Öğretmen Adaylarının Bilgi ve İletişim Teknolojileri (BİT) Yeterlikleri: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Örneği

Abstract

Bu araştırmanın amacı öğretmen adaylarının bilgi ve iletişim teknolojileri yeterliklerinin incelenmesidir. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın verileri 2019-2020 eğitim-öğretim döneminde Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesinde tüm sınıf düzeylerinde öğrenim gören sınıf ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarından toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak Tondeur ve diğerleri (2017) tarafından geliştirilen ve Alkan ve Emmioğlu Sarıkaya (2018) tarafından Türkçe ’ye uyarlanan “Öğretmen Adayları için Bilgi ve İletişim Teknolojileri Yeterlikleri (BİT) Ölçeği” kullanılmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve gruplar arası karşılaştırmalar için t-testi ve tekyönlü varyans analizi (ANOVA) teknikleri kullanılmıştır. Analizler sonucunda öğretmen adaylarının toplam ölçek genelinde “yüksek düzeyde”, Bilgi ve İletişim Teknolojileri Kullanım Desteği alt boyutunda “yüksek düzeyde”, Öğretim Tasarımı Bilgi ve İletişim Teknolojileri alt boyutunda ise “orta düzeyde” yeterliliğe sahip olduğu tespit edilmiştir. Bununla beraber bölüm, bilgisayar sahibi olma, günlük internet kullanım süresi değişkenlerinin öğretmen adaylarının bilgi ve iletişim teknolojileri yeterliklerini etkilemediği sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak cinsiyet değişkeninde Bilgi ve İletişim Teknolojileri Kullanım Desteği alt boyutunda erkek öğretmen adayları lehine; sınıf düzeyi değişkeninde toplam ölçek ve alt boyutlarda 4. sınıf öğretmen adayları lehine; bilgi ve iletişim teknolojilerine yönelik seminer veya kurslara katılma değişkeninde toplam ölçek genelinde ve Bilgi ve İletişim Teknolojileri Kullanım Desteği alt boyutunda seminer veya kurslara katılan öğretmen adayları lehine anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın örneklem grubunun sınıf ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarından oluştuğu göz önüne alındığında benzer konuda daha çeşitli örneklem gruplarıyla yürütülen araştırmaların yapılması önerilebilir. Ayrıca araştırma sonuçlarından yola çıkarak lisans düzeyinde öğretmen adaylarının bilgi ve iletişim teknolojileri yeterlikleri artırmak adına yapılan seminer veya kurs programlarının sayıları artırılabilir.

Keywords

• Bilgi ve iletişim teknolojileri,öğretmen adayları,bilgi teknolojileri

Preservice Teachers’ Competence of Information and Communication Technologies: Sample of Ondokuz Mayıs University

Abstract

The aim of this study was to determine preservice teachers’ information and communication technologies (ICT) competence. A survey model was used. The sample consisted of 310 students of the department of the classroom and social studies teaching of the faculty of education of Ondokuz Mayıs University in the 2019-2020 academic year. Data were collected using the Information and Communication Technology Competencies Scale for Preservice Teachers (ICTC-PT) developed by Tondeur et al. (2017) and adapted to Turkish language by Alkan and Emmioğlu Sarıkaya (2018). Data were analyzed using frequency, percentage, arithmetic mean, and t-test and one-way variance analysis (ANOVA) for between-group comparisons. Participants had a high ICTC-PT total score and “Competencies to support pupils for ICT-use in class” (CSP-ICT) subscale score whereas they had a moderate “Competencies to use ICT for Instructional Design” (ICT-ID) subscale score. Their scores did not significantly differ by major, computer ownership, and daily Internet usage time. Male participants had significantly higher CSP-ICT scores than females. Fourth graders had significantly higher CSP-ICT scores than other graders. Those who had attended seminars or courses on ICT had higher ICTC-PT and CSP-ICT scores than those who had not. The study sample consisted only of students of classroom and social studies teaching, and therefore, future studies should focus on different sample groups. It is recommended that undergraduate students of teaching departments be offered more seminars or course programs to help them develop ICT competencies.

