Review

Şeker Bağımlılığı: Gerçek mi hayal ürünü mü?

Volume: 13 Number: 3 December 5, 2020
TR EN

Şeker Bağımlılığı: Gerçek mi hayal ürünü mü?

Abstract

Şeker, hem enerji içeriği hem de tadı nedeniyle beynimizdeki ödül sistemini tetikleyen lezzetli bir besindir ve yiyecek bağımlılığına neden olan işlenmiş besinlerin ana yüzünü oluşturmaktadır. Şekerin beyindeki, genel etkileri ve özellikle de beynin ödül yolaklarında etkileri yoğun bir araştırma ve tartışma alanı olmuştur. Şeker tüketimi, mezokortikolimbik sistemi madde kullanımıyla benzer şekilde aktive eder. Şeker alımına bağlı olarak beyinde dopamin D1 reseptör bağlanmasında artış ve D2 reseptör bağlantısında azalma olmakta ve dopamin seviyelerinde oluşan bu değişiklik önce yoksunluğa, ardından devam eden şeker alımına yol açabilmektedir. Kanda yüksek şeker seviyeleri periferik olarak salınan iştah hormonlarının düzenlenmesinin yanı sıra, hipotalamik iştah peptitlerini de etkilemektedir. Beyin nörokimyasında şeker alımıyla oluşan bu değişiklikler büyüklük bakımından daha küçük olmasına rağmen madde kullanımı ile meydana gelen değişikliklere benzerdir. Şekerin insan sağlığı üzerinde yarattığı olumsuz sonuçlar göz önünde bulundurulduğunda oluşturabileceği bağımlılığın ciddi sonuçlar yaratacağı açıktır. Bu sebeplere dayanarak, şeker tüketiminin azaltılması adına, hem bireysel hem de toplum sağlığına yönelik, devletin ve endüstrinin birlikte hareket ettiği adımlar atılması önem taşımaktadır.

Keywords

References

  1. 1.Dünya Sağlık Örgütü. Fact Sheet: Obesty and overweight. Erişim yeri: https://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight, Erişim tarihi: 07.07.2019
  2. 2. Dimitrijević I, Popović N, Sabljak V, Škodrić-Trifunović V, Dimitrijević N. Food addiction-diagnosis and treatment. Psychiatr Danub 2015;27(1), 101-106.
  3. 3. T.C. Sağlık Bakanlığı Yayın No: 931. Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğü Yayın No: SB-SAG-2014/02. Erişim yeri: https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/saglikli-beslenme-hareketli-hayat-db/Yayinlar/kitaplar/diger-kitaplar/TBSA-Beslenme-Yayini.pdf, Erişim tarihi: 06.02.2020.
  4. 4. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ). Guideline: sugars intake for adults and children: World Health Organization; 2015. Erişim yeri: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/149782/9789241549028_eng.pdf;jsessionid=C3DA898D6AEF5BE9D1FC52A3FD98ACFC?sequence=1, Erişim tarihi: 07.07.2019
  5. 5. Çiçek B. Eklenmiş Şekerler ve Sağlık. Turkiye Klinikleri J Nutr Diet-Special Topics 2016;2(1):31-34.
  6. 6. Freeman CR, Zehra A, Ramirez V, Wiers CE, Volkow ND, Wang GJ. Impact of sugar on the body, brain, and behavior. Front Biosci (Landmark Ed) 2018;23:2255-2566.
  7. 7. Lindgren E, Gray K, Miller G, Tyler R, Wiers CE, Volkow ND, Wang GJ. Food addiction: A common neurobiological mechanism with drug abuse. Front Biosci (Landmark Ed) 2018;23:811-836.
  8. 8. Klenowski PM, Shariff MR, Belmer A, Fogarty MJ, Mu EW, Bellingham MC, Bartlett SE. Prolonged consumption of sucrose in a binge-like manner, alters the morphology of medium spiny neurons in the nucleus accumbens shell. Front Behav Neurosci 2016;10:54.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Review

Publication Date

December 5, 2020

Submission Date

February 11, 2020

Acceptance Date

August 10, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 13 Number: 3

APA
Arslan, S., İmamoğlu, İ., & Yıldıran, H. (2020). Şeker Bağımlılığı: Gerçek mi hayal ürünü mü? Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(3), 444-456. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.687364
AMA
1.Arslan S, İmamoğlu İ, Yıldıran H. Şeker Bağımlılığı: Gerçek mi hayal ürünü mü? Mersin Univ Saglık Bilim derg. 2020;13(3):444-456. doi:10.26559/mersinsbd.687364
Chicago
Arslan, Sabriye, İdil İmamoğlu, and Hilal Yıldıran. 2020. “Şeker Bağımlılığı: Gerçek Mi Hayal ürünü Mü?”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 13 (3): 444-56. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.687364.
EndNote
Arslan S, İmamoğlu İ, Yıldıran H (December 1, 2020) Şeker Bağımlılığı: Gerçek mi hayal ürünü mü? Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 13 3 444–456.
IEEE
[1]S. Arslan, İ. İmamoğlu, and H. Yıldıran, “Şeker Bağımlılığı: Gerçek mi hayal ürünü mü?”, Mersin Univ Saglık Bilim derg, vol. 13, no. 3, pp. 444–456, Dec. 2020, doi: 10.26559/mersinsbd.687364.
ISNAD
Arslan, Sabriye - İmamoğlu, İdil - Yıldıran, Hilal. “Şeker Bağımlılığı: Gerçek Mi Hayal ürünü Mü?”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 13/3 (December 1, 2020): 444-456. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.687364.
JAMA
1.Arslan S, İmamoğlu İ, Yıldıran H. Şeker Bağımlılığı: Gerçek mi hayal ürünü mü? Mersin Univ Saglık Bilim derg. 2020;13:444–456.
MLA
Arslan, Sabriye, et al. “Şeker Bağımlılığı: Gerçek Mi Hayal ürünü Mü?”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 13, no. 3, Dec. 2020, pp. 444-56, doi:10.26559/mersinsbd.687364.
Vancouver
1.Sabriye Arslan, İdil İmamoğlu, Hilal Yıldıran. Şeker Bağımlılığı: Gerçek mi hayal ürünü mü? Mersin Univ Saglık Bilim derg. 2020 Dec. 1;13(3):444-56. doi:10.26559/mersinsbd.687364

Cited By

MEU Journal of Health Sciences Assoc was began to the publishing process in 2008 under the supervision of Assoc. Prof. Gönül Aslan, Editor-in-Chief, and affiliated to Mersin University Institute of Health Sciences. In March 2015, Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz undertook the Editor-in Chief position and since then he has been in charge.

 

Publishing in three issues per year (April - August - December), it is a multisectoral refereed scientific journal. In addition to research articles, scientific articles such as reviews, case reports and letters to the editor are published in the journal. Our journal, which has been published via e-mail since its inception, has been published both online and in print. Following the Participation Agreement signed with TÜBİTAK-ULAKBİM Dergi Park in April 2015, it has started to accept and evaluate online publications.

Mersin University Journal of Health Sciences have been indexed by Turkey Citation Index since November 16, 2011.

Mersin University Journal of Health Sciences have been indexed by ULAKBIM Medical Database from the first issue of 2016.

Mersin University Journal of Health Sciences have been indexed by DOAJ since October 02, 2019.

 

 

Article Publishing Charge Policy: Our journal has adopted an open access policy and there is no fee for article application, evaluation, and publication in our journal. All the articles published in our journal can be accessed from the Archive free of charge.

 

154561545815459
 

Creative Commons Lisansı
This work is licensed with Attribution-NonCommercial 4.0 International.