Research Article

Ortak Yazarlı Tefsir Yazımı

Number: 21 December 29, 2025
EN TR

Ortak Yazarlı Tefsir Yazımı

Abstract

İlmî faaliyetlerin en önemli semeresi olan kitaplar, türlerine göre farklılık arz eder. Bu türlerden birisi de ortak yazarlı kitaplardır. Ortak yazarlı kitaplar en az iki kişinin kaleme aldığı eserlerdir. Yazar sayısının artması bunu heyet olarak adlandıracağımız bir konuma getirir. İslam aleminde yazılan eserlerin tamamına yakını tek müellifli eserler olup özellikle klasik dönemde ortak yazarlı tefsirler nadirdir. Olanlar ise genelde yarım bırakılan bir tefsiri müellifin öğrencilerinin veya başkalarının tamamlaması şeklindedir. Yirminci yüzyılın başlarında bir kısım alimler tefsirin heyet tarafından yazılmasını önermişlerdir. Ancak ortak yazarlı tefsirlerin yazımı ancak 2000’li yıllardan sonra önemli merhale kat etmiştir. Türkiye, Suûdî Arabistan, Ürdün, Libya, Pakistan, İran, Mısır, Endonezya gibi ülkelerde gerek resmî kurumların desteğiyle gerekse şahsî girişimlerle epeyce ortak yazarlı tefsir yazılmıştır. Hatta bugün “ortak yazarlı tefsirler” şeklinde bir tefsir çeşidinden bahsetmek mümkün hale gelmiştir. Ortak yazarlı tefsirlerde hataların asgari düzeyde olması halkın itimadını kazanmaya vesiledir. Ancak bu tür tefsirler yazarların bir araya gelmeleri, ihtilaflı konularda uzlaşabilmeleri ve ortak bir üslubu yakalamaları gibi zorlukları da barındırmaktadır. Bu makalede ağırlıklı olarak tarihsel veri toplama ve kronolojik yöntem kullanılarak ortak yazarlı tefsir yazımının tarihsel seyri, problemleri ve avantajları ele alınmaktadır.

Keywords

Tefsir, Kur'an, Tefsir Yazımı, Ortak Yazar, Heyet

References

  1. Abduh, Muhammed-Rızâ, Muhammed Reşîd. Tefsîru’l-Kur’âni’l-Hakîm (Tefsîru’lMenâr). 12 Cilt. Kâhire: Hey’etü’l-Mısrıyye, 1990.
  2. Abdulhamîd, Muhsin. er-Râzî Müfessiren. Bağdat: Dâru’l-Hürriyye li’t-Tıbâ’a, 1974.
  3. Akpınar, Ali. “Tefsîrü’l-Celâleyn”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 40/294- 295. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2011.
  4. Ateş, Süleyman. İşârî Tefsîr Okulu. İstanbul: Yeni Ufuklar Neşriyat, ts. Ateş, Süleyman. “Üç Müfessir Bir Tefsir”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 18 (1970), 85-104.
  5. Aydar, Hidayet. “Türklerde Kur’an Çalışmaları”. İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 1 (1999), 159-235.
  6. Aydın, Ahmet. “Bâbürlüler Dönemi Bir Fetva Klasiği: el-Fetâva’l-Hindiyye”. Bilimname 52/2 (2024), 225-272.
  7. Bilmen, Ömer Nasuhi. Büyük Tefsir Tarihi Tabakâtü’l-müfessirîn. 2 Cilt. İstanbul: Bilmen Yayınevi, 1973.
  8. Birışık, Abdülhamit. Hind Altkıtası Düşünce ve Tefsir Ekolleri. İstanbul: İnsan Yayınları, 2. Baskı., 2012.
  9. Boşnak, Nagihan Ayşe. “Nâsır Mekârim Şîrâzî ve el-Emsel Tefsiri”. Hikem: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi 2/2 (2024), 1-32.
  10. Buğra, Fethuddin. “Hayat Rehberi Kur’an” Adlı Konulu Tefsirin Tefsir Usulü Bakımından İncelenmesi. İstanbul: Sabahattin Zaim Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, 2024.
APA
Koçyiğit, H. (2025). Ortak Yazarlı Tefsir Yazımı. Mizanü’l-Hak: İslami İlimler Dergisi, 21, 1-28. https://doi.org/10.47502/mizan.1761818
AMA
1.Koçyiğit H. Ortak Yazarlı Tefsir Yazımı. Mizanü’l-Hak: İslami İlimler Dergisi. 2025;(21):1-28. doi:10.47502/mizan.1761818
Chicago
Koçyiğit, Hikmet. 2025. “Ortak Yazarlı Tefsir Yazımı”. Mizanü’l-Hak: İslami İlimler Dergisi, nos. 21: 1-28. https://doi.org/10.47502/mizan.1761818.
EndNote
Koçyiğit H (December 1, 2025) Ortak Yazarlı Tefsir Yazımı. Mizanü’l-Hak: İslami İlimler Dergisi 21 1–28.
IEEE
[1]H. Koçyiğit, “Ortak Yazarlı Tefsir Yazımı”, Mizanü’l-Hak: İslami İlimler Dergisi, no. 21, pp. 1–28, Dec. 2025, doi: 10.47502/mizan.1761818.
ISNAD
Koçyiğit, Hikmet. “Ortak Yazarlı Tefsir Yazımı”. Mizanü’l-Hak: İslami İlimler Dergisi. 21 (December 1, 2025): 1-28. https://doi.org/10.47502/mizan.1761818.
JAMA
1.Koçyiğit H. Ortak Yazarlı Tefsir Yazımı. Mizanü’l-Hak: İslami İlimler Dergisi. 2025;:1–28.
MLA
Koçyiğit, Hikmet. “Ortak Yazarlı Tefsir Yazımı”. Mizanü’l-Hak: İslami İlimler Dergisi, no. 21, Dec. 2025, pp. 1-28, doi:10.47502/mizan.1761818.
Vancouver
1.Hikmet Koçyiğit. Ortak Yazarlı Tefsir Yazımı. Mizanü’l-Hak: İslami İlimler Dergisi. 2025 Dec. 1;(21):1-28. doi:10.47502/mizan.1761818

Cited By

Tefsir Telifinde Hibrit Modelin İmkânı

Türk İslâm Medeniyeti Akademik Araştırmalar Dergisi

https://doi.org/10.70736/timad.2311