Keywords

• Information and communication technologies,preservice teachers,information technologies

References

1. Akbulut, Y., Odabaşı, H. ve Kuzu, A. (2011). Perceptions of Preservice Teachers Regarding the Integration of Information and Communication Technologies in Turkish Education Faculties. Turkish Online Journal of Educational Technology, 10(3), 175-184. Erişim adresi: http://www.tojet.net/articles/v10i3/10320.pdf
2. Alkan, M. F. ve Emmioğlu Sarıkaya, E. (2018). Öğretmen Adayları için Bilgi ve İletişim Teknolojileri Yeterlikleri Ölçeğinin Türk Kültürüne Uyarlanması. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 665-691. https://doi.org/10.14686/buefad.375745
3. Akdemir, G. (2019). Öğretmenlerin Bilgi ve İletişim Teknolojilerine Yönelik Tutumları ve Özyeterliklerinin İncelenmesi: Çanakkale İli Çan İlçesi Örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
4. Akkoyunlu, B. (1996). Bilgisayar Okur Yazarlığı Yeterlilikleri ile Mevcut Ders Programlarının Kaynaştırılmasının Öğrenci Başarı ve Tutumlarına Etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12, 127-134. Erişim adresi: http://www.efdergi.hacettepe.edu.tr/yonetim/icerik/makaleler/1275-published.pdf
5. Akkoyunlu, B. ve Yılmaz Soylu, M. (2010). Öğretmenlerin Sayısal Yetkinlikleri Üzerine Bir Çalışma. Türk Kütüphaneciliği, 24(4), 748-768. Erişim adresi: http://www.tk.org.tr/index.php/TK/article/view/449/439
6. Akpınar, Y. (2003). Öğretmenlerin Yeni Bilgi Teknolojileri Kullanımında Yükseköğretimin Etkisi: İstanbul Okulları Örneği. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 2(2), 79-96. Erişim adresi: http://tojet.net/articles/v2i2/2211.pdf
7. Albirini, A. (2006). Teachers’ Attitudes toward Information and Communication Technologies: The Case of Syrian EFL Teachers. Computers and Education, 47(4), 373-398. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2004.10.013
8. Alkan, M. F. ve Emmioğlu Sarıkaya, E. (2018). Öğretmen Adayları için Bilgi ve İletişim Teknolojileri Yeterlikleri Ölçeğinin Türk Kültürüne Uyarlanması. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 665-691. http://dx.doi.org/10.14686/buefad.375745

9. Alp, M. (2019). Üniversite Öğrencilerinin Bilgi ve İletişim Teknolojileri Yeterlikleri ve Kullanım Düzeylerinin Belirlenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ufuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
10. Altun, S. (2007). İlköğretim Okullarında Çalışan Öğretmenlerin Bilgisayar Kullanma Becerileri ve Bilgisayar Destekli Öğretime İlişkin Tutumları Üzerine Bir Araştırma: Bartın İli Örneği (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
11. Atalay, N. ve Anagün, Ş. S. (2014). Kırsal Alanlarda Görev Yapan Sınıf Öğretmenlerinin Bilgi ve İletişim Teknolojilerinin Kullanımına İlişkin Görüşleri. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 2(3), 9-27. http://doi.org/10.14689/issn.2148-2624.1.2c3s1m
12. Atan, H., Azli, N., Rahman, Z. ve Idrus, R. (2002). Computer in Distance Education: Gender Differences in Self Perceived Computer Competencies. Journal of Educational Media, 27(3), 123-135. http://doi.org/10.1080/1358165022000081387
13. Avşar, P. (2011). Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Hizmetiçi Eğitim Programlarını Değerlendirmesi. Milli Eğitim Dergisi, 191, 230-242. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/442548
14. Aypay, A. (2010). Information and Communication Technology Usage and Achivement of Turkish Students in PISA 2006. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 9(2), 116-124. Erişim adresi: https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ898009.pdf
15. Aytaş, Ö. (2020). Öğretmen Adaylarının Bilgi ve İletişim Teknolojileri Becerileri ile Derste Teknoloji Kullanımına Yönelik Eğilimlerinin İncelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Fırat Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Elazığ.
