Research Article

COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması

Volume: 14 Number: 1 April 30, 2021
EN TR

COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması

Abstract

Amaç: Koronavirüs (COVID-19) yayılımını kontrol etmeye yönelik katı tedbirlere rağmen, koruyucu önlemlere uyum istenilen düzeyin altındadır. Araştırmanın amacı, COVID-19’da kaderciliğin etkisini ve salgın tedbirlerine uyumu etkileyen faktörleri belirlemekti. Yöntem: Vaka- kontrol tipindeki araştırma bir ilde Ağustos- Kasım 2020 tarihleri arasında 69 COVID-19 hastası ve 205 COVID-19 hastalığı olmayan bireyle gerçekleştirildi. Çalışmanın verileri “COVID-19 ve Salgından Korunma Soru Formu”, “Kadercilik Eğilimi Ölçeği” ile toplandı. Veriler T-test, Mann-Whitney U Testi, Ki-Kare analizi, korelasyon analizi ve karar ağacı analizi ile değerlendirildi. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması vaka grubunun 49.67±18.89 (19-90), kontrol grubunun 46.31±16.14 (19-86) yıldı, vaka grubunun %49.3’ü, kontrol grubunun %52.2’si erkekti. Kontrol grubunda endişe düzeyi (p<0.001), vaka grubunda kadercilik eğilimi yüksekti (p<0.001). Her üç katılımcıdan ikisi maskenin, mesafenin ve el yıkamanın hastalıktan tamamen koruyacağına inanırken, gelecekte salgından korunma tebirlerine uyumu yordayan en güçlü değişkenler COVID-19 hastalığına sahip olma ve sosyal mesafenin koruyuculuğuna ilişkin inanıştı. Sonuç: Yapılan çalışmada vaka grubunda kaderci eğilimin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Salgının kontrolünde kaderci eğilimi artıracak söylem, tutum ve davranışlardan kaçınılması; kontrol önlemlerinin etkililiğinin vurgulanması toplumsal tedbirlere uyumu arttırabilir.

Keywords

Supporting Institution

Araştırmayı destekleyen kurum/ kuruluş yoktur

References

  1. 1. Peeri NC, Shrestha N, Rahman MS, et al. The SARS, MERS and novel coronavirus (COVİD-19) epidemics, the newest and biggest global health threats: What lessons have we learned? Int J Epidemiol. 2020;49(3):717-726. doi:10.1093/ije/dyaa033
  2. 2. Çelik İ, Saatçi E, Eyüboğlu FÖ. Emerging and reemerging respiratory viral infections up to COVİD-19. Turkish J Med Sci. 2020;50(SI-1):557-562. doi:10.3906/sag-2004-126
  3. 3. Uğraş Dikmen A, Kına M, Özkan S, İlhan MN. COVİD-19 Epidemiyolojisi: Pandemiden ne öğrendik? J Biotechnol Strateg Heal Res. 2020. doi:10.34084/bshr.715153
  4. 4. World Health Organisation (WHO). Coronavirus Disease (COVİD-19) Advice for the public section navigation; 2021. https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public.
  5. 5. Liu Y, Gayle AA, Wilder-Smith A, Rocklöv J. The reproductive number of COVİD-19 is higher compared to SARS coronavirus. J Travel Med. 2020;27(2):1-4. doi:10.1093/jtm/taaa021
  6. 6. Jimenez T, Restar A, Helm PJ, Cross RI, Barath D, Arndt J. Fatalism in the context of COVİD-19: Perceiving coronavirus as a death sentence predicts reluctance to perform recommended preventive behaviors. SSM - Popul Heal. 2020;11:100615. doi:10.1016/j.ssmph.2020.100615
  7. 7. Çırakoğlu OC. Domuz Gribi ( H1N1 ) Salgınıyla ilişkili algıların kaygı ve kaçınma düzeyi değişkenleri bağlamında incelenmesi. Türk Psikol Derg. 2011;26(67):49-64.
  8. 8. Ahorsu DK, Lin CY, Imani V, Saffari M, Griffiths MD, Pakpour AH. The Fear of COVİD-19 Scale: Development and ınitial validation. Int J Ment Health Addict. 2020;27:1-9. doi:10.1007/s11469-020-00270-8

