Araştırma Makalesi

COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması

Cilt: 14 Sayı: 1 30 Nisan 2021
PDF İndir
EN TR

COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması

Öz

Amaç: Koronavirüs (COVID-19) yayılımını kontrol etmeye yönelik katı tedbirlere rağmen, koruyucu önlemlere uyum istenilen düzeyin altındadır. Araştırmanın amacı, COVID-19’da kaderciliğin etkisini ve salgın tedbirlerine uyumu etkileyen faktörleri belirlemekti. Yöntem: Vaka- kontrol tipindeki araştırma bir ilde Ağustos- Kasım 2020 tarihleri arasında 69 COVID-19 hastası ve 205 COVID-19 hastalığı olmayan bireyle gerçekleştirildi. Çalışmanın verileri “COVID-19 ve Salgından Korunma Soru Formu”, “Kadercilik Eğilimi Ölçeği” ile toplandı. Veriler T-test, Mann-Whitney U Testi, Ki-Kare analizi, korelasyon analizi ve karar ağacı analizi ile değerlendirildi. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması vaka grubunun 49.67±18.89 (19-90), kontrol grubunun 46.31±16.14 (19-86) yıldı, vaka grubunun %49.3’ü, kontrol grubunun %52.2’si erkekti. Kontrol grubunda endişe düzeyi (p<0.001), vaka grubunda kadercilik eğilimi yüksekti (p<0.001). Her üç katılımcıdan ikisi maskenin, mesafenin ve el yıkamanın hastalıktan tamamen koruyacağına inanırken, gelecekte salgından korunma tebirlerine uyumu yordayan en güçlü değişkenler COVID-19 hastalığına sahip olma ve sosyal mesafenin koruyuculuğuna ilişkin inanıştı. Sonuç: Yapılan çalışmada vaka grubunda kaderci eğilimin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Salgının kontrolünde kaderci eğilimi artıracak söylem, tutum ve davranışlardan kaçınılması; kontrol önlemlerinin etkililiğinin vurgulanması toplumsal tedbirlere uyumu arttırabilir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Araştırmayı destekleyen kurum/ kuruluş yoktur

Kaynakça

  1. 1. Peeri NC, Shrestha N, Rahman MS, et al. The SARS, MERS and novel coronavirus (COVİD-19) epidemics, the newest and biggest global health threats: What lessons have we learned? Int J Epidemiol. 2020;49(3):717-726. doi:10.1093/ije/dyaa033
  2. 2. Çelik İ, Saatçi E, Eyüboğlu FÖ. Emerging and reemerging respiratory viral infections up to COVİD-19. Turkish J Med Sci. 2020;50(SI-1):557-562. doi:10.3906/sag-2004-126
  3. 3. Uğraş Dikmen A, Kına M, Özkan S, İlhan MN. COVİD-19 Epidemiyolojisi: Pandemiden ne öğrendik? J Biotechnol Strateg Heal Res. 2020. doi:10.34084/bshr.715153
  4. 4. World Health Organisation (WHO). Coronavirus Disease (COVİD-19) Advice for the public section navigation; 2021. https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public.
  5. 5. Liu Y, Gayle AA, Wilder-Smith A, Rocklöv J. The reproductive number of COVİD-19 is higher compared to SARS coronavirus. J Travel Med. 2020;27(2):1-4. doi:10.1093/jtm/taaa021
  6. 6. Jimenez T, Restar A, Helm PJ, Cross RI, Barath D, Arndt J. Fatalism in the context of COVİD-19: Perceiving coronavirus as a death sentence predicts reluctance to perform recommended preventive behaviors. SSM - Popul Heal. 2020;11:100615. doi:10.1016/j.ssmph.2020.100615
  7. 7. Çırakoğlu OC. Domuz Gribi ( H1N1 ) Salgınıyla ilişkili algıların kaygı ve kaçınma düzeyi değişkenleri bağlamında incelenmesi. Türk Psikol Derg. 2011;26(67):49-64.
  8. 8. Ahorsu DK, Lin CY, Imani V, Saffari M, Griffiths MD, Pakpour AH. The Fear of COVİD-19 Scale: Development and ınitial validation. Int J Ment Health Addict. 2020;27:1-9. doi:10.1007/s11469-020-00270-8

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2021

Gönderilme Tarihi

3 Mart 2021

Kabul Tarihi

4 Nisan 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 14 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Öncü, E., Altunkan, H., Köksoy Vayısoğlu, S., & Ayaz, M. (2021). COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 14(1), 113-124. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.890145
AMA
1.Öncü E, Altunkan H, Köksoy Vayısoğlu S, Ayaz M. COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2021;14(1):113-124. doi:10.26559/mersinsbd.890145
Chicago
Öncü, Emine, Handan Altunkan, Sümbüle Köksoy Vayısoğlu, ve Merih Ayaz. 2021. “COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 14 (1): 113-24. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.890145.
EndNote
Öncü E, Altunkan H, Köksoy Vayısoğlu S, Ayaz M (01 Nisan 2021) COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 14 1 113–124.
IEEE
[1]E. Öncü, H. Altunkan, S. Köksoy Vayısoğlu, ve M. Ayaz, “COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması”, Mersin Univ Saglık Bilim Derg, c. 14, sy 1, ss. 113–124, Nis. 2021, doi: 10.26559/mersinsbd.890145.
ISNAD
Öncü, Emine - Altunkan, Handan - Köksoy Vayısoğlu, Sümbüle - Ayaz, Merih. “COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 14/1 (01 Nisan 2021): 113-124. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.890145.
JAMA
1.Öncü E, Altunkan H, Köksoy Vayısoğlu S, Ayaz M. COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2021;14:113–124.
MLA
Öncü, Emine, vd. “COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 14, sy 1, Nisan 2021, ss. 113-24, doi:10.26559/mersinsbd.890145.
Vancouver
1.Emine Öncü, Handan Altunkan, Sümbüle Köksoy Vayısoğlu, Merih Ayaz. COVID-19 Pandemi sürecinde kaderciliğin etkisi ve salgın tedbirlerine uyum özellikleri: Vaka-kontrol çalışması. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 01 Nisan 2021;14(1):113-24. doi:10.26559/mersinsbd.890145

Cited By

Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi'de yayımlanan yazılar, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı  ile lisanslanmıştır. 

35807