16. Ayvacı, H. Ş., Bakırcı, H. ve Yıldız, M. (2014). Fen Bilimleri Öğretmenlerinin Hizmet İçi Eğitim Uygulamalarına İlişkin Görüşleri ve Beklentileri. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(2), 357-383. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/amauefd/issue/1731/21228
17. Bell R. L., Waeng J. L. ve Binns I. C. (2013). Learning in Context: Technology Integration in a Teacher Preparation Program Informed by Situated Learning Theory. Journal of Research in Science Teaching, 50(3), 348–379. https://doi.org/10.1002/tea.21075
18. Berkyürek, İ. (2008). Fen ve Teknoloji Öğretmenlerinin Bilgi ve İletişim Teknolojilerini Kullanımına Yönelik Bir İnceleme Bolu İli Örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.
19. Birgin, O., Çoker, B. ve Çatlıoğlu, H. (2010). Investigation of First Year Pre-Service Teachers’ Computer and Internet Uses in terms of Gender. Procedia Social and Behavioral Sciences, 2(2), 1588-1592. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2010.03.241
20. Birol, C., Bekiroğulları, Z., Etçi, C. ve Dağlı, G. (2009). Gender and Computer Anxiety, Motivation, Self-Confidence and Computer Use. Euroasian Journal of Educational Research, 34, 185-198. Erişim adresi: https://docplayer.biz.tr/5739957-Gender-and-computer-anxiety-motivation-self-confidence-and-computer-use.html
21. Boshuizen, H. P. A. ve Wopereis, I. G. J. H. (2003). Pedagogy of Training in Information and Communications Technology for Teachers and Beyond. Technology, Pedagogy and Education, 12(1), 149-159. Erişim adresi: https://www.semanticscholar.org/paper/Pedagogy-of-Training-in-Information-and-Technology-Boshuizen-Wopereis/51a365c40bf547cfcfccab389602bbd5ef388c3f
22. Büyüköztürk, Ş. (2016). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni SPSS uygulamaları ve yorum (22. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
23. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, K. E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri (19. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
24. Chou, C. M., Hsiao, C. H., Shen, H. C. ve Chen, S. G. (2010). Analysis of Factors in Technological and Vocational School Teachers’ Perceived Organizational Innovative Climate and Continuous Use of E-Teaching: Using Computer Self-Efficacy as an Intervening Variable. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 9(4), 35-48. Erişim adresi: https://eric.ed.gov/?id=EJ908070
25. Cüre, F. ve Özdener, N. (2008). Öğretmenlerin Bilgi ve İletişim Teknolojileri (BİT) Uygulama Başarıları ve BİT’e Yönelik Tutumları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34, 41-53. Erişim adresi: https://arastirmax.com/en/publication/hacettepe-universitesi-egitim-fakultesi-dergisi/1/ogretmenlerin-bilgi-iletisim-teknolojileri-bit-uygulama-basarilari-bite-yonelik-tutumlari/arid/f5881383-92e8-4409-bbf4
26. Çağıltay, K., Çakıroğlu, J., Çağıltay, N. ve Çakıroğlu, E. (2001). Öğretimde Bilgisayar Kullanımına İlişkin Öğretmen Görüşleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1), 19-28. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/87974
27. Çelik, A. (2019). Öğretmenlerin Eğitim Teknolojileri Kullanım Düzeylerinin Belirlenmesi: Sakarya İli Örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Sakarya.