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Research Article

Publication Date

April 30, 2021

Submission Date

March 3, 2021

Acceptance Date

April 4, 2021

Published in Issue

Year 2021 Volume: 14 Number: 1

APA
Öncü, E., Altunkan, H., Köksoy Vayısoğlu, S., & Ayaz, M. (2021). COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 14(1), 113-124. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.890145
AMA
1.Öncü E, Altunkan H, Köksoy Vayısoğlu S, Ayaz M. COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması. Mersin Univ Saglık Bilim derg. 2021;14(1):113-124. doi:10.26559/mersinsbd.890145
Chicago
Öncü, Emine, Handan Altunkan, Sümbüle Köksoy Vayısoğlu, and Merih Ayaz. 2021. “COVID-19 Pandemi Sürecinde Kaderciliğin Etkisi Ve Salgın Tedbirlerine Uyum özellikleri: Vaka-Kontrol çalışması”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 14 (1): 113-24. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.890145.
EndNote
Öncü E, Altunkan H, Köksoy Vayısoğlu S, Ayaz M (April 1, 2021) COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 14 1 113–124.
IEEE
[1]E. Öncü, H. Altunkan, S. Köksoy Vayısoğlu, and M. Ayaz, “COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması”, Mersin Univ Saglık Bilim derg, vol. 14, no. 1, pp. 113–124, Apr. 2021, doi: 10.26559/mersinsbd.890145.
ISNAD
Öncü, Emine - Altunkan, Handan - Köksoy Vayısoğlu, Sümbüle - Ayaz, Merih. “COVID-19 Pandemi Sürecinde Kaderciliğin Etkisi Ve Salgın Tedbirlerine Uyum özellikleri: Vaka-Kontrol çalışması”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 14/1 (April 1, 2021): 113-124. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.890145.
JAMA
1.Öncü E, Altunkan H, Köksoy Vayısoğlu S, Ayaz M. COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması. Mersin Univ Saglık Bilim derg. 2021;14:113–124.
MLA
Öncü, Emine, et al. “COVID-19 Pandemi Sürecinde Kaderciliğin Etkisi Ve Salgın Tedbirlerine Uyum özellikleri: Vaka-Kontrol çalışması”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 14, no. 1, Apr. 2021, pp. 113-24, doi:10.26559/mersinsbd.890145.
Vancouver
1.Emine Öncü, Handan Altunkan, Sümbüle Köksoy Vayısoğlu, Merih Ayaz. COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması. Mersin Univ Saglık Bilim derg. 2021 Apr. 1;14(1):113-24. doi:10.26559/mersinsbd.890145

Cited By

MEU Journal of Health Sciences Assoc was began to the publishing process in 2008 under the supervision of Assoc. Prof. Gönül Aslan, Editor-in-Chief, and affiliated to Mersin University Institute of Health Sciences. In March 2015, Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz undertook the Editor-in Chief position and since then he has been in charge.

 

Publishing in three issues per year (April - August - December), it is a multisectoral refereed scientific journal. In addition to research articles, scientific articles such as reviews, case reports and letters to the editor are published in the journal. Our journal, which has been published via e-mail since its inception, has been published both online and in print. Following the Participation Agreement signed with TÜBİTAK-ULAKBİM Dergi Park in April 2015, it has started to accept and evaluate online publications.

Mersin University Journal of Health Sciences have been indexed by Turkey Citation Index since November 16, 2011.

Mersin University Journal of Health Sciences have been indexed by ULAKBIM Medical Database from the first issue of 2016.

Mersin University Journal of Health Sciences have been indexed by DOAJ since October 02, 2019.

 

 

Article Publishing Charge Policy: Our journal has adopted an open access policy and there is no fee for article application, evaluation, and publication in our journal. All the articles published in our journal can be accessed from the Archive free of charge.

 

154561545815459
 

Creative Commons Lisansı
This work is licensed with Attribution-NonCommercial 4.0 International.