Bursa.
• Amman, M. ve Vermeer, H. J (1990). Entwurf eines curriculums für einen studiengang translatologie und translatorik. Heidelberg.
• Amman, M. (2008). Akademik çeviri eğitimine giriş. (Çev. D. Ekeman) İstanbul: Multilingual.
• Atayman, V. (1997). Kültür politikaları açısından çeviri eğitimi ya da çeviri eğitiminde kültürel birikim sorunu. Kurultay T. ve Birkandan, İ. (Derl.), Forum: Türkiye’de çeviri eğitimi. nereden nereye? içinde (ss. 13-22). İstanbul: Sel Yayıncılık.
• Ergun, E. ve Kurultay, T. (1992): Türkiye’de çeviri eğitimi üzerine Veysel Atayman, Işın Bengi, Tahsin Yücel’le söyleşi. Metis Çeviri, 19, 12-21.
• Ehnert, R. ve Schleyer, W. (1987). Übersetzen im Fremdsprachenunterricht. Beiträge zur übersetzungswissenschaft—annäherungen an eine übersetzungsdidaktik içinde (ss. 9-23).
• (=Materialien Deutsch als Fremdsprache 26). Regensburg. Eruz, S. (2003). Çeviriden çeviribilime. İstanbul: Multilingual. Grotjahn R. ve Klevinghaus U. (1975). Zum stellenwert der übersetzung im fremdsprachenunterricht.
• Eine pilotstudie. Bochum: Ruhr Universität / Heidelberg: Groos.
• Gündoğdu, M. (2004). Çeviribilimde kuram-uygulama ilişkisi. 4. Uluslararası Dil, Yazın ve Deyişbilim Sempozyumu Bildirileri içinde, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Alman Dili Eğitimi Anabilim Dalı. 17-19 Haziran 2004. Çanakkale
• Hönig H. ve Kussmaul P. (1982). Strategie der Übersetzung. Ein lehr- und arbeitsbuch. Tübingen. Hönig, Hans G. (1988). Übersetzen lernt man nicht durch Übersetzen. Ein Plädoyer für eine Propädeutik des Übersetzens, FLul (Fremdsprachen lehren und lernen) içinde (ss. 154-167).
• Hönig, H. (1992). Almanya’da çeviri eğitimi uygulamaları ve çeviri öğretiminin yöntem sorunları üzerine Hans G. Hönig ile söyleşi, (Çev. A. Özalp), Metis Çeviri, 19, 30-36.
• Hönig, H. (1992b). Çeviri, çeviri yapılarak öğrenilmez. çeviride bir ön eğitimin gerekliliğini savunma. (Çev. T. Kurultay). Metis Çeviri, 19, 65-76.
• Königs, F. (1994). Psycholinguistische und didaktische aspekte der übersetzerausbildung: neun thesen zur reflexion (und zur provokation). Breitung, Horst/Goethe-Institut / Sprachen- und Dolmetscher Institut München (Yay.), Dolmetscher- und Übersetzerausbildung.
• Materalien eines Internationalen Produktionsseminars 17-21.12.1993 içinde (ss. 116-136.) München: Goethe Institut.
• Kurultay, T. (1995). Çevirmen çevireceği metni nasıl okursa okumuş olur? Ya da çeviri sürecinde bir ön aşama olarak ‘çeviri amaçlı metin çözümlemesi’ var mıdır? Öner, I.B. (Yay. Haz.), Çeviribilim 1. Çeviri eğitiminde özgün metni yorumlama, çeviri metni oluşturma sürecine yönelik yöntem önerileri içinde (ss. 111-124.). Bursa: TÖMER.
• Kurultay T. ve Birkandan İ. (1997). Türkiye’de Çeviri Eğitimi. Nereden Nereye. İstanbul: Sel Yayıncılık.
• Öztürk, A.O. (1997). Çeviri derslerinin sorunları. 6. Germanistik Sempozyumu. Açılımlar, Olanaklar ve Erekler. Mersin Üniversitesi, Mersin 27 – 28 Ekim 1997 içinde (ss. 380). 6. Germanistik Sempozyumu. Mersin.
• Wilss, W. (1992). Übersetzungsfertigkeit. Annäherungen an einen komplexen übersetzungspraktischen Begriff. Tübingen.