The Scope of the Human Right to Water in International Law and Comparative Law and Implementation of the Right in Turkey
Öz
Among the demands of environmental rights concerning the protection of nature and environment, the right to water especially draws attention and has a special importance. Considering the constant polluting and consuming of natural resources, climate change and natural disasters, the request of environmental rights for present and future generations to live in a healthy environment is extremely important. Eventhough nature’s well-being is completely vital for human life and health, water seems to be the most important element which people cannot inalianate from their daily lives. Although reaching for water resources has not been a major issue at most of the regions of the world, there are still issues to access water, especially for underdeveloped, developing and drought countries. As awareness increased, “the human right to water” has started to be recognized both at the international documents level and in the constitutions of several States. In
tandem with these regulations, which intend to guarantee societies to live in a healthy environment and access to clean water, an inspiring case-law is emerging. The aim of this article is to determine the human right to water in the frame of accessing to clean water and sanitation, its relation with other human rights, the need for regulation of such a right and its ground on international documents. Finally, Turkish regulations and practices which can be considered to be related to human right to water wil be examined.
Anahtar Kelimeler
Uluslararası Hukuk ve Karşılaştırmalı Hukukta Su Hakkının Kapsamı ve Türkiye'deki Uygulama
Öz
Bir insan hakkı olarak su hakkı, günümüzde doğanın ve çevrenin korunmasına ilişkin hak taleplerinin yanı sıra özellikle dikkat çekmektedir ve özel bir öneme sahiptir.
Şimdiki ve gelecekteki kuşakların sağlıklı bir çevrede yaşaması için talep edilen çevresel haklar, tüm dünyada yaşanan doğal kaynakların kirletilmesi ve tüketilmesi, iklim değişikli kaynaklı felaketler ve doğal afetler düşünüldüğünde son derece önemlidir. Doğanın esenliğinin insan sağlığı ve insan yaşamı açısından arz ettiği önem göz ardı edilemeyecek olmakla birlikte, insanın günlük yaşamında vazgeçilemez olan en önemli unsur su olarak karşımıza çıkmaktadır. Çünkü özellikle temiz içme suyunun yokluğunda insan hayatının sürdürülebilmesinden söz edilemeyecektir. İnsanların temiz suya erişimi olmadan sağlıklı ve insan onuruna yaraşır bir hayat sürmesi mümkün görünmemektedir. Dünyanın birçok yerinde suya erişim halen ciddi bir sorun olarak tezahür etmemekle birlikte, özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler ile kurak ülkeler açısından temiz suya erişim sorunu halen varlığını sürdürmektedir.
Gelişen farkındalıkla hem uluslararası belgeler düzeyinde hem de çeşitli ülkelerin anayasalarında “su hakkı” tanınmaya başlamıştır. Toplumların sağlıklı bir çevrede yaşamasıyla beraber temiz suya erişimini temin etmeyi amaçlayan bu düzenlemelerle ilham verici emsal kararlar karşımıza çıkmaktadır.
Bu makalede amaçlanan, özellikle bireylerin temiz suya ve sıhhi temizliğe erişim hakkı çerçevesinde diğer insan haklarıyla ilişkisini, bu hakkın düzenlenmesine duyulan ihtiyacın nedenlerini ve uluslararası belgelerde edindiği yeri tespit etmek; buna müteakiben Türkiye’de su hakkına ilişkin ileri sürülebilecek düzenlemeleri ve uygulamayı incelemek ve okuyucuya konu hakkında ışık tutmaktır.
Anahtar Kelimeler
