Year 2020, Volume 10 , Issue 2, Pages 110 - 114 2020-12-28

Kırgızistan'da Merada Yetiştirilen Atların Refah Düzeyini Belirleme Kriterleri
Defining criteria for assessing the welfare of horses bred in pasture conditions in Kyrgyzstan

Askarbek TULOBAEV [1]


Bu araştırmada AWIN (2015) tarafından belirlenmiş olan, “atların refah düzeyini belirleme protokolünün” refah düzeyi kriterleri Kırgızistan’ın dağlı mera şartlarında sürü yöntemiyle yetiştirilen Kırgız cinsi atların refah seviyesinin belirlenmesindeki kullanım imkanları karşılaştırma yöntemiyle 9 at sürüsü incelenmiştir. Bu doğrultuda atların refah düzeyi belirlenirken «Beş Özgürlük» prensiplerine dayanan aşağıdaki kriterlerin ve göstergelerin dikkate alınmasının gerekli olduğu uygun görülmüştür: 1. Kırgızistan’da çoğunlukla yıl boyu dağlı mera şartlarında yetiştirilen atların, refah seviyesinin değerlendirilirken, yılın kış-ilkbahar ve yaz-sonbahar mevsimlerinin göz önüne alınması gereklidir. 2. Kırgızistan’da atların sürü halinde yetiştirildiği göz önüne alınarak, sürüdeki tüm kısrakların ve aygırdın incelemeye alınması gereklidir. 3. Asırlardan beri uygulanan ve günümüzde bile Kırgızistan’da yaygın olarak sürdürülen, atları sürü halinde yetiştirme yönteminin imkanlarının göz önüne alınması gereklidir. 4. Mera şartlarına uygun olarak AWIN tarafından önerilen “İyi beslenme” ve “İyi ahır” refah ilkeleri bir araya getirilerek, “İyi mera” olarak tanımlanmıştır. Bu bağlamda Kırgızistan’da atların; dağlı mera şartlarında ve sürü halinde yetiştirilmelerindeki refah seviyesini değerlendirme sürecinde aşağıdakilerin kabul edilmesinin gerekli olduğu belirtilmiştir (Kriterlere ve göstergelere bağlı eklemeler ve değişikliklerin girilmesiyle) 1) İyi mera; 2) İyi sağlık; 3) Uygun davranış. Kırgızistan’da yetiştirilen 522.600 atın çoğunun 9.147 milyon hektarı oluşturan dağlı meralarda yetiştirildiği göz önüne alınarak, bu atların refah düzeylerini değerlendirmek için protokol geliştirilmesinin gerekli olduğu kanaatine varılmıştır.

In this study, 9 horse herds were examined using the comparative method of determining the welfare level of Kyrgyz horses, which were determined by AWIN (2015), and the criteria of the welfare level of the “horse welfare determination protocol” in the mountain pasture conditions of Kyrgyzstan. Accordingly, it is deemed appropriate to consider the following criteria and indicators based on the principles of «Five Freedoms» in determining the welfare level of the horses: 1. When evaluating the welfare level of horses, which are mostly grown in mountainous pasture conditions throughout the year in Kyrgyzstan, the winter-spring and summer-autumn seasons of the year should be taken into consideration. 2. Considering that horses are raised in a herd in Kyrgyzstan, all mare and stallion in the herd should be examined. 3. The possibilities of the method of raising horses in the herd, which have been practiced for centuries and are still widely practiced in Kyrgyzstan, should be taken into consideration. 4. "Good Feeding" and "Good Housing", proposed by AWIN following pasture conditions, have been combined and defined as "Good pasture". In this context, horses in Kyrgyzstan; It was stated that the following should be accepted in the process of evaluating the level of welfare in mountain pasture conditions and their flocks (by entering the additions and changes depending on the criteria and indicators) 1) Good pasture; 2) Good Health; 3) Appropriate Behavior. Considering that most of the 522.600 horses raised in Kyrgyzstan are raised on mountain pastures that make up 9.147 million hectares, it is concluded that a protocol should be developed to evaluate the welfare of these horses.

