Araştırma Makalesi

COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması

Cilt: 14 Sayı: 1 30 Nisan 2021
PDF İndir
EN TR

COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması

Öz

Amaç: Koronavirüs (COVID-19) yayılımını kontrol etmeye yönelik katı tedbirlere rağmen, koruyucu önlemlere uyum istenilen düzeyin altındadır. Araştırmanın amacı, COVID-19’da kaderciliğin etkisini ve salgın tedbirlerine uyumu etkileyen faktörleri belirlemekti. Yöntem: Vaka- kontrol tipindeki araştırma bir ilde Ağustos- Kasım 2020 tarihleri arasında 69 COVID-19 hastası ve 205 COVID-19 hastalığı olmayan bireyle gerçekleştirildi. Çalışmanın verileri “COVID-19 ve Salgından Korunma Soru Formu”, “Kadercilik Eğilimi Ölçeği” ile toplandı. Veriler T-test, Mann-Whitney U Testi, Ki-Kare analizi, korelasyon analizi ve karar ağacı analizi ile değerlendirildi. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması vaka grubunun 49.67±18.89 (19-90), kontrol grubunun 46.31±16.14 (19-86) yıldı, vaka grubunun %49.3’ü, kontrol grubunun %52.2’si erkekti. Kontrol grubunda endişe düzeyi (p<0.001), vaka grubunda kadercilik eğilimi yüksekti (p<0.001). Her üç katılımcıdan ikisi maskenin, mesafenin ve el yıkamanın hastalıktan tamamen koruyacağına inanırken, gelecekte salgından korunma tebirlerine uyumu yordayan en güçlü değişkenler COVID-19 hastalığına sahip olma ve sosyal mesafenin koruyuculuğuna ilişkin inanıştı. Sonuç: Yapılan çalışmada vaka grubunda kaderci eğilimin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Salgının kontrolünde kaderci eğilimi artıracak söylem, tutum ve davranışlardan kaçınılması; kontrol önlemlerinin etkililiğinin vurgulanması toplumsal tedbirlere uyumu arttırabilir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Araştırmayı destekleyen kurum/ kuruluş yoktur

Kaynakça

  1. 1. Peeri NC, Shrestha N, Rahman MS, et al. The SARS, MERS and novel coronavirus (COVİD-19) epidemics, the newest and biggest global health threats: What lessons have we learned? Int J Epidemiol. 2020;49(3):717-726. doi:10.1093/ije/dyaa033
  2. 2. Çelik İ, Saatçi E, Eyüboğlu FÖ. Emerging and reemerging respiratory viral infections up to COVİD-19. Turkish J Med Sci. 2020;50(SI-1):557-562. doi:10.3906/sag-2004-126
  3. 3. Uğraş Dikmen A, Kına M, Özkan S, İlhan MN. COVİD-19 Epidemiyolojisi: Pandemiden ne öğrendik? J Biotechnol Strateg Heal Res. 2020. doi:10.34084/bshr.715153
  4. 4. World Health Organisation (WHO). Coronavirus Disease (COVİD-19) Advice for the public section navigation; 2021. https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public.
  5. 5. Liu Y, Gayle AA, Wilder-Smith A, Rocklöv J. The reproductive number of COVİD-19 is higher compared to SARS coronavirus. J Travel Med. 2020;27(2):1-4. doi:10.1093/jtm/taaa021
  6. 6. Jimenez T, Restar A, Helm PJ, Cross RI, Barath D, Arndt J. Fatalism in the context of COVİD-19: Perceiving coronavirus as a death sentence predicts reluctance to perform recommended preventive behaviors. SSM - Popul Heal. 2020;11:100615. doi:10.1016/j.ssmph.2020.100615
  7. 7. Çırakoğlu OC. Domuz Gribi ( H1N1 ) Salgınıyla ilişkili algıların kaygı ve kaçınma düzeyi değişkenleri bağlamında incelenmesi. Türk Psikol Derg. 2011;26(67):49-64.
  8. 8. Ahorsu DK, Lin CY, Imani V, Saffari M, Griffiths MD, Pakpour AH. The Fear of COVİD-19 Scale: Development and ınitial validation. Int J Ment Health Addict. 2020;27:1-9. doi:10.1007/s11469-020-00270-8

