Research Article

İbn Ebu’l-Hadîd’e Göre Hz. Ali’nin Siyasî Kişiliği

Volume: 12 Number: 1 June 30, 2021
Ahmet Sonay *
PDF Download
Mesned Journal of Theological Studies Cover Mesned Journal of Theological Studies

İbn Ebu’l-Hadîd’e Göre Hz. Ali’nin Siyasî Kişiliği

Öz

Bağdat Mutezilesi’nin Hz. Ali’yi (ö. 40/661) diğer sahabîlerden üstün gördüğü bilinmekte-dir. Özellikle ekolün önde gelen isimlerinden Ebû Cafer el-İskâfî (ö. 240/854) ve Ebü’l-Kâsım el-Kabî’nin (ö. 319/931) bu konuyu eserlerinde ilmî bir üslupla ele aldıkları ve uzun-ca tartıştıkları anlaşılmaktadır. Ekolün son temsilcilerinden olup “Mutezile’nin Allâmesi” unvanıyla tanınan İbn Ebü’l-Hadîd (ö. 656/1258) de onların izinden gitmiş, Hz. Ali’ye nis-pet edilen çeşitli hutbe, mektup ve veciz sözleri içeren Nehcu’l-belâga adlı antolojiye yazdığı şerhte Hz. Ali’nin üstünlüğünü savunmuştur. İbn Ebü’l-Hadîd, şerhinin bir bölümünde ko-nuyla ilişkili olarak Hz. Ali’nin siyasî kişiliği hakkındaki görüşlerini de serdetmiştir. Bu gö-rüşler Mutezile’nin son dönemindeki Hz. Ali tasavvurunu yansıtmakta, ayrıca İmâmiyye-Mutezile ilişkisinin 7./13. asırdaki vaziyetine ilişkin önemli ipuçları vermektedir. Bu maka-lede İbn Ebü’l-Hadîd’in söz konusu görüşleri aktarılmış, ayrıca konuya ilişkin diğer âlim-lerden yaptığı nakillere de yer verilmiştir. Böylelikle ehemmiyet arz eden bu görüşlere ve na-killere dikkat çekmek amaçlanmıştır. Makalede genel anlamda deskriptif metoda bağlı ka-lınmış, bazen de şahısların görüşleri objektif bakış açısıyla yorumlanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

İslam Mezhepleri Tarihi , Mutezile , İmâmiyye , Ali b. EbÛ Tâlib , İbn Ebu'l-Hadîd , Şerhu Nehci'l-Belâga

References

  1. Abduh, Muhammed. Şerhu Nehci’l-Belâga. 4 Cilt. Beyrut: Müessesetü’l-A̒lamî, 2003.
  2. el-Âmilî, Muhsin Emîn. Harbü’l-Cemel ve Harbü Sıffîn. Beyrut: Dârü’l-Fikir, 1969.
  3. Aydınlı, Osman. Mutezile’de İmamet ve Siyaset. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2017.
  4. el-Câhız, Amr b. Bahr. el-Osmâniyye. thk. Abdusselâm Harun. Beyrut: Dârü’l-Cîl, 1991.
  5. Dayf, Şevkî. Târîhu’l-edebi’l-̒Arabî. 9 Cilt. Kahire: Dârü’l-Ma̒ârif, ts.
  6. ed-Dîneverî, Ahmed b. Davud. el-Ahbâru’t-tıvâl. thk. Abdulmunim Âmir. Kahire: y.y., 1960.
  7. Ebû Mihnef, Lut b. Yahya el-Ezdî. Ahbâru’l-Cemel. thk. Kays Behcet el-Attâr. Kerbela: Mecma̒u’l-İmâmi’l-Hüseyn, 1439/2017.
  8. Ferruh, Ömer. Târîhu’l-edebi’l-̒Arabî. 6 Cilt. Beyrut: Dârü’l-̒İlm li’l-Melâyîn, 1965-1983.
  9. Fığlalı, Ethem Ruhi. “Cemel Vakası”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 7/321-322. İstanbul: TDV Yayınları, 1993.
  10. Fığlalı, Ethem Ruhi. “Hâricîler”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 16/175-178. İstanbul: TDV Yayınları, 1997.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Religious Studies

Journal Section

Research Article

Authors

Publication Date

June 30, 2021

Submission Date

April 4, 2021

Acceptance Date

June 21, 2021

Published in Issue

Year 1970 Volume: 12 Number: 1

DOI

https://doi.org/10.51605/mesned.909547

IZ

https://izlik.org/JA72EF39FN

Cite

RIS / Bibtex
ISNAD
Sonay, Ahmet. “İbn Ebu’l-Hadîd’e Göre Hz. Ali’nin Siyasî Kişiliği”. Mesned İlahiyat Araştırmaları Dergisi 12/1 (June 1, 2021): 163-190. https://doi.org/10.51605/mesned.909547.