28. Çobanoğlu, İ., Ateş, A., İliç, U. ve Yılmaz, E. (2009). Investigating Prospective Computer Teachers’ Perceptions on E-Learning. Procedia- Social and Behavioral Sciences, 1(1), 1460-1463. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2009.01.257
29. Çoklar, M. (2012). Genel Öğretmen Yeterlikleri İçerisinde Bilgi ve İletişim Teknolojileri: Afyonkarahisar İli Örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
30. Demiraslan, Y. ve Koçak Usluel, Y. (2005). Bilgi ve İletişim Teknolojilerinin Öğrenme-Öğretme Sürecine Entegrasyonunda Öğretmenlerin Durumu. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 4(3), 119-123. Erişim adresi: http://www.tojet.net/articles/v4i3/4315.pdf
31. Demirhan, S. (2012). Fen ve Teknoloji Öğretmenlerinin Bilgi ve İletişim Teknolojilerine İlişkin Özyterlik Algıları ve Bilgi ve İletişim Teknolojilerini Kullanım Durumları: Denizli İli Örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Pamukkale Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Denizli.
32. Dikbaş, E. (2006). Öğretmen Adaylarının E-Öğrenmeye Yönelik Tutumlarının İncelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
33. Dinçer, S. ve Şahinkayası, Y. (2011). A Cross-Cultural Study of ICT Competency, Attitude and Satisfactıon of Turkish, Polish and Czech University Students. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 10(4), 31-38. Erişim adresi: https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ946607.pdf
34. Eliküçük, H. (2006). Öğretmenlerin Öğretme-Öğrenme Süreçlerinde Teknoloji Kullanma Yeterlikleri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
35. Erçelik, S. (2004). Sınıf Öğretmenlerinin Bilgisayar Kullanımı ile İlgili Tutumlarının İncelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
36. Eryılmaz, S. (2018). Öğrencilerin Bilgi ve İletişim Teknolojileri Yeterliklerinin Belirlenmesi: Gazi Üniversitesi, Turizm Fakültesi Örneği. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(64), 37-49. https://doi.org/10.17755/esosder.310987
37. Fendi, F. (2007). İlköğretim Öğretmenlerinin Teknoloji Kullanım Yeterliliği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
38. Fu, J. S. (2013). ICT in Education: A Critical Literature Review and Its Implications. International Journal of Education and Development Using Information and Communication Technology, 9(1), 112-125. Erişim adresi: https://eric.ed.gov/?id=EJ1182651
39. Galanouli, D., Murphy, C. ve Gardner, J. (2004). Teachers’ Perceptions of the Effectiveness of ICT-Competence Training. Computers and Education, 43(1-2), 63-79. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2003.12.005
40. Göksoy, S. (2014). Hizmet İçi Eğitim Faaliyetlerinin Süreç ve Sonuçlarının Niteliğine Yönelik Öğretmen Görüşleri. International Journal of Human Sciences, 11(1), 387-402. https://doi.org/10.14687/ijhs.v11i1.2645
41. Göktaş, Y., Yıldırım, Z. ve Yıldırım, S. (2008). Bilgi ve İletişim Teknolojilerinin Eğitim Fakültelerindeki Durumu: Dekanların Görüşleri. Eğitim ve Bilim, 33(149), 30-50. Erişim adresi: http://egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/638/109
42. Güney, B. (2018). Sınıf Öğretmenlerinin Hizmetiçi Eğitim Programlarına İlişkin Görüşleri: Mardin İli Midyat İlçesi Örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İnönü Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Malatya.