  • AWIN Welfare Assessment Protocol for Horses. 2015. doı: 10.13130/AWIN_HORSES, 2015.
  • Blokhuis HJ, Veissier I, Miele M, Jones B. The Welfare Quality® Project and Beyond: Safeguarding Farm Animal Wellbeing. Acta Agric Scand Anim Sci. 2010; 60: 129–140.
  • Dalla Costa E, Dai F, Lebelt D, Scholz P, Barbieri S, Canali E, et al. Welfare Assessment of Horses: The AWIN Approach. Anim Welf. 2016a; 25(4): 481–8.
  • Dalla Costa E, Dai F, Lebelt D, Scholz P, Barbieri S, Canali E, et al. Initial Outcomes of a Harmonized Approach to Collect Welfare Data in Sport and Leisure Horses. Animal. 2016b; (Jul): 1–7.
  • Dalla Costa E, Murray L, Dai F, Canali E, Minero M. Equine on-Farm Welfare Assessment: a Review of Animal-Based İndicators. Anim Welf. 2014; August 1; 23(3): 323–41.
  • FAOSTAT. Live Animals. 2020. http://www.fao.org/faostat/en/#data/QA/visualize (Erişim Tarihi: 23.05.2020).
  • Hemsworth PH, Mellor DJ, Cronin GM, Tilbrook AJ. Scientific Assessment of Animal Welfare. NZ Vet J. 2015; 63(1): 24–30.
  • KRUSK (Kyrgyz Respublikasynyn Uluttuk Statistikalyk Komiteti). Zhylky Sany 2020. http://www.stat.kg/ru/ (Erişim Tarihi: 23.05.2020).
  • Kyrgyz Respublikasynyn Zhogorku Keӊeshi. «Zhanybarlardy Korgoo Zhөnүndө» Kyrgyz Respublikasynyn Myyzamy (kattoo № 6-178/20). 2020. http://kenesh.kg/ky/draftlaw/574122/show (Erişim Tarihi: 09.03.2020).
  • Kөchmөndөrdүn Zhayttary («Mal Baguuchularga Zhardam Katary Salttuu Bilimderdin» Seriyasy). Tүz. K. Shapakov, RDF. 2011; Bishkek, Mara, 42 b.
  • Main DCJ, Kent JP, Wemelsfelder F, Ofner E, Tuyttens FAM. Applications for Methods of on-Farm Welfare Assessment. Anim Welf. 2003; 12: 523–528.
  • OIE. Animal Welfare. The OIE Global Animal Welfare Strategy. 2020. https://www.oie.int/en/animal-welfare/oie-standards-and-international-trade/ (Erişim Tarihi: 24.05.2020).
  • Phythian CJ, Toft N, Cripps PJ, Michalopoulou E, Winter AC, Jones PH, et al. Inter-Observer Agreement, Diagnostic Sensitivity and Specificity of Animal-Based İndicators of Young Lamb Welfare. Animal. 2013; 7(7): 1182–90. doi: 10.1017/S1751731113000487
  • Sommerville R, Brown AF, & Upjohn MA. Standardised Equine-Based Welfare Assessment Tool Used for Six Years in Low and Middle İncome Countries. 2018; PloS one, 13(2), e0192354. doi: 10.1371/journal.pone.0192354
  • Stephanie VS. The Kyrgyz Horse: Breed or Type? 2013; July. https://equitrekking.com/articles/entry/kyrgyz-horse-breed (Erişim Tarihi: 24.05.2020). Sydykbekov K. Konevodstvo Kirgizstana i Perspektivı Razvitiya Plemennogo Konevodstva. Vestnik Kyrgyzskogo Natsionalnogo Agrarnogo Universiteta im. K.I. Skryabina 2016; 3(39). S. 74 76.
  • Tabirisova RT. On The Organization of Accounting of The Enterprises of Agriculture on Horse Breeding. İzvestiya VUZov Kirgizstana. 2015; 7. S. 91 94.
  • Tulobaev A, Niyazbekova Z, Askarbek Gulnaz, Jorubaev S. Specificities of Horse-Herd Keeping the Kyrgyz Horse. Vestnik Kırgızskogo Natsionalnogo Agrarnogo Universiteta im. K.I. Skryabina 2018; 2(47). S. 183 187.
  • Valerie Porter, Lawrence Alderson, Stephen JG. Hall D. Phillip Sponenberg Mason's World Encyclopedia of Livestock Breeds and Breeding (sixth edition) 2016; Wallingford: CABI. ISBN 9781780647944.
  • Viksten SM, Visser EK, Nyman S, Blokhuis HJ. Developing a Horse Welfare Assessment Protocol. Anim Welf. 2017; 26: 59–65.
  • WSPA (World Society for the Protection of Animals). Universal Declaration on Animal Welfare. 2020. http://www.wspa-international.org/wspaswork/udaw/Default.aspx (Erişim Tarihi: 26.05.2020).
Primary Language tr
Subjects Agriculture, Dairy and Animal Science
Journal Section Research Article
Authors

Orcid: 0000-0003-1349-6511
Author: Askarbek TULOBAEV (Primary Author)
Institution: KYRGYZ - TURKISH MANAS UNIVERSITY
Country: Kyrgyzstan


Supporting Institution Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi ve «Muras Başatı» Toplum Vakfı
Project Number KTMU-BAP-2020.FB.03
Thanks Araştırma, KTMÜ ve «Muras Başatı» Toplum Vakfı işbirliğiyle "Merada Yetiştirilen Atların Refah Düzeyini Belirleme Kriterlerinin Tespiti" projesi (KTMU-BAP-2020.FB.03) kapsamında yürütülmüştür. KTMÜ ve Muras Başatı Toplum Vakfı'na desteklerinden dolayı teşekkür ediyoruz.
Dates

Publication Date : December 28, 2020

Bibtex @research article { mjavl771828, journal = {Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences}, issn = {1694-7932}, eissn = {1694-7932}, address = {Kyrgyz -Turkish Manas University Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Science 720044, Bishkek, KYRGYZSTAN Mira Avenue, 56}, publisher = {Kyrgyz-Turkish Manas University}, year = {2020}, volume = {10}, pages = {110 - 114}, doi = {}, title = {Kırgızistan'da Merada Yetiştirilen Atların Refah Düzeyini Belirleme Kriterleri}, key = {cite}, author = {Tulobaev, Askarbek} }
APA Tulobaev, A . (2020). Kırgızistan'da Merada Yetiştirilen Atların Refah Düzeyini Belirleme Kriterleri . Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences , 10 (2) , 110-114 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/mjavl/issue/58569/771828
MLA Tulobaev, A . "Kırgızistan'da Merada Yetiştirilen Atların Refah Düzeyini Belirleme Kriterleri" . Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences 10 (2020 ): 110-114 <https://dergipark.org.tr/en/pub/mjavl/issue/58569/771828>
Chicago Tulobaev, A . "Kırgızistan'da Merada Yetiştirilen Atların Refah Düzeyini Belirleme Kriterleri". Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences 10 (2020 ): 110-114
RIS TY - JOUR T1 - Kırgızistan'da Merada Yetiştirilen Atların Refah Düzeyini Belirleme Kriterleri AU - Askarbek Tulobaev Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - DO - T2 - Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences JF - Journal JO - JOR SP - 110 EP - 114 VL - 10 IS - 2 SN - 1694-7932-1694-7932 M3 - UR - Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences Kırgızistan'da Merada Yetiştirilen Atların Refah Düzeyini Belirleme Kriterleri %A Askarbek Tulobaev %T Kırgızistan'da Merada Yetiştirilen Atların Refah Düzeyini Belirleme Kriterleri %D 2020 %J Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences %P 1694-7932-1694-7932 %V 10 %N 2 %R %U
ISNAD Tulobaev, Askarbek . "Kırgızistan'da Merada Yetiştirilen Atların Refah Düzeyini Belirleme Kriterleri". Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences 10 / 2 (December 2020): 110-114 .
AMA Tulobaev A . Kırgızistan'da Merada Yetiştirilen Atların Refah Düzeyini Belirleme Kriterleri. MJAVL. 2020; 10(2): 110-114.
Vancouver Tulobaev A . Kırgızistan'da Merada Yetiştirilen Atların Refah Düzeyini Belirleme Kriterleri. Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences. 2020; 10(2): 110-114.
IEEE A. Tulobaev , "Kırgızistan'da Merada Yetiştirilen Atların Refah Düzeyini Belirleme Kriterleri", Manas Journal of Agriculture Veterinary and Life Sciences, vol. 10, no. 2, pp. 110-114, Dec. 2021