Research Article

Bilimsel İdealizasyonlar

Volume: 12 June 30, 2022

Bilimsel İdealizasyonlar

Abstract

Belirli türden soyutlamalar, idealleştirmeler, bilinçli ihmaller, izolasyonlar bilim pratiğinde sıklıkla kullanılır. Kütle noktası, sürtünmesiz yüzey, hava boşluğu, ideal gaz, sonsuz büyük popülasyonlar, ölümsüz insanlar, tam rekabet, tam bilgili ekonomik bireyler, sıfır taşıma maliyeti, rasyonel bireyler vb. varsayımlara doğa bilimlerinde ve sosyal bilimler sıkılıkla başvurulur. Bu tür varsayımların ortak noktası belirli türden eksiklikler, mükemmelleştirmeler, çarpıtmalar ve benzeri özellikler içermesi ve bu anlamda araştırılan fenomenler ile ilgili ‘idealizasyonlar’ olarak iş görmeleridir. Bilimin temel amaçlarından ikisinin açıklama verme ve öndeyi türetimi olduğu düşünüldüğünde, idealizasyonlar şu soruyu beraberinde getirir: Eksiklikler, yanlışlıklar, bilinçli çarpıtmalar ve benzerlerini içeren varsayımlar olarak idealizasyonlar dünyayı açıklama, anlama ve onunla ilgili öndeyi türetiminde ve politika belirlemede nasıl iş görür? Bu soruyu yanıtlamanın yollarından birisi bahsi geçen epistemik stratejilerinin bilim ve bilim felsefesi literatüründe yer alma biçimlerini, yani onların sınıflandırılmalarını, benzerlik ve farklılıklarını analiz etmektir. Dolayısıyla bu makalede görece daha çok tartışılmış olan belli başlı idealizasyon türlerini analiz ederek bu konu bağlamında görece sınırlı kalmış olan Türkçe literatüre katkı vermeyi amaçlıyorum.

Keywords

References

  1. Albert M. 2013, “From Unrealistic Assumptions to Economic Explanations: Robustness Analysis From a Deductivist Point of View”. Joint Discussion Paper Series in Economics 52/2013, Univ., Dep. of Business Administration & Economics, Marburg.
  2. Alexandrova A. 2006, “Connecting rational choice models to the real World”. Philosophy of Social Science 36/2, 173-192.
  3. Aydinonat N. E. 2018, “The diversity of models as a means to better explanations in economics.” Journal of Economic Methodology, 25/3, 237-251.
  4. Aydinonat N. E. & Köksal E. 2019, “Explanatory value in context: the curious case of Hotelling’s location model”. The European Journal of the History of Economic Thought 26/5, 879-910.
  5. Batterman R. W. 2002, The Devil in the Details: Asymptotic Reasoning in Explanation, eduction, and Emergence. Oxford: Oxford University Press.
  6. Batterman R. W. 2011, “Emergence, Singularities, and Symmetry Breaking”. Foundations of Physics 41/6, 1031-1050.
  7. Batterman R. W. 2005, “Critical Phenomena and Breaking Drops: Infinite Idealizations in Physics”. Studies in History and Philosophy of Modern Physics 36/2, 225-244.
  8. Batterman, R. W. 2009, “Idealization and Modeling”. Synthese 169, 427-446. Boulding K. E. 1966, Economic Analysis. 4th ed. New York, NY: Harpers.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

History of Ideas, Ancient Philosophy

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2022

Submission Date

December 7, 2021

Acceptance Date

April 28, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 12

APA
Çevik, D. (2022). Bilimsel İdealizasyonlar. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, 12, 11-21. https://izlik.org/JA24MF69BC
AMA
1.Çevik D. Bilimsel İdealizasyonlar. MJH. 2022;12:11-21. https://izlik.org/JA24MF69BC
Chicago
Çevik, Dinçer. 2022. “Bilimsel İdealizasyonlar”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 12 (June): 11-21. https://izlik.org/JA24MF69BC.
EndNote
Çevik D (June 1, 2022) Bilimsel İdealizasyonlar. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 12 11–21.
IEEE
[1]D. Çevik, “Bilimsel İdealizasyonlar”, MJH, vol. 12, pp. 11–21, June 2022, [Online]. Available: https://izlik.org/JA24MF69BC
ISNAD
Çevik, Dinçer. “Bilimsel İdealizasyonlar”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi 12 (June 1, 2022): 11-21. https://izlik.org/JA24MF69BC.
JAMA
1.Çevik D. Bilimsel İdealizasyonlar. MJH. 2022;12:11–21.
MLA
Çevik, Dinçer. “Bilimsel İdealizasyonlar”. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi, vol. 12, June 2022, pp. 11-21, https://izlik.org/JA24MF69BC.
Vancouver
1.Dinçer Çevik. Bilimsel İdealizasyonlar. MJH [Internet]. 2022 Jun. 1;12:11-2. Available from: https://izlik.org/JA24MF69BC

Open Access and Copyright Policy

by-nc-sa.png

Mediterranean Journal of Humanities (MJH) is licensed under CC BY-NC-SA 4.0.

35200

MJH is an Open Access journal and provides immediate open access to its contents.
Publisher

Akdeniz University, Faculty of Letters

Correspondence Address

Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi (MJH), Akdeniz University, Faculty of Letters 07058 Campus, Konyaaltı, Antalya Türkiye

Publication Frequency
: Biannual (June – December)

E-ISSN: 2148-144X

E-mail: mjh@akdeniz.edu.t