43. Hacısalihoğlu, H. (2008). Ticaret Meslek Liselerinde Görev Yapan Öğretmenlerin Eğitim Teknolojilerini Kullanım Düzeylerini Belirlemeye Yönelik Bir Araştırma (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
44. Haznedar, Ö. (2012). Üniversite Öğrencilerinin Bilgi ve İletişim Teknolojileri Becerilerinin ve E-Öğrenmeye Yönelik Tutumlarının Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
45. He, J. ve Freeman, L. A. (2010). Are Men More Technology-Oriented Than Women? The Role of Gender on the Development of General Computer Self-Efficacy of College Students. Journal of Information Systems Education, 21 (2), 203-212. Retrieved from: https://aisel.aisnet.org/jise/vol21/iss2/7/
46. Heerwegh, D., De Wit, K. ve Verhoeven, J. (2016). Exploring the Self-Reported ICT Skill Levels of Undergraduate Science Students. Journal of Information Technology Education, 15, 19-47. https://doi.org/10.28945/2334
47. Hernandez Ramos, P. (2005). If Not Here, Where? Understanding Teachers' Use of Technology in Silicon Valley Schools. Journal of Research on Technology in Education, 38(1), 39-64. Retrieved from: https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ719937.pdf
48. Herzig, R. G. M. (2004). Technology and Its Impact in The Classroom. Computers and Education, 42(2), 111-131. https://doi.org/10.1016/S0360-1315(03)00067-8
49. Hew, T. S. ve Leong, L. Y. (2011). An Empirical Analysis of Malaysian Pre-University Students' ICT Competency Gender Differences. International Journal of Network and Mobile Technologies, 2(1), 15-29. Retrieved from: https://pdfs.semanticscholar.org/a49e/fc06ad340207e2a3fcbd0a6b93e00d263864.pdf
50. Hu, P. J. H., Clark, T. H. K. ve W.W. Ma. (2003). Examining Technology Acceptance by School Teachers: a Longitudinal Study. Information and Management, 41(2), 227-241. https://doi.org/10.1016/S0378-7206(03)00050-8
51. International Society for Technology in Education. (2020). ISTE Standards for Educators. Retrieved from: https://www.iste.org/standards/for-educators
52. Kahyaoğlu, R. B. ve Karataş, S. (2019). Mesleki Gelişim Eğitim Seminerlerine İlişkin Öğretmen Görüşleri. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 37, 191-220. https://doi.org/10.30794/pausbed.536050
53. Kara, S. (2011). İlköğretim Okullarında Görev Yapan Öğretmenlerin Bilgi ve İletişim Teknolojileri Yeterliliklerinin Belirlenmesi: İstanbul Örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bahçeşehir Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
54. Karadağ, R. (2015). Sınıf Öğretmenlerinin Türkçe Öğretimine Yönelik Hizmet İçi Eğitimlere İlişkin Görüşleri ve Hizmet İçi Eğitim Gereksinimleri. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(3), 33-50. https://doi.org/10.17679/iuefd.16380134
55. Karasar, N. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri: Kavramlar, ilkeler, teknikler (28. Baskı). Ankara: Nobel akademi yayıncılık.
56. Kiper, A. (2008). İlköğretim Öğretmenlerinin Bilgi Teknolojilerini Derslerde Kullanım Durumları ve Bilgi Teknolojileri ile İlgili Almış Oldukları Hizmetiçi Eğitimler Hakkındaki Görüşleri: Sakarya İli Örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
57. Koca, M. (2006). Bilgi ve İletişim Teknolojileri Kabul ve Kullanımı Birleştirilmiş Modelinin Değişkenlerine Göre Öğretmenlerin Bilgi ve İletişim Teknolojilerini Kullanımlarının İncelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
58. Koçak Usluel, Y., Kuşkaya Mumcu, F. ve Demiraslan, Y. (2007). Öğrenme Öğretme Sürecinde Bilgi ve İletişim Teknolojileri: Öğretmenlerin Entegrasyon Süreci ve Engelleriyle İlgili Görüşleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32, 164-178. Erişim adresi: http://www.efdergi.hacettepe.edu.tr/shw_artcl-588.html
