Research Article

Ekonomik Belirsizlik Altında Sermaye Piyasası ile Bileşik Öncü Göstergeler Arasındaki İlişki: BIST Üzerine Bir İnceleme

Number: 124 October 1, 2025
EN TR

Ekonomik Belirsizlik Altında Sermaye Piyasası ile Bileşik Öncü Göstergeler Arasındaki İlişki: BIST Üzerine Bir İnceleme

Abstract

Bu çalışma, BIST100 Endeksi üzerinde Bileşik Öncü Göstergeler (BOG) ve Ekonomik Belirsizlik (ECSU) değişkenlerinin etkisini incelemektedir. 2010:01–2024:12 dönemine ait aylık verilerle yapılan analizde Johansen eşbütünleşme testi, seriler arasında uzun dönemli ilişkilerin varlığını göstermektedir. Vektör Hata Düzeltme Modeli (VECM) analizinde hata düzeltme terimi anlamlı bulunmuş, bu da sistemin uzun vadede dengeye yöneldiğine işaret etmektedir. BOG ve ECSU kısa vadede BIST100 üzerinde pozitif ve anlamlı etki yaratırken; uzun vadede BOG’un etkisi pozitif, ECSU’nun etkisi ise negatif yönlüdür. Granger nedensellik analizine göre, BIST100’den BOG’a doğru Granger nedensellik ilişkisi bulunurken, BOG ve ECSU’dan BIST100’e doğru Granger nedensellik tespit edilmemiştir. BOG’un belirsizlik değişkeniyle birlikte ele alındığı çalışmaların oldukça sınırlı olması, çalışmaya özgünlük katmaktadır. Ekonomik belirsizliklerin azaltılması ve öncü göstergelerin izlenmesi, piyasa istikrarı için kritik öneme sahiptir.

Keywords

BIST100, Bileşik Öncü Göstergeler, Ekonomik Belirsizlik, Johansen Eşbütünleşme Testi

References

  1. Albayrak, A. S., Öztürk, N., & Tüylüoğlu, Ş. (2012). Makroekonomik değişkenler ile sermaye hareketlerinin İMKB-100 endeksi üzerindeki etkisinin incelenmesi. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1, 1–22.
  2. Albeni, M., & Taş, A. (2019). Küresel Finansal Kriz Sonrası Türkiye Ekonomisinde Makroekonomik İstikrarın Gelişimi. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 33(2), 451–468.
  3. Altınbaş, H., Kutay, N., & Akkaya, C. (2015). Makroekonomik faktörlerin hisse senedi piyasaları üzerindeki etkisi: Borsa İstanbul üzerine bir uygulama. Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 4(2), 30–49.
  4. Altınışık, E. Ö., Yıldız, M., & Çakan, C. D. (2024). Borsa dalgalanmaları, makroekonomik göstergeler ve yatırımcı duyarlılığı: Türkiye örneği. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 59(1), 210–234.
  5. Arbatli, E. C., Davis, S. J., Ito, A., & Miake, N. (2017). Policy uncertainty in Japan (No. w23411). National Bureau of Economic Research.
  6. Arouri, M., Estay, C., Rault, C., & Roubaud, D. (2016). Economic policy uncertainty and stock markets: Long-run evidence from the US. Finance Research Letters, 18, 136-141.
  7. Baker, S. R., Bloom, N., & Davis, S. J. (2016). Measuring Economic Policy Uncertainty. The Quarterly Journal of Economics, 131(4), 1593–1636.
  8. Banerjee, A., Dolado, J., Galbraith, J. W., & Hendry, D. F. (1993). Co-integration, error correction, and the econometric analysis of non-stationary data. Oxford University Press.
  9. Barışık, S. (2024). Kriz öncü göstergeleri tahmini: Türkiye üzerine değerlendirme. Uluslararası İktisadi ve İdari Çalışmalar Dergisi (Journal of International Economic and Administrative Studies), 2(2), 70–87.
  10. Brooks, C. (2014). Introductory Econometrics for Finance (3rd ed.). Cambridge University Press.
APA
Yıldız, B. (2025). Ekonomik Belirsizlik Altında Sermaye Piyasası ile Bileşik Öncü Göstergeler Arasındaki İlişki: BIST Üzerine Bir İnceleme. Maliye Ve Finans Yazıları, 124, 394-424. https://doi.org/10.33203/mfy.1746671
AMA
1.Yıldız B. Ekonomik Belirsizlik Altında Sermaye Piyasası ile Bileşik Öncü Göstergeler Arasındaki İlişki: BIST Üzerine Bir İnceleme. Maliye ve Finans Yazıları. 2025;(124):394-424. doi:10.33203/mfy.1746671
Chicago
Yıldız, Bülent. 2025. “Ekonomik Belirsizlik Altında Sermaye Piyasası Ile Bileşik Öncü Göstergeler Arasındaki İlişki: BIST Üzerine Bir İnceleme”. Maliye Ve Finans Yazıları, nos. 124: 394-424. https://doi.org/10.33203/mfy.1746671.
EndNote
Yıldız B (October 1, 2025) Ekonomik Belirsizlik Altında Sermaye Piyasası ile Bileşik Öncü Göstergeler Arasındaki İlişki: BIST Üzerine Bir İnceleme. Maliye ve Finans Yazıları 124 394–424.
IEEE
[1]B. Yıldız, “Ekonomik Belirsizlik Altında Sermaye Piyasası ile Bileşik Öncü Göstergeler Arasındaki İlişki: BIST Üzerine Bir İnceleme”, Maliye ve Finans Yazıları, no. 124, pp. 394–424, Oct. 2025, doi: 10.33203/mfy.1746671.
ISNAD
Yıldız, Bülent. “Ekonomik Belirsizlik Altında Sermaye Piyasası Ile Bileşik Öncü Göstergeler Arasındaki İlişki: BIST Üzerine Bir İnceleme”. Maliye ve Finans Yazıları. 124 (October 1, 2025): 394-424. https://doi.org/10.33203/mfy.1746671.
JAMA
1.Yıldız B. Ekonomik Belirsizlik Altında Sermaye Piyasası ile Bileşik Öncü Göstergeler Arasındaki İlişki: BIST Üzerine Bir İnceleme. Maliye ve Finans Yazıları. 2025;:394–424.
MLA
Yıldız, Bülent. “Ekonomik Belirsizlik Altında Sermaye Piyasası Ile Bileşik Öncü Göstergeler Arasındaki İlişki: BIST Üzerine Bir İnceleme”. Maliye Ve Finans Yazıları, no. 124, Oct. 2025, pp. 394-2, doi:10.33203/mfy.1746671.
Vancouver
1.Bülent Yıldız. Ekonomik Belirsizlik Altında Sermaye Piyasası ile Bileşik Öncü Göstergeler Arasındaki İlişki: BIST Üzerine Bir İnceleme. Maliye ve Finans Yazıları. 2025 Oct. 1;(124):394-42. doi:10.33203/mfy.1746671