Review

Şeker Bağımlılığı: Gerçek mi hayal ürünü mü?

Volume: 13 Number: 3 December 5, 2020
TR EN

Şeker Bağımlılığı: Gerçek mi hayal ürünü mü?

Abstract

Şeker, hem enerji içeriği hem de tadı nedeniyle beynimizdeki ödül sistemini tetikleyen lezzetli bir besindir ve yiyecek bağımlılığına neden olan işlenmiş besinlerin ana yüzünü oluşturmaktadır. Şekerin beyindeki, genel etkileri ve özellikle de beynin ödül yolaklarında etkileri yoğun bir araştırma ve tartışma alanı olmuştur. Şeker tüketimi, mezokortikolimbik sistemi madde kullanımıyla benzer şekilde aktive eder. Şeker alımına bağlı olarak beyinde dopamin D1 reseptör bağlanmasında artış ve D2 reseptör bağlantısında azalma olmakta ve dopamin seviyelerinde oluşan bu değişiklik önce yoksunluğa, ardından devam eden şeker alımına yol açabilmektedir. Kanda yüksek şeker seviyeleri periferik olarak salınan iştah hormonlarının düzenlenmesinin yanı sıra, hipotalamik iştah peptitlerini de etkilemektedir. Beyin nörokimyasında şeker alımıyla oluşan bu değişiklikler büyüklük bakımından daha küçük olmasına rağmen madde kullanımı ile meydana gelen değişikliklere benzerdir. Şekerin insan sağlığı üzerinde yarattığı olumsuz sonuçlar göz önünde bulundurulduğunda oluşturabileceği bağımlılığın ciddi sonuçlar yaratacağı açıktır. Bu sebeplere dayanarak, şeker tüketiminin azaltılması adına, hem bireysel hem de toplum sağlığına yönelik, devletin ve endüstrinin birlikte hareket ettiği adımlar atılması önem taşımaktadır.

Keywords

References

  1. 1.Dünya Sağlık Örgütü. Fact Sheet: Obesty and overweight. Erişim yeri: https://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight, Erişim tarihi: 07.07.2019
  2. 2. Dimitrijević I, Popović N, Sabljak V, Škodrić-Trifunović V, Dimitrijević N. Food addiction-diagnosis and treatment. Psychiatr Danub 2015;27(1), 101-106.
  3. 3. T.C. Sağlık Bakanlığı Yayın No: 931. Sağlık Araştırmaları Genel Müdürlüğü Yayın No: SB-SAG-2014/02. Erişim yeri: https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/saglikli-beslenme-hareketli-hayat-db/Yayinlar/kitaplar/diger-kitaplar/TBSA-Beslenme-Yayini.pdf, Erişim tarihi: 06.02.2020.
  4. 4. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ). Guideline: sugars intake for adults and children: World Health Organization; 2015. Erişim yeri: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/149782/9789241549028_eng.pdf;jsessionid=C3DA898D6AEF5BE9D1FC52A3FD98ACFC?sequence=1, Erişim tarihi: 07.07.2019
  5. 5. Çiçek B. Eklenmiş Şekerler ve Sağlık. Turkiye Klinikleri J Nutr Diet-Special Topics 2016;2(1):31-34.
  6. 6. Freeman CR, Zehra A, Ramirez V, Wiers CE, Volkow ND, Wang GJ. Impact of sugar on the body, brain, and behavior. Front Biosci (Landmark Ed) 2018;23:2255-2566.
  7. 7. Lindgren E, Gray K, Miller G, Tyler R, Wiers CE, Volkow ND, Wang GJ. Food addiction: A common neurobiological mechanism with drug abuse. Front Biosci (Landmark Ed) 2018;23:811-836.
  8. 8. Klenowski PM, Shariff MR, Belmer A, Fogarty MJ, Mu EW, Bellingham MC, Bartlett SE. Prolonged consumption of sucrose in a binge-like manner, alters the morphology of medium spiny neurons in the nucleus accumbens shell. Front Behav Neurosci 2016;10:54.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Review

Publication Date

December 5, 2020

Submission Date

February 11, 2020

Acceptance Date

August 10, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 13 Number: 3

APA
Arslan, S., İmamoğlu, İ., & Yıldıran, H. (2020). Şeker Bağımlılığı: Gerçek mi hayal ürünü mü? Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(3), 444-456. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.687364
AMA
1.Arslan S, İmamoğlu İ, Yıldıran H. Şeker Bağımlılığı: Gerçek mi hayal ürünü mü? Mersin Univ Saglık Bilim derg. 2020;13(3):444-456. doi:10.26559/mersinsbd.687364
Chicago
Arslan, Sabriye, İdil İmamoğlu, and Hilal Yıldıran. 2020. “Şeker Bağımlılığı: Gerçek Mi Hayal ürünü Mü?”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 13 (3): 444-56. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.687364.
EndNote
Arslan S, İmamoğlu İ, Yıldıran H (December 1, 2020) Şeker Bağımlılığı: Gerçek mi hayal ürünü mü? Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 13 3 444–456.
IEEE
[1]S. Arslan, İ. İmamoğlu, and H. Yıldıran, “Şeker Bağımlılığı: Gerçek mi hayal ürünü mü?”, Mersin Univ Saglık Bilim derg, vol. 13, no. 3, pp. 444–456, Dec. 2020, doi: 10.26559/mersinsbd.687364.
ISNAD
Arslan, Sabriye - İmamoğlu, İdil - Yıldıran, Hilal. “Şeker Bağımlılığı: Gerçek Mi Hayal ürünü Mü?”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 13/3 (December 1, 2020): 444-456. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.687364.
JAMA
1.Arslan S, İmamoğlu İ, Yıldıran H. Şeker Bağımlılığı: Gerçek mi hayal ürünü mü? Mersin Univ Saglık Bilim derg. 2020;13:444–456.
MLA
Arslan, Sabriye, et al. “Şeker Bağımlılığı: Gerçek Mi Hayal ürünü Mü?”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 13, no. 3, Dec. 2020, pp. 444-56, doi:10.26559/mersinsbd.687364.
Vancouver
1.Sabriye Arslan, İdil İmamoğlu, Hilal Yıldıran. Şeker Bağımlılığı: Gerçek mi hayal ürünü mü? Mersin Univ Saglık Bilim derg. 2020 Dec. 1;13(3):444-56. doi:10.26559/mersinsbd.687364

Cited By

Articles published in Mersin University Journal of Health Sciences are licensed under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License. 

35807