59. Koçyiğit, M. ve Eğmir, E. (2019). Öğretmenlerin Hizmet Öncesi Eğitim Deneyimleri: Öğretmen Yetiştirme Üzerine Bir Analiz. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 13(30), 320-346. https://doi.org/10.29329/mjer.2019.218.19
60. Koh, J.H.L. (2011). Computer Skills Instruction for Pre-Service Teachers: A Comparison of Three Instructional Approaches. Computers in Human Behaviour, 27, 2392-2400. https://doi.org/10.1016/j.chb.2011.08.002
61. Kolburan Geçer, A. ve Gökdaş, İ. (2014). Öğretmenlerin Bilgi ve İletişim Teknolojilerinden Yararlanma Durumlarının Bazı Değişkenlere Göre İncelenmesi. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 4(1), 89-112. http://dx.doi.org/10.12973/jesr.2014.41.5
62. Kutluca, T. ve Ekici, G. (2010). Examining Teacher Candidates’ Attitudes and Self Efficacy Perceptions towards the Computer Assisted Education. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38, 177-188. Erişim adresi: http://www.efdergi.hacettepe.edu.tr/shw_artcl-426.html
63. Lim, C. P. ve Ching, C. S. (2004). An Activity-Theoretical Approach to Research of ICT Integration in Singapore Schools: Orienting Activities and Learner Autonomy. Computers and Education, 43, 215-236. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2003.10.005
64. Luu, K. ve Freeman, J. G. (2011). An Analysis of the Relationship Between Information and Communication Technology (ICT) and Scientific Literacy in Canada and Australia. Computers and Education, 56, 1072-1082. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2010.11.008
65. Madden, T. (2003). Okul Yöneticileri ve Öğretmenler İçin Düzenlenen Hizmetiçi Eğitim Etkinliklerinin Değerlendirilmesi: Eskişehir İli (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
66. Millî Eğitim Bakanlığı. (2017a). Öğretim Programları. Erişim adresi: http://mufredat.meb.gov.tr/Programlar.aspx
67. Millî Eğitim Bakanlığı. (2017b). Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterlikleri. Erişim Adresi: http://oygm.meb.gov.tr/www/ogretmenlik-meslegi-genel-yeterlikleri/icerik/39
68. Millî Eğitim Bakanlığı. (2018a). 2023 Eğitim Vizyonu. Erişim adresi: https://2023vizyonu.meb.gov.tr/
69. Millî Eğitim Bakanlığı. (2018b). Fırsatları Artırma ve Teknolojiyi İyileştirme Hareketi (FATİH Projesi). Erişim adresi: http://fatihprojesi.meb.gov.tr/index.html
70. Millî Eğitim Bakanlığı. (2019). Millî Eğitim Bakanlığı 2018 Yılı İdare Faaliyet Raporu. Ankara Erişim adresi: http://sgb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2019_03/01175437_MillY_EYitim_BakanlYY_2018_YYlY_Ydare_Faaliyet_Raporu_YayYn2.pdf
71. Ormancı, Ü. (2019). Investigation of Pre-service Teachers Related to Information and Communication Technologies Skills. Online Science Education Journal, 4(2), 104-116. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/870325
72. Ozan, C. ve Taşgın, A. (2017). Öğretmen Adaylarının Eğitim Teknolojisi Standartlarına Yönelik Öz Yeterliklerinin İncelenmesi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 7(2), 236-253. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/323921
73. Özçiftçi, M., ve Çakır, R. (2015). Öğretmenlerin Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimleri ve Eğitim Teknolojisi Standartları Özyeterliklerinin İncelenmesi. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 5(1), 1-19. https://doi.org/10.17943/etku.57410
74. Özdemir, S. M., Akbaş, O. & Çakır, R. (2009). A Study on the Relationship Between Pre-Service Teachers’ Information Literacy Skills and Their Attitudes towards Distance Education. Procedia Social and Behavioral Sciences, 1, 1648-1652. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2009.01.291
75. Özel, A. (2010). Coğrafya Derslerinde Hangi Bilgi ve İletişim Teknolojileri Nasıl Kullanılmalı? R. Özey ve A. Demirci (Ed.), Coğrafya Öğretiminde Yöntem ve Yaklaşımlar (s. 233-256) içinde. İstanbul: Aktif Yayınevi.