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2021

Gönderilme Tarihi

3 Mart 2021

Kabul Tarihi

4 Nisan 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 14 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Öncü, E., Altunkan, H., Köksoy Vayısoğlu, S., & Ayaz, M. (2021). COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 14(1), 113-124. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.890145
AMA
1.Öncü E, Altunkan H, Köksoy Vayısoğlu S, Ayaz M. COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2021;14(1):113-124. doi:10.26559/mersinsbd.890145
Chicago
Öncü, Emine, Handan Altunkan, Sümbüle Köksoy Vayısoğlu, ve Merih Ayaz. 2021. “COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 14 (1): 113-24. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.890145.
EndNote
Öncü E, Altunkan H, Köksoy Vayısoğlu S, Ayaz M (01 Nisan 2021) COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 14 1 113–124.
IEEE
[1]E. Öncü, H. Altunkan, S. Köksoy Vayısoğlu, ve M. Ayaz, “COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması”, Mersin Univ Saglık Bilim Derg, c. 14, sy 1, ss. 113–124, Nis. 2021, doi: 10.26559/mersinsbd.890145.
ISNAD
Öncü, Emine - Altunkan, Handan - Köksoy Vayısoğlu, Sümbüle - Ayaz, Merih. “COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 14/1 (01 Nisan 2021): 113-124. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.890145.
JAMA
1.Öncü E, Altunkan H, Köksoy Vayısoğlu S, Ayaz M. COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2021;14:113–124.
MLA
Öncü, Emine, vd. “COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 14, sy 1, Nisan 2021, ss. 113-24, doi:10.26559/mersinsbd.890145.
Vancouver
1.Emine Öncü, Handan Altunkan, Sümbüle Köksoy Vayısoğlu, Merih Ayaz. COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 01 Nisan 2021;14(1):113-24. doi:10.26559/mersinsbd.890145

Cited By

Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Doç. Dr. Gönül Aslan'ın editörlüğünde Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsüne bağlı olarak 2008 yılında yayımlanmaya başlanmıştır. Prof. Dr. Gönül Aslan Mart 2015 tarihinde görevini Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz'a devretmiştir. Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz Baş editörlük görevini 01 Ocak 2023 tarihinde Prof.Dr. Özlem İzci Ay'a devretmiştir. 

 

Yılda üç sayı olarak (Nisan - Ağustos - Aralık) yayımlanan dergi multidisipliner hakemli bir bilimsel dergidir. Dergide araştırma makaleleri yanında derleme, olgu sunumu ve editöre mektup tipinde bilimsel yazılar yayımlanmaktadır. Yayın hayatına başladığı günden beri eposta yoluyla yayın alan ve hem online hem de basılı olarak yayımlanan dergimiz, Mayıs 2014 sayısından itibaren sadece online olarak yayımlanmaya başlamıştır. TÜBİTAK-ULAKBİM Dergi Park ile Nisan 2015 tarihinde yapılan Katılım Sözleşmesi sonrasında online yayın kabul ve değerlendirme sürecine geçmiştir.

 

  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 16 Kasım 2011'dan beri Türkiye Atıf Dizini tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2016 birinci sayıdan itibaren ULAKBİM Tıp Veri Tabanı tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 02 Ekim 2019 ile 05 Şubat 2025 tarihleri arasında DOAJ tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 23 Mart 2021'den beri EBSCO tarafından indekslenmektedir.

 

Dergimiz açık erişim politikasını benimsemiş olup, dergimizde makale başvuru, değerlendirme ve yayınlanma aşamasında ücret talep edilmemektedir. Dergimizde yayımlanan makalelerin tamamına ücretsiz olarak Arşivden erişilebilmektedir.

Bu dergide yayımlanan yazılar, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı  ile lisanslanmıştır. 

35807