Research Article
BibTex RIS Cite

İran Türklüğünde Geleneksel Türk İnançlarının Etki ve İzleri

Year 2019, Volume: 16 Issue: 124, 147 - 159, 15.12.2019

Abstract

Türkler, yaşadıkları geniş coğrafyada tarihi süreçte karşılaştıkları dinlerden etkilenmiştir. Budizm, Maniheizm, Yahudilik, Hıristiyanlık ve İslam gibi çeşitli dinler Türklerin dini yaşamında etkili olmuştur. Bununla birlikte Türkler kendi geleneksel inanışlarını, örf ve âdetlerini yeni kültürel ortamda belli ölçüde korumuş, sürdürmüş ve benimsedikleri yeni inanç sistemi ile örtüştürmüştür. Bu bağlamda geleneksel Türk inanışlarının bazı etki ve izleri belirtilen dinleri kabul eden Türk guruplarının kültüründe yaşamaya devam etmiştir. Sözkonusu inanışlar çoğu zaman benimsenen dinin herhangi bir uygulaması ile birleşerek o dine ait bir görüntü altında yaşarken, kimi zaman da özgün biçimiyle yeni dini ve kültürel ortamda varlığını sürdürmüştür. Çalışmada, yüzyıllardır Şiî, Sünnî ve Alevî din anlayışını benimseyen İran Türklerinde geleneksel Türk inanışlarının kökleri ile günümüzdeki etki ve izleri üzerinde durulmuştur. Ayrıca, konuyla ilgili kitap ve makaleler yanında Erdebil Eyaletinin Meşgin Şehr’de (Hiyav) günümüze kadar süren Türk inanış ve uygulamalarını gözlemleyerek tespit etmeye çalışılmıştır. Gerektiğinde İran’ın diğer Türk eyalet ve illerinde tespit ettiğimiz inançlardan da söz edilmiştir. Bu bağlamda geçiş dönemi ile ilgili inanış ve uygulamalar ele alınmıştır; dolayısıyla genelde İran Türklerinde özelde Meşgin Şehr’de yaşayan Türklerin doğum ve doğum sonrası, evlilik ve ölümle ilgili inanış ve uygulamaların yanı sıra doğa ile ilgili inanışlar kısmında gök, yer-su kültü anlattıldıktan sonra Atalar kültünde kurban törenine değinilmiş; en sonda ise yeni yıl (Bahar Bayramı/Nevruz) kutlamaları ve Nevruz’da yapılan gelenek ve göreneklere işaret edilmiş ve ulusların maruz kaldığı siyasi ve toplumsal olayların eski gelenek ve inanışlar üzerinde nasıl bir etki yarattığı -kimi zaman diğer Türkler ile kimi zaman ise İran’da yaşayan diğer etnikler ile karşılaştırmalı olarak- incelenmeye çalışılmıştır.

References

  • Abdurrahman, Varis. “Türklerin Ad Koyma Gelenekleri Üzerine Bir İnceleme”, Millî Folklor 61, (Bahar 2004): sayfa: 124-133.
  • Açık, Fatma. “Özbekistan’da Defin ve Taziye Merasimleri”, Millî Folklor 61, (Bahar 2004): sayfa: 142-148.
  • Arık, Durmuş. Azerbaycan Türklerinin Dini Tarihi ve Halk İnanışları, Ankara: Öztepe Matbaacılık, 2005.
Year 2019, Volume: 16 Issue: 124, 147 - 159, 15.12.2019

Abstract

References

  • Abdurrahman, Varis. “Türklerin Ad Koyma Gelenekleri Üzerine Bir İnceleme”, Millî Folklor 61, (Bahar 2004): sayfa: 124-133.
  • Açık, Fatma. “Özbekistan’da Defin ve Taziye Merasimleri”, Millî Folklor 61, (Bahar 2004): sayfa: 142-148.
  • Arık, Durmuş. Azerbaycan Türklerinin Dini Tarihi ve Halk İnanışları, Ankara: Öztepe Matbaacılık, 2005.
There are 3 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Subjects Turkish Folklore
Journal Section RESEARCH ARTICLES
Authors

Mousa Rahimi 0000-0003-3807-1747

Publication Date December 15, 2019
Published in Issue Year 2019 Volume: 16 Issue: 124

Cite

MLA Rahimi, Mousa. “İran Türklüğünde Geleneksel Türk İnançlarının Etki Ve İzleri”. Milli Folklor, vol. 16, no. 124, 2019, pp. 147-59.

 Millî Folklor is licensed under a Attribution-NonCommercial 4.0 International license  https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/