Research Article

Arap Dili Öğretiminde Derlem Dilbilim Tabanlı Pedagojik Yaklaşımların Geliştirilmesi: Kuramsal Bir Çerçeve ve Uygulama Önerileri

Number: Ö3 - Eğitimde Yeni Yaklaşımlar December 31, 2025
TR EN

Arap Dili Öğretiminde Derlem Dilbilim Tabanlı Pedagojik Yaklaşımların Geliştirilmesi: Kuramsal Bir Çerçeve ve Uygulama Önerileri

Abstract

Bu makale, Arapçanın yabancı dil olarak öğretiminde karşılaşılan so-runlara, özellikle diglossia (işlevsel dil ikiliği) ve doğal dil verilerine dayalı öğretim materyallerinin sınırlılığına bir çözüm olarak derlem dilbilim tabanlı pedagojik yaklaşımların potansiyelini incelemektedir. Çalışma, Arapçanın küresel önemine rağmen öğretiminde yaşanan zorlukları vurgulayarak baş-lamakta, ardından derlem dilbilimin dilin gerçek kullanım verilerine dayalı ampirik bir metodoloji olarak dil eğitimine getirdiği yenilikleri açıklamakta-dır. Geleneksel gramer-çeviri yönteminin iletişimsel yetersizliği ve modern yaklaşımların Arapçanın özgün yapısı karşısındaki sınırları, kanıta dayalı yeni modellere olan ihtiyacı ortaya koymaktadır. Bu ihtiyaca bir cevap ola-rak makale, Arapçanın doğasına uygun, çok katmanlı (Modern Standart Arapça, lehçeler, özel amaçlı metinler ve öğrenci metinleri) bir derlem mi-marisi üzerine kurulu kuramsal bir çerçeve sunmaktadır. Bu çerçeve, derlem verilerinin sıklık listeleri, eşdizimlilik analizleri ve Veri Güdümlü Öğrenme (VGÖ) gibi tekniklerle sözcük bilgisi, dilbilgisi, telaffuz ve kültürel yeterlilik öğretiminde nasıl kullanılabileceğini detaylandırmaktadır. Teoriyi pratiğe dökmek amacıyla, öğretmenler için ders materyali geliştirme ve ispata dayalı geri bildirim verme; öğrenciler için özerk öğrenme ve kendi dilsel gelişimle-rini analiz etme; müfredat geliştiriciler için ise sıklık temelli ve doğal dil veri-lerine dayalı materyallere dayalı programlar tasarlama gibi somut uygulama önerileri sunulmaktadır. Sonuç olarak çalışma, derlem dilbilimin Arapça öğretimini öğreticinin sezgilerine dayalı bir uygulama alanından, ampirik verilere dayalı bir bilimsel sürece dönüştürme potansiyelini vurgulamakta ve alanda gelecekteki araştırmalar için Arapça öğrenci derlemlerinin oluştu-rulması, deneysel çalışmaların yapılması ve öğretmen eğitim programlarının geliştirilmesi gibi yönelimlere işaret etmektedir. Bu yaklaşım, Arapça öğreti-mini daha otantik, etkili ve öğrenci merkezli bir sürece dönüştürmek için bütüncül bir yol haritası sunmaktadır.

Keywords

References

  1. Abuhakema, Ghazi vd. “Annotating an Arabic Learner Corpus for Error”. Proceedings of the International Conference on Language Resources and Eva-luation (LREC 2008). Marrakech, 2008. https://msuweb.montclair.edu/~feldmana/publications/2008-LREC-ARIDA.pdf
  2. Alfaifi, Abdullah vd. “Arabic Learner Corpus (ALC) v2: A New Written and Spoken Corpus of Arabic Learners”. Learner Corpus Studies in Asia and the World 2 (2014). https://catalog.ldc.upenn.edu/docs/LDC2015S10/ALFAIFI_LCSAW2014.pdf
  3. Al-Wer, Enam. “The Arabic-Speaking Middle East”. The Routledge Handbook of Sociolinguistics Around the World. ed. Martin J. Ball. 191-203. London: Routledge, 2010.
  4. Badawi, El-Said - Hinds, Martin. A Dictionary of Egyptian Arabic: Arabic-English. Beyrut: Librairie du Liban, 1986.
  5. Bassiouney, Reem. Arabic Sociolinguistics. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2. Basım, 2020.
  6. Biber, Douglas vd. Corpus Linguistics: Investigating Language Structure and Use. Cambridge: Cambridge University Press, 1998.
  7. Biber, Douglas. Longman Grammar of Spoken and Written English. Harlow: Pearson Education, 1999.
  8. Brustad, Kristen vd. Al-Kitaab fii Ta‘allum al-‘Arabiyya: A Textbook for Begin-ning Arabic, Part One. Washington, D.C.: Georgetown University Press, 3. Basım, 2010.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Social and Humanities Education (Excluding Economics, Business and Management)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2025