76. Özmusul, M. (2008). İlköğretim İkinci Kademe Öğrencilerinin Bilgi ve İletişim Teknolojilerinden Yararlanma Düzeylerinin İncelenmesi Kilis İli Örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gaziantep Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gaziantep.
77. Potosky, D. ve Bobko, P. (2001). A Model for Predicting Computer Experience from Attitudes toward Computers. Journal of Business and Psychology, 15(3), 391-404. https://doi.org/10.1023/A:1007866532318
78. Sağlam, F. (2007). İlköğretim Okullarında Görev Yapan Öğretmenlerin Derslerinde Bilgi Teknolojisi Kaynaklarından Yararlanma Öz-Yeterlilikleri ve Etki Algılarının Değerlendirilmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Yeditepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
79. Sanchez, J., Salinas, A. ve Haris, J. (2011). Education with ICT in South Korea and Chile. International Journal of Educational Development, 31, 126-148. https://doi.org/10.1016/j.ijedudev.2010.03.003
80. Saygıner, Ş. (2016). Öğretmen Adaylarının Bilgisayar Yeterlik Düzeyleri ile Teknolojiye Yönelik Algıları Arasındaki İlişkinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(34), 298-312. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/226454
81. Sime, D. ve Priestly, M. (2005). Student Teachers’ First Reflections on Information and Communications Technology and Classroom Learning: Implications for Initial Teacher Education. Journal of Computer Assisted Learning, 21, 130–142. https://doi.org/10.1111/j.1365-2729.2005.00120.x
82. Su, K. D. (2008). An Integrated Science Course Designed with Information Communication Technologies to Enhance University Students’ Learning Performance. Computers and Education, 51, 1365-1374. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2007.12.002
83. Sugar, W., Crawley, F. ve Fine, B. (2005). Critiquing Theory of Planned Behaviour as a Method to Assess Teachers’ Technology Integration Attitudes. British Journal of Educational Technology, 36 (2) 331-334. https://doi.org/10.1111/j.1467-8535.2005.00462.x
84. Şad, S. N. ve Nalçacı, Ö. İ. (2015). Prospective Teachers’ Perceived Competencies about Integrating Information and Communication Technologies into Education. Mersin University Journal of the Faculty of Education, 11(1), 177-197. https://doi.org/10.17860/efd.16986
85. Şıktunca, C. A. (2007). Meslek Liselerinde Görev Yapan Öğretmenlerin Teknoloji Kullanımı ile İlgili Performans Ölçümü (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Beykent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
86. Tasir, Z., Abour, K. M., Halim, N. D., ve Harun, J. (2012). Relationship between Teachers' ICT Competency, Confidence Level, and Satisfaction toward ICT Training Programmes: A Case Study among Postgraduate Students. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 11(1), 138-144. Retrieved from: https://eric.ed.gov/?id=EJ976576
87. Tella, A. ve Mutula, S. M. (2008). Gender Differences in Computer Literacy among Undergraduate Students at the University of Botswana: Implications for Library Use. Malaysian Journal of Library and Information Science, 13(1), 59-76. Retrieved from: https://mjlis.um.edu.my/article/view/6972
88. Teo, T. (2009). Modelling Technology Acceptance in Education: A Study of Pre- Service Teachers. Computers and Education, 52(2), 302-312. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2008.08.006
89. Tezci, E. (2011). Turkish Primary School Teachers' Perceptions of School Culture Regarding ICT Integration. Educational Technology Research and Development, 59(3), 429-443. https://doi.org/10.1007/s11423-011-9205-6
90. Tor, H. ve Erden, O. (2004). İlköğretim Öğrencilerinin Bilgi Teknolojilerinden Yararlanma Düzeyleri Üzerine Bir Araştırma. The Turkish Online Journal of Educational Technology, 3(1), 120-130. Erişim adresi: http://www.tojet.net/articles/v3i1/3116.pdf
91. Tondeur, J., Aesaert, K., Pynoo, B., Braak, J. V., Fraeyman, N. ve Erstad, O. (2017). Developing A Validated Instrument to Measure Preservice Teachers’ ICT Competencies: Meeting the Demands of the 21st Century. British Journal of Educational Technology, 48(2), 462–472. https://doi.org/10.1111/bjet.12380
92. Turan, B. (2011). Bilgi ve İletişim Teknolojileri Kullanımının Teknoloji Kabul Modeli ile İncelenmesi ve Sınıf Öğretmenleri Üzerinde Bir Uygulama (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bilecik.
93. Türk Dil Kurumu. (2020). Güncel Türkçe Sözlük. Erişim adresi: www.sozluk.gov.tr
94. Türkiye İstatistik Kurumu. (2019). Bilgi Toplumu İstatistikleri. Erişim adresi: http://www.tuik.gov.tr/UstMenu.do?metod=temelist
95. Uluğ, F. (2000). İlköğretimde Teknoloji Eğitimi. Milli Eğitim Dergisi, 146, 3-8. Erişim adresi: https://dhgm.meb.gov.tr/yayimlar/dergiler/Milli_Egitim_Dergisi/146/ulug.htm
96. United Nations Educational Scientific and Qultural Organization, (2003). Developing and Using Indicators of ICT Use in Education. UNESCO Asia and Pacific Regional Bureau for Education, Bangkok, 7-9. Retrieved from: https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000131124
97. Usta, E. ve Korkmaz, Ö. (2010). Öğretmen Adaylarının Bilgisayar Yeterlikleri ve Teknoloji Kullanımına İlişkin Algıları ile Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7(1), 1336-1349. Erişim adresi: https://docplayer.biz.tr/3738130-Ogretmen-adaylarinin-bilgisayar-yeterlikleri-ve-teknoloji-kullanimina-iliskin-algilari-ile-ogretmenlik-meslegine-yonelik-tutumlari.html
98. Ünal Bozcan, E. (2010). Eğitim Öğretim Faaliyetlerinde Teknoloji Kullanımı. Eğitim Teknolojileri Araştırmaları Dergisi, 1(4), 1-13. Erişim adresi: http://www.acarindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423877260.pdf
99. Üngan, T. N. (2001). Bilgisayar Kullanımına İlişkin Öğretmen Tutumlarının Değerlendirilmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.
100. Williams, D., Coles, L., Wilson, K., Richardson, A. ve Tuson, J. (2000). Teachers and ICT: Current Use and Future Needs. British Journal of Educational Technology, 31(4), 307-320. https://doi.org/10.1111/1467-8535.00164
101. Yıldız, E. (2011). Web-Tabanlı Senkron Derslerin Öğretmen Adaylarının Uzaktan Eğitime Karşı Tutumları ve Senkron Teknolojileri Kabulleri Üzerine Etkisi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Balıkesir Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Balıkesir.
102. Yılmaz, M., Üredi, L. ve Akbaşlı, S. (2015). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Bilgisayar Yeterlik Düzeylerinin ve Eğitimde Teknoloji Kullanımına Yönelik Algılarının Belirlenmesi. International Journal of Humanities and Education, 1(1), 105-121. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijhe/issue/31784/348365
103. Yurdakul, I. K. (2011). Öğretmen Adaylarının Teknopedagojik Eğitim Yeterliklerinin Bilgi ve İletişim Teknolojilerini Kullanımları Açısından İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40, 397-408. Erişim adresi: http://efdergi.hacettepe.edu.tr/yonetim/icerik/makaleler/424-published.pdf
104. Yükseköğretim Kurulu. (2018). Öğretmen Yetiştirme Lisans Programları. Ankara Üniversitesi Basımevi Müdürlüğü, Ankara. Erişim adresi: https://www.yok.gov.tr/kurumsal/idari-birimler/egitim-ogretim-dairesi/yeni-ogretmen-yetistirme-lisans-programlari