Research Article

Şeyh Ahmed Ahsâî’ye Göre Hurkulyâ

Volume: 11 Number: 2 December 31, 2020

Şeyh Ahmed Ahsâî’ye Göre Hurkulyâ

Öz

Çalışmanın konusu on sekizinci yüzyılın sonlarında yaşayan ve Şeyhiyye eko-lünün kurucusu Şeyh Ahmed Ahsâî’nin Hurkulyâ âlemine ait düşünceleridir. Çalışma Şeyh Ahmed Ahsâî’nin, eserlerinde bir ara âlem olarak söz ettiği Hur-kulyâ düşüncesinden hareketle ele alınmıştır. Çalışmada Ahsâî’nin eserleri ile Ahsâî’ye dair yazılan çalışmalar esas alınmıştır. Mülk ve melekût âlemi arasın-da bir berzah olan ve cismani âlemin özelliklerine sahip ancak maddî form ve kalıplardan arınık, latif ve şeffaf olan misâl âleminin şehirlerinden biri olarak kabul edilen Hurkulyâ âlemi, Ahsâî’ye göre nefse dair olayların gerçekleştiği âlemdir. Bu âlemi idrak etmekle birçok irfânî tecrübeler ve ruhânî olaylar açıkla-nabilir ve yorumlanabilir. Hurkulyâ, İbnü’l-Arabî’nin munfasıl misâl âlemi ya da ayrık hayal âlemi olarak bahsettiği âlemdir. Bu âleme yükselmek için ruhun, bedenin dört unsurundan sıyrılarak, asıl bedeni olan Hurkulyâî bedene bürün-mesi gerekir. Bu çalışmanın amacı, hayal ve nefse dair olayların yaşandığı, yeri ve yönü asla tayin edilemeyen, vahiy, ilham keşf, müşâhede ve kıyamet ülkesi olarak tarif edilen Hurkulyâ âlemini idrak etmeyi sağlamak, böylece bu nefsin bu konaklarını daha anlaşılır kılmaktır.

Anahtar Kelimeler

Tasavvuf , Şeyhiyye , Ahsâî , Misâl Âlemi , Hurkulyâ

References

  1. Ahsaî, Şeyh Ahmed b. Zeyneddin. Cevâmi’u’l-kelim. Basra: Tab’un fî Matbaati’l-ğadîr, 1431.
  2. Ahsaî, Şeyh Ahmed b. Zeyneddin. “er-Risâletü’r-Rüştiyyetü”. Mecmua-yi Resâil. Erişim: 10 Eylül 2020. https://www.alabrar.info/library/ALF104/f0000.
  3. Ahsaî, Şeyh Ahmed b. Zeyneddin. “Risâletü fî cevâbi Ba’zi’l-ihvân fî meâdi cismânî”. Mecmua-yi Resâil. Erişim: 09 Ağustos 2020. https://www.alabrar.info/library/ALF064/f0000.
  4. Ahsaî, Şeyh Ahmed b. Zeyneddin. “Risâletü fî cevâbi’l-Molla Muhammed Hüseyin el-Enarî (Ani’l-murâdi bi lafzi Hurkulya ve mesâil-i uhra)”. Mecmua-yi Resâil. Erişim: 09 Ağustos 2020. https://www.alabrar.info/library/.
  5. Ahsaî, Şeyh Ahmed b. Zeyneddin. “Şerhu’l-Arşiyye”. Mecmua-yi Resâil. Erişim: 05 Temmuz 2019. http://www.alabrar.info/.
  6. Ahsaî, Şeyh Ahmed b. Zeyneddin. Şerhu’z-Ziyâretü’l-Câmiatü’l-Kebîreh. 1. Bs. Beyrut: Dâru’l Mufîd, 1460.
  7. Amulî, Allame Hasanzade. Hezâr u Yek Kelime. 3. Bs. Kum: Neşr-i Bustân-i Kitab, 1381.
  8. Aştiyanî, Seyyid Celaleddin. Şerh-i Mukaddime-i Kayserî ber Fusûsü’l-Hikem. 3. Bs. Tahran: İntişârât-i Emir Kebir, 1370.
  9. Bozkuş, Metin. “Bahâîliğin Arka Planı ve Söylemi Üzerine Bir Değerlendirme (Sivas Örneği)”. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 4/2 (2002): 139-156.
  10. Câbirî, Muhammed Âbid el-. Arap-İslam Kültürünün Akıl Yapısı: Arap-İslam Kültüründeki Bilgi Sistemlerinin Eleştirel Bir Analizi. Trc. Burhan Köroğlu - Hasan Hacak - Ekrme Demirli. İstanbul: Kitabevi, 2001.
ISNAD
Arslan Meçin, Buşra. “Şeyh Ahmed Ahsâî’ye Göre Hurkulyâ”. Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi 11/2 (December 1, 2020): 731-751. https://izlik.org/JA94WG77DB.