Submission Date

September 8, 2025

Acceptance Date

November 18, 2025

Published in Issue

Year 2025 Number: Ö3 - Eğitimde Yeni Yaklaşımlar

APA
Kayapınar, M. (2025). Arap Dili Öğretiminde Derlem Dilbilim Tabanlı Pedagojik Yaklaşımların Geliştirilmesi: Kuramsal Bir Çerçeve ve Uygulama Önerileri. Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi, Ö3 - Eğitimde Yeni Yaklaşımlar, 203-244. https://doi.org/10.56720/mevzu.1779748
AMA
1.Kayapınar M. Arap Dili Öğretiminde Derlem Dilbilim Tabanlı Pedagojik Yaklaşımların Geliştirilmesi: Kuramsal Bir Çerçeve ve Uygulama Önerileri. Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;(Ö3 - Eğitimde Yeni Yaklaşımlar):203-244. doi:10.56720/mevzu.1779748
Chicago
Kayapınar, Mustafa. 2025. “Arap Dili Öğretiminde Derlem Dilbilim Tabanlı Pedagojik Yaklaşımların Geliştirilmesi: Kuramsal Bir Çerçeve Ve Uygulama Önerileri”. Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi, no. Ö3 - Eğitimde Yeni Yaklaşımlar: 203-44. https://doi.org/10.56720/mevzu.1779748.
EndNote
Kayapınar M (December 1, 2025) Arap Dili Öğretiminde Derlem Dilbilim Tabanlı Pedagojik Yaklaşımların Geliştirilmesi: Kuramsal Bir Çerçeve ve Uygulama Önerileri. Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi Ö3 - Eğitimde Yeni Yaklaşımlar 203–244.
IEEE
[1]M. Kayapınar, “Arap Dili Öğretiminde Derlem Dilbilim Tabanlı Pedagojik Yaklaşımların Geliştirilmesi: Kuramsal Bir Çerçeve ve Uygulama Önerileri”, Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi, no. Ö3 - Eğitimde Yeni Yaklaşımlar, pp. 203–244, Dec. 2025, doi: 10.56720/mevzu.1779748.
ISNAD
Kayapınar, Mustafa. “Arap Dili Öğretiminde Derlem Dilbilim Tabanlı Pedagojik Yaklaşımların Geliştirilmesi: Kuramsal Bir Çerçeve Ve Uygulama Önerileri”. Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi. Ö3 - Eğitimde Yeni Yaklaşımlar (December 1, 2025): 203-244. https://doi.org/10.56720/mevzu.1779748.
JAMA
1.Kayapınar M. Arap Dili Öğretiminde Derlem Dilbilim Tabanlı Pedagojik Yaklaşımların Geliştirilmesi: Kuramsal Bir Çerçeve ve Uygulama Önerileri. Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;:203–244.
MLA
Kayapınar, Mustafa. “Arap Dili Öğretiminde Derlem Dilbilim Tabanlı Pedagojik Yaklaşımların Geliştirilmesi: Kuramsal Bir Çerçeve Ve Uygulama Önerileri”. Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi, no. Ö3 - Eğitimde Yeni Yaklaşımlar, Dec. 2025, pp. 203-44, doi:10.56720/mevzu.1779748.
Vancouver
1.Mustafa Kayapınar. Arap Dili Öğretiminde Derlem Dilbilim Tabanlı Pedagojik Yaklaşımların Geliştirilmesi: Kuramsal Bir Çerçeve ve Uygulama Önerileri. Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi. 2025 Dec. 1;(Ö3 - Eğitimde Yeni Yaklaşımlar):203-44. doi:10.56720/mevzu.1779748