Research Article

Dil ve Edebiyat Öğretiminde Deneme Türü: Tanpınar, T.S. Eliot, Camus Örneği

Volume: 13 Number: 2 September 7, 2017
EN TR

Dil ve Edebiyat Öğretiminde Deneme Türü: Tanpınar, T.S. Eliot, Camus Örneği

Abstract

Dil ve edebiyat öğretimi sürecinin önemli aşamalarından biri yazınsal ve bilgilendirici metin türlerinin öğretimidir. Dil ve edebiyat derslerinde öğrencilerden metin türlerinin özelliklerini öğrenmeleri, bu özelliklerden yola çıkarak bu metin türlerinden örnekler vermeleri beklenir. Deneme, biçimsel ve anlamsal özellikleri bakımından metindilbilimin metin türleri sınıflandırmalarında sorunlu bir tür olarak görülür. Deneme, bazı metin sınıflamalarında anlatısal, bazı sınıflamalarda ise bilgilendirici metin ağırlıklı türlere dâhil edilir. Bu karmaşanın nedeni, denemenin tanımında gizlidir. Denemenin genel tanımında, yazarın kanıtlama amacı taşımadan bir düşünceyi okura aktarmaya ya da benimsetmeye çalışması, söz konusudur. Yazar, düşüncesini benimsetme sürecinde kendi deneyimlerinden, yaşamından, örnekler verir; bu durum onu bazen anlatmaya bazen bilgi vermeye vs. yöneltir. Böylece deneme karmaşık bir metin türüne dönüşür. Her şeyden önce denemede yazarın öznel bir düşünceyi yapılandırması; bu düşünceyi kendine ve okura (topluma, dünyaya vs.) mal etmesi beklenir. Yazarın bunu nasıl başardığına dönük ayrıntılı çalışmalar alanyazında yeterince yer almamaktadır. Bu çalışmada benzer dönemlerde yaşamış, hem sanatsal metinler yazan hem de başarılı bir deneme yazarı olarak tanınan üç sanatçının (Eliot, Camus ve Tanpınar) birer deneme metninden yararlanılarak, deneme yazarlarının kendini ya da kendi görüşlerini “ben” ve “biz” adılını kullanma biçimleriyle okurlarına ne kadar kendilerine ait düşünce ilettikleri ve okurlarını kendi görüşlerine ne derecede ortak etmeyi amaçladıkları incelenmiştir. Bu çalışmada denemelerdeki ben ve biz adıllarının kullanılma biçimleri betimlenerek genel deneme tanımında yer alan “yazarın kendi düşüncesini kanıtlamaksızın okura benimsetmesi” iddiasının nasıl gerçekleştiği incelenmiştir. Bu çalışma aynı zamanda dil ve edebiyat öğretiminde kullanılan deneme metinlerinin seçimine yönelik öneriler içermektedir. Buna göre okullarda sürdürülen dil ve edebiyat eğitimi sürecinde deneme türünü öğretirken ya da deneme metinlerini seçerken, okurla kurduğu ben/biz-öteki ilişkisini evrensel ve kapsayıcı bir çizgide tutan yazarların ve denemelerin çağdaş eğitimin ilkelerine daha uygun olacağı sonucuna ulaşılmıştır.    

Keywords

References

  1. Alves, L. (2013). Three Main Types of Essays. The Ell Newsletters. 5(5).
  2. Arsever, E. (2006). Nasıl Yazar Olunur?. 2. Baskı. İstanbul: Epsilon Yayıncılık.
  3. Aytaç, G. (1990). Denemeler Seçkisi. Ankara: Gündoğan Yayınları.
  4. Baker, M. C. (1996). Thematic Roles and Syntactic Structure. Volume 2. http://www.rci.rutgers.edu/~mabaker/utah-hdbk.pdf
  5. Benson, A. (2008). “The art of the essayist.” 1922. Quotidiana. Ed. Patrick Madden. .
  6. Birinci, Necati. (1985). Türk Edebiyatı Ansiklopedisi. İstanbul: Tercüman.
  7. Bréchon,P, Galland, O. (2010). Individualisation et individualisme. In L’individualisation desvaleurs, 13‐30, Paris: Armand Colin,.
  8. Carlson, G; Tanenhaus, M. K; Trueswell, J.C. (1989). Thematic Roles and Language Comprehension.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Studies on Education

Journal Section

Research Article

Authors

Tuğba Çelik
Ömer Halisdemir Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı

Sercan Demirgüneş
Ömer Halisdemir Üniversitesi, Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi

Seçil Alaca This is me
Ömer Halisdemir Üniversitesi, Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi

Publication Date

September 7, 2017

Submission Date

February 6, 2017

Acceptance Date

July 19, 2017

Published in Issue

Year 2017 Volume: 13 Number: 2

APA
Çelik, T., Demirgüneş, S., & Alaca, S. (2017). Dil ve Edebiyat Öğretiminde Deneme Türü: Tanpınar, T.S. Eliot, Camus Örneği. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(2), 773-786. https://doi.org/10.17860/mersinefd.290365
AMA
1.Çelik T, Demirgüneş S, Alaca S. Dil ve Edebiyat Öğretiminde Deneme Türü: Tanpınar, T.S. Eliot, Camus Örneği. MEUJFE. 2017;13(2):773-786. doi:10.17860/mersinefd.290365
Chicago
Çelik, Tuğba, Sercan Demirgüneş, and Seçil Alaca. 2017. “Dil Ve Edebiyat Öğretiminde Deneme Türü: Tanpınar, T.S. Eliot, Camus Örneği”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 13 (2): 773-86. https://doi.org/10.17860/mersinefd.290365.
EndNote
Çelik T, Demirgüneş S, Alaca S (September 1, 2017) Dil ve Edebiyat Öğretiminde Deneme Türü: Tanpınar, T.S. Eliot, Camus Örneği. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 13 2 773–786.
IEEE
[1]T. Çelik, S. Demirgüneş, and S. Alaca, “Dil ve Edebiyat Öğretiminde Deneme Türü: Tanpınar, T.S. Eliot, Camus Örneği”, MEUJFE, vol. 13, no. 2, pp. 773–786, Sept. 2017, doi: 10.17860/mersinefd.290365.
ISNAD
Çelik, Tuğba - Demirgüneş, Sercan - Alaca, Seçil. “Dil Ve Edebiyat Öğretiminde Deneme Türü: Tanpınar, T.S. Eliot, Camus Örneği”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 13/2 (September 1, 2017): 773-786. https://doi.org/10.17860/mersinefd.290365.
JAMA
1.Çelik T, Demirgüneş S, Alaca S. Dil ve Edebiyat Öğretiminde Deneme Türü: Tanpınar, T.S. Eliot, Camus Örneği. MEUJFE. 2017;13:773–786.
MLA
Çelik, Tuğba, et al. “Dil Ve Edebiyat Öğretiminde Deneme Türü: Tanpınar, T.S. Eliot, Camus Örneği”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 13, no. 2, Sept. 2017, pp. 773-86, doi:10.17860/mersinefd.290365.
Vancouver
1.Tuğba Çelik, Sercan Demirgüneş, Seçil Alaca. Dil ve Edebiyat Öğretiminde Deneme Türü: Tanpınar, T.S. Eliot, Camus Örneği. MEUJFE. 2017 Sep. 1;13(2):773-86. doi:10.17860/mersinefd.290365

Once articles are published in the journal, the publishing rights belong to the journal. All articles published in the journal are licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) license, which permits